III OZ 398/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 500/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2025 r. nr SKO.F.406.778.2024 w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 3 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 500/25 w sprawie ze skargi A. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 28 lutego 2025 r. nr SKO.F.406.778.2024 w przedmiocie kary pieniężnej, na podstawie art. 61 § 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca we wniosku wskazała, że zajęcie rachunków bankowych dokonane przez organ może skutkować zakończeniem prowadzenia przez nią działalności, a w konsekwencji utratę jedynego źródła utrzymania. Wyegzekwowanie administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na skarżącą w kwocie 565.694,00 zł, w jej ocenie doprowadzi również do niewypłacalności przedsiębiorstwa. Sąd I instancji uznał natomiast, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji przez sąd ma charakter wyjątkowy, stąd koniecznym było uprawdopodobnienie przez stronę przy pomocy dokumentów "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" powstałego w związku z wykonaniem decyzji. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku, w szczególności z uwagi na nieprzedstawienie we wniosku dokumentów mogących potwierdzać rzeczywistą sytuację finansową przedsiębiorstwa, oraz pozwalające stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do nieodwracalnych skutków w postaci niewypłacalności. Przedstawione przez skarżącą wydruki z systemu S. przedstawiały listę płatności (zobowiązań) bez źródeł istnienia zobowiązań oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów (PKPIR) bez przedstawienia dowodów księgowych. W ocenie WSA w Poznaniu, całość wskazanego powyżej materiału dowodowego nie pozwala odtworzyć pełnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, a tym samym uniemożliwia uznanie za prawdziwe oświadczeń skarżącej. Nie uprawdopodobniono zatem powstania nieodwracalnych konsekwencji wykonania kary przed terminem jej kontroli. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonalności decyzji nakładającej karę. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd I instancji, polegające na uznaniu, że skarżąca nie uprawdopodobniła "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", co spowodowało nieuzasadnioną odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności świadczących o zaistnieniu ww. przesłanek wstrzymania spoczywa na wnioskodawcy. Powinien on wykazać we wniosku o wstrzymanie wykonania okoliczności, które powiązane z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogą w jego aktualnej sytuacji doprowadzić do wystąpienia przesłanek wstrzymania. Rolą Sądu jest ocena całości materiału zgromadzonego w sprawie pod kątem wykazania przez wnioskodawcę zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma na celu uchronić stronę postępowania przed negatywnymi skutkami wykonania tych aktów lub czynności do czasu oceny legalności tego aktu lub czynności przez Sąd. Jednakże w postępowaniu tym ocenie podlega wyłącznie, czy zachodzą w sprawie okoliczności, które w związku z wykonaniem aktu lub czynności mogą doprowadzić do sytuacji odpowiadającej wskazanym powyżej przesłankom wstrzymania aktu lub czynności, tj. do prawdopodobieństwa wyrządzenia stronom znacznej szkody czy wywołania w ich sytuacji trudnych do odwrócenia skutków. W postępowaniu tym nie jest dopuszczalne wypowiadanie się odnośnie do legalności samego aktu lub czynności. Zatem wszelka argumentacja odnosząca się do ich wadliwości nie może stanowić oceny w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie wykonania. Taka ocena jest zastrzeżona dla etapu rozpatrywania skargi (por. postanowienie NSA z 15 września 2021 r., sygn. akt II OZ 569/21). Zdaniem NSA, Sąd I instancji wbrew zarzutom zażalenia nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W istocie treść wniosku skarżącej, a nawet okoliczności sprawy wskazane w skardze, nie stanowią dostatecznej podstawy do uznania, że uiszczenie kary pieniężnej w kwocie 565.694,00 zł spowoduje znaczną szkodę w aktualnej sytuacji przedsiębiorstwa skarżącej, czy może doprowadzić do powstania w jej sytuacji trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku dostatecznego przedstawienia stanu finansowego przedsiębiorstwa, w sposób pozwalający na rozstrzygnięcie przez sąd możliwości zaistnienia nieodwracalnych skutków w związku z wykonaniem kary przed terminem kontroli decyzji administracyjnej. Przede wszystkim załączone do wniosku wydruki z systemu S. nie stanowią w realiach niniejszej sprawy wiarygodnego materiału dowodowego. Wydruk ten w ocenie Sądu stanowi jedynie oświadczenie skarżącej. Program S. jest komercyjnym oprogramowaniem służącym do zarządzania i przetwarzania danych udostępnionych przez użytkowników. Na etapie korzystania z niego nie dochodzi do żadnej kontroli wprowadzonych przez użytkownika danych. W związku z powyższym, brak poparcia wygenerowanego z programu wydruku żadnymi źródłami księgowymi, w postaci faktur, umów, rachunków sprawia, że taki wydruk pozostaje jedynie oświadczeniem przedstawiającego. Jednocześnie, nawet gdyby dać wiarę przedstawionym przez skarżącą wydrukom, dane te nie są dla Sądu wystarczające do oceny wpływu nałożonej kary pieniężnej na sytuację przedsiębiorstwa. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, ocena istnienia grożącej szkody wymagałaby przede wszystkim przedstawienia: wykazu posiadanego majątku, stanu środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce, źródeł dochodów, istniejących zobowiązaniach (wraz z ich podstawami). Do oceny realnej możliwości utraty płynności przez przedsiębiorstwo konieczna jest bowiem weryfikacja pełnego stanu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. Skarżąca w żadnym piśmie nie wskazuje również, jakie środki znajdują się na rachunkach bankowych przedsiębiorstwa podlegających zajęciu w toku wykonywania kary administracyjnej. Sąd nie ma zatem możliwości ani ocenić realnej dolegliwości prowadzonej egzekucji, ani potencjalnych jej skutków oraz możliwości ich odwrócenia w przyszłości. Ponownie należy podkreślić, że okoliczności te w celu wstrzymania wykonywania wymierzonej kary winny być dostatecznie udowodnione przez skarżącą, a braki wniosku nie podlegają usunięciu w trybie wezwania sądu (tak m.in. postanowienie NSA z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 332/25). Ponadto, jak trafnie wskazano w postanowieniu NSA z 15 września 2021 r., sygn. akt II OZ 569/21: "Również charakter zobowiązania tj. uiszczenie kary pieniężnej nie uzasadnia automatycznego wstrzymania wykonania, ponieważ świadczenie to nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków czy znacznej szkody bowiem w razie uwzględnienia skargi podlega zwrotowi. Oczywiście wpływa to na stan finansów Spółki powodując jego uszczuplenie, ale jeśli nie prowadzi do zagrożenia niewypłacalnością nie powinno przesądzać o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Z przedłożonych do sprawy dokumentów w żaden sposób nie wynika, że uiszczenie kary 25.000 zł aktualnie może stanowić powód postawienia Spółki w stan upadłości, likwidacji czy wszczęcia postępowania naprawczego." Rozważania te należy odnieść również do okoliczności niniejszej sprawy, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo zbadał przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że skarżąca nie wykazała ich zaistnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.