III FZ 409/23
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-09-26
Skład orzekający: Jacek Brolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania cywilnego dotyczącego ustalenia spadkobiercy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zawiesił postępowanie. Ustalenie, kto jest spadkobiercą zmarłego, jest kwestią prejudycjalną o decydującym znaczeniu dla sprawy sądowoadministracyjnej, a sądy administracyjne nie są właściwe do prowadzenia postępowań dowodowych w sprawach cywilnych, takich jak ustalenie spadkobiercy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania cywilnego o ustalenie spadkobiercy. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając m.in. nieuzasadnione zawieszenie postępowania i wadliwe zastosowanie przepisów prawa cywilnego oraz procedury cywilnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jacek Brolik, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.K. – następca prawny G. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 384/19 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi K.K. – następca prawny G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 21 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 384/19 w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 21 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowe.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie Sądu pierwszej instancji do nadania sprawie dalszego biegu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu strona Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania sądowego,
2. naruszenie art. 926 § 2 k.c. poprzez wadliwe zastosowanie, a przez to uznanie, że ustawodawca nie nadał pierwszeństwa dziedziczeniu testamentowemu,
3. naruszenie art. 679 k.p.c. w zw. z art. 363 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe zastosowanie, a przez to uznanie, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. I Wydział Cywilny z dnia 21 czerwca 2021 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez skarżący nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a sam wpływ wniosku w trybie z art. 679 k.p.c. (bez przedłożenia dowodu na inny ustalony porządek dziedziczenia) powoduje utratę prawomocności orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku,
4. błąd w ustaleniach faktycznych, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. I Wydział Cywilny z dnia 21 czerwca 2021 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez skarżącą jest nieprawomocne, sygn. akt [...],
5. błąd w ustaleniach faktycznych, że nie ustalono w drodze prawomocnego orzeczenia, kto jest spadkobiercą po zmarłym G. F..
Działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, wniesiono o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: 1. odpowiedzi na wniosek z dnia 2 marca 2023 r. 2. zarządzenia z dnia 27.04.2023 r. 3. wniosku o sprostowanie oczywistej pomyłki pisarskiej z dnia 2 maja 2023 r. 4. wniosku o sprostowanie pisma Sądu Rejonowego w J. z dnia 02.05.2023 r. 5. potwierdzenia doręczenia uczestnikowi (wymienionemu w piśmie Sądu Rejonowego w J.z dnia 02.05.2023 r. jako potencjalny spadkobierca) pisma w/w Sądu w dniu 06.03.2023 r. i nadesłanego w odpowiedzi aktu urodzenia, wskazujący na brak pokrewieństwa uczestnika z G.F., a przez to brak przymiotu uczestnika w postępowaniu nieprocesowym o sygn. akt [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będąca przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że rozstrzygnięcie przez sąd cywilny, kto jest spadkobiercą po zmarłym G.F. ma decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy, albowiem jego prawomocne orzeczenie będzie miało bezpośredni oraz realny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.p.s.a. Do zakresu kognicji sądów administracyjnych należą sprawy określone w art. 3 § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. Sprawy z zakresu spadkobrania należą do kategorii spraw cywilnych, podlegających właściwości sądów powszechnych. W sprawach tych wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie są władne czynić jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie w związku z brakiem kognicji sądów administracyjnych nie może zostać uwzględnione, ponieważ nie oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło