IV SAB/Wr 341/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi B. G. na bezczynność Burmistrza Miasta Oława w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 29 stycznia 2025 r. I. stwierdza, że Burmistrz Miasta Oława dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 29 stycznia 2025 r. i że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta Oława do załatwienia sprawy; III. zasądza od Burmistrza Miasta Oława na rzecz B. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. B. G. (dalej: wnioskodawca, skarżący) - wnioskiem z 29 stycznia 2025 r. (wpływ do organu: 3 lutego 2025 r.) - wystąpił do Burmistrza Miasta Oławy (dalej: Burmistrz, organ) o udostępnienie informacji publicznej: w zakresie kopii dokumentów związanych z przeprowadzeniem kontroli wewnętrznej określonej w planie kontroli za rok 2023 r., jako przedmiot kontroli "Kontrola podatkowa", podmiot kontrolowany "UM Oława - Wydział Finansowy", w tym w szczególności protokołów, sprawozdań i raportów wskazujących na wyniki kontroli. Odpowiadając na wniosek - w piśmie z 14 lutego 2025 r. - Burmistrz wskazał, że wnioskowane dane i dokumenty stanowią tajemnicę skarbową zgodnie z art. 293-305 Ordynacji podatkowej. Dodał, że na identyczny wniosek (z 15 listopada 2024 r.) odpowiedział już wnioskodawcy pismem z 17 grudnia 2024 r. Skarżący wniósł (13 marca 2025 r.) skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP; 3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej: u.d.i.p.); 4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał od organu żądanej informacji jak i decyzji odmawiającej udostępnienia tej informacji. Zauważył, iż 14 lutego 2025 r. odebrał pismo, w którym organ poinformował go, że informacja, o przekazanie której się zwrócił, nie może być mu udostępniona, gdyż naruszyłoby to tajemnicę skarbową. Dodał, że w tym zakresie nie została wydana decyzja administracyjna zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dowodził, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji w dwojaki sposób, tj. poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania albo poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli - jego zdaniem - w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji. Ocenił, iż niepodjęcie żadnego z powyższych działań świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności. Zastrzegł, że nie ma przy tym znaczenia pismo z 14 lutego 2025 r., które do niego skierowano, skoro to działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo, tj. formy decyzji administracyjnej. Decyzją z 17 marca 2025 r. Burmistrz odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej zawartej we wniosku z 3 lutego 2025 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie w całości. Skarżący ustosunkował się do odpowiedzi organu w piśmie procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest uzasadniona. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczą bezczynności organu. Stąd aktualny jest wypowiadany w orzecznictwie sądowym pogląd, że warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było - w wymaganych przepisami tej ustawy - terminie i formie. Oznacza to, że adresat wniosku, jeżeli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) - por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lipca 2022 r., II SAB/Wa 51/22, dostępny w: CBOSA. W sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Informacją publiczną jest natomiast każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Wobec otwartego katalogu danych stanowiących informację publiczną, skonkretyzowanego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, wedle którego przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te sporządzone przez inne podmioty, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Ponadto informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej. Przyjmuje się, że instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne. Sąd uznał, że wnioskowane przez skarżącego informacje w postaci dokumentów z kontroli stanowią niewątpliwie informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Skoro w sprawie organ uznał, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, która jednak nie może być udostępniona, winien w tym zakresie wydać w terminie stosowną decyzję, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czego nie zrobił, nie zaś posłużyć się zwykłym pismem. Mając na uwadze powyższe Sąd - w pkt I zdaniu pierwszym sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku skarżącego z 29 stycznia 2025 r. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Z uwagi na wydanie w sprawie decyzji 17 marca 2025 r., co miało miejsce już po wniesieniu rozpoznawanej skargi, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy (pkt II sentencji). Orzekając jak w pkt I-II sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on inicjując postępowanie sądowe w sprawie.