III SA/Gl 128/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2024 r. nr SKO.PSE.41.5/34/2024/19551 w przedmiocie bonu energetycznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 7 listopada 2024 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2024r., SKO.PSE/41.5/34/2024/19551 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję wydaną w dniu 7 listopada 2024 r., nr [...] przez Kierownika Referatu Świadczeń Urzędu Miasta S. z upoważnienia Prezydenta Miasta S. (dalej: organ) odmawiającą A.B. (dalej: Skarżąca) korekty wysokości przyznanego bonu energetycznego w kwocie 600zł. Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 1 sierpnia 2024 r. Skarżąca wystąpiła o wypłatę bonu energetycznego. We wniosku tym podała, iż głównym źródłem ogrzewania jej lokalu jest ogrzewanie elektryczne. W dniu 17 października 2024 r. organ przyznał bon energetyczny w kwocie 600 zł jednorazowo za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. W dniu 24.10.24r. strona wniosła o korektę wysokości przyznanego bonu elektrycznego. Organ I instancji decyzją z 7 listopada 2024 r., nr [...] odmówił Skarżącej korekty wysokości przyznanego bonu energetycznego w kwocie 600 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżąca nie spełnia przesłanek ustawowych do przyznania wnioskowanego świadczenia w podwyższonej wysokości, w związku z zaniedbaniem ze strony zarządcy fakt ten nie został zgłoszony do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Dopiero w dniu 29.10.2024r. zarządca złożył deklarację wpisując, że pod adresem [...] istnieje 10 źródeł ciepła: ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Wyjaśniła, że na skutek błędu zarządcy została pokrzywdzona. Po ponownym przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego SKO utrzymało decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu wskazało przepisy prawne, które mają zastosowanie w sprawie. Dalej SKO podtrzymało, że ponieważ w przedmiotowej sprawie nie została złożona deklaracja do CEEB dotycząca zgłoszenia źródła ogrzewania - ogrzewanie elektryczne zainstalowane w 2021r. - do dnia 1.04.2024 r., należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniła przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie jej prawa do bonu energetycznego. Wobec tego wydając 7 listopada 2024 r. decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy korekty wysokości przyznanego Skarżącej bonu elektrycznego organ prawidłowo wywiódł skutki prawne z braku dokonania wpisu do CEEB odnośnie głównego źródła ogrzewania jakim jest w sprawie energia elektryczna i przyznał informacją Skarżącej prawo do bonu energetycznego w kwocie 600 zł. Od tej decyzji Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Nie zgadza się z decyzją, ponieważ z przyczyn niezależnych od niej, co wynika z dokumentacji, nie został dopełniony przez Zarządcę obowiązek zgłoszenia deklaracji do CEEB. Mieszkanie jest ogrzewane elektrycznie. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja SKO z 19 grudnia 2024r., SKO.PSE/41.5/34/2024/19551 utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez organ w dniu 7 listopada 2024 r., nr [...] odmawiającą Skarżącemu korekty wysokości przyznanego bonu energetycznego. W wyniku kontroli zgodności z prawem decyzji organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Materialnoprawne podstawy wydanego rozstrzygnięcia zawarte są w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U.2024 poz.859; dalej: ustawa o bonie energetycznym). Warunki przyznania i wysokość bonu energetycznego wyznaczone zostały w jego art. 2. W sprawie szczególne znaczenie ma art. 2 ust. 9 pkt. 2 ustawy o bonie energetycznym. Wynika z niego bowiem, że w przypadku gdy główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia 1 kwietnia 2024r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, bon energetyczny przyznaje się w wysokości 800 zł - gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 2 do 3 osób. Wniosek o wypłatę bonu energetycznego – według art. 3 ust. 1 ustawy o bonie energetycznym – składa się odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby. Z kolei stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o bonie energetycznym - Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę bonu energetycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta bonu energetycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej (por. art. 4 ust. 6 ustawy o bonie energetycznym). Natomiast wydania decyzji administracyjnej wymaga odmowa przyznania bonu energetycznego (art. 4 ust. 9 pkt. 1 ustawy o bonie energetycznym). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy Skarżąca spełnia prawem określone wymagania określone w przepisach o bonie energetycznym do jego uzyskania. W ocenie orzekających w sprawie organów nie, ponieważ Zarządca nie dopełnił obowiązku zgłoszenia deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, nie zostało wykazane ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Odmienne stanowisko w tej sprawie ma Skarżąca, według której bon energetyczny w podwyższonej wysokości jej się należy, ponieważ ogrzewa mieszkanie energią elektryczną, a brak wykazania tego w deklaracji do CEEB jest wynikiem błędu Zarządcy. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżąca złożyła wniosek o wypłatę bonu energetycznego w dniu 1 sierpnia 2024r. We wniosku tym zadeklarowała w pkt. 3 ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Twierdzi, że ogrzewa mieszkanie w ten sposób od 2021 r. Natomiast ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny zgłoszone jest dopiero w złożonej przez Zarządcę w dniu 29 października 2024 r. deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla budynku ul. [...], gdzie widnieje zapis, że istnieje 10 źródeł ciepła – ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny (karta 19 akt administracyjnych). W tak ustalonym stanie faktycznym organy orzekające w sprawie uznały, że Skarżąca nie spełnia przesłanek ustawowych uprawniających do przyznania dodatku energetycznego. Nie zgodziła się z tym Skarżąca, twierdząc, że ogrzewanie na prąd posiada od 2021 r. zostało ono zainstalowane przez Zarządcę. W rozpoznawanej sprawie nie można pominąć tego, że w złożonym wniosku o przyznanie przedmiotowego dodatku Skarżąca pod groźbą odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wskazała, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne/ bojler elektryczny (karta 14 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, poczynione przez organy ustalenie uznać należy za niewystarczające dla dokonania oceny wniosku Skarżącej. Wobec wątpliwości co do tego, że w treści oświadczenia Skarżącej widnieje jako jedyne źródło ogrzewania ogrzewanie elektryczne, oraz że twierdzi ona, że zostało ono zainstalowane w 2021 r. a kwestią nieujawnienia wcześniej tej treści w CEEB, zaistniały wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe Skarżącej i powinny być one w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte, jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 8 pkt. 2 ustawy o bonie energetycznym. W sytuacji bowiem, gdy już na etapie weryfikacji wniosku Skarżącej stwierdzone zostały przez orzekające w sprawie organy rozbieżności pomiędzy danymi we wniosku a brakiem danych w CEEB, czy też kwestii późniejszego złożenia deklaracji przez zarządcę, to powinny one zostać wyjaśnione. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) organy administracji w toku postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpatrywanej sprawie organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego. W konsekwencji stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 8 pkt. 2 ustawy o bonie energetycznym, a w następstwie tego organy naruszyły również art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Wymienione naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają ustaleń co do przesłanek warunkujących nabycie przez Skarżącą spornego świadczenia wskazanych w art. 2 ust. 8 pkt. 2 ustawy o bonie energetycznym, uwzględniając wskazania wynikające z treści uzasadnienia wyroku. Rozpoznanie wniosku Skarżącej o przyznanie bonu energetycznego powinno nastąpić w szczególności z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o dodatku energetycznym oraz określonych w k.p.a. zasad postępowania dowodowego. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.