II SA/Po 269/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-06-19

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, wszczętej przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy stosować dotychczasowe brzmienie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, czy też nowe brzmienie tych przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach o ustalenie warunków zabudowy, wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy stosować dotychczasowe brzmienie przepisów tej ustawy, jednakże z uwzględnieniem nowego brzmienia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Brak przepisów przejściowych w zakresie nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz potrzeba ochrony gruntów rolnych przemawiają za bezpośrednim stosowaniem nowych przepisów, co oznacza, że teren planowanej inwestycji wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, a tym samym nie spełniał warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, powołując się na niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Po uchyleniach i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję odmowną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących stosowania prawa w czasie oraz błędne przyjęcie niespełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 lutego 2024 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P., nr [...], z dnia 07 grudnia 2023 r., w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki o nr ewid. [...], w miejscowości M., gmina P.. Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 13 maja 2022 r. do Urzędu Gminy w P. wpłynął wniosek W. L. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki o nr ewid. [...] położonej w M. . Równocześnie wnioskodawca złożył również drugi wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki o nr ewid. [...] położonej w M.. Decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r. Wójt Gminy P. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki o nr ewid. [...] położonej w M.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 02 sierpnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W dniu 17 stycznia 2023 r. Wójt Gminy P., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił W. L. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki o nr ewid. [...], w miejscowości M., gmina P., jednak decyzja powyższa została uchylona w dniu 17 maja 2023 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu 07 grudnia 2023 r. Wójt Gminy P. wydał decyzję nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr ewid. [...], w miejscowości M., gmina P.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeprowadzeniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono, że dla planowanej inwestycji nie został spełniony warunek art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 977, dalej również jako: "ustawa" albo "u.p.z.p."). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. L., podnosząc, że Wójt Gminy P. wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa, które miało nieodwracalne skutki prawne, uniemożliwiając mu korzystanie z nieruchomości w granicach prawa i obniżając jej wartość. Przez rażącą nieterminowość oraz konsekwentne i celowe ignorowanie zapisów ustawy z dnia 03 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, doszło do nieodwracalnych skutków prawnych w wyniku nowelizacji przedmiotowej ustawy. Po decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2023 r. Urząd Gminy P. jako sporządzający analizę nie tylko nie uwzględnił wskazanych przez Kolegium wytycznych dotyczących wyznaczenia granic obszaru zwartej zabudowy, ale również całkowicie zignorował inne kwestie, wskazane w decyzjach Kolegium. Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonana ustawą z dnia 07 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688, dalej również jako: "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z art. 59 ust. 1 powołanej ustawy, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Rozpoznawana sprawa wszczęta została w dniu 13 maja 2022 r., a zatem zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed nowelizacji. Następnie organ odwoławczy podniósł, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy organ I instancji prawidłowo odmówił odwołującej wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, powołując się przy tym na fakt, że wnioskowana inwestycja nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. aby teren objęty planowaną inwestycją nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji uznał, że w przedmiotowej sprawie teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, stanowiący część działki o nr ewid. [...], obręb M. wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, tym samym planowana inwestycja nie spełnia warunku art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Kolegium organ słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że w trakcie biegu postępowania w niniejszej sprawie, w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2409 ze zm.) dokonana ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Na podstawie art. 14 pkt 2 lit. a ww. ustawy zmieniającej, przepis art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższa nowelizacja ma zastosowanie z dniem 24 września 2023 r., a ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych w tym zakresie. Ponadto zgodnie z nowelizacją przepisów, od dnia 24 września 2023 r., przepis art. 4 ust. 30 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, definiujący obszar zwartej zabudowy, został uchylony. Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, organ trafnie wskazał w odniesieniu do wniosku inwestora - o sporządzenie poprawnej analizy w zakresie spełnienia warunku art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w odniesieniu do wskazanej przez inwestora zasadności stosowania przepisów dotychczasowych do czasu uchwalenia planu ogólnego powołując się m.in. na art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw o treści: "Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe" - że stosowanie przepisów dotychczasowych dotyczy wyłącznie przepisów dotyczących dokumentu studium. Prawidłowo organ wskazał, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, tzn. nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Nadto Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu, że obszar uzupełnienia zabudowy, o którym mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym od 24 września 2023 r., można wyznaczyć wyłącznie w planie ogólnym w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie na terenie gminy nie obowiązuje plan ogólny, a także teren planowanej inwestycji nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ww. ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdził, że teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy stanowiący część działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb M. wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, tym samym planowana inwestycja nie spełnia warunków art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. L. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez przyjęcie, że w ramach jednej decyzji dopuszczalne jest stosowanie jednocześnie zarówno dotychczasowego, jak i zmienionego brzmienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podczas gdy z prawidłowej (zarówno językowej, jak i celowościowej) wykładni art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że w sprawach wszczętych niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie przepisów dotychczasowych; 2. art. 61 ust. 1 ustawy poprzez błędne i dowolne przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie (a dokładniej w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy), podczas gdy Kolegium w ogóle nie zbadało i nie oceniło, czy przesłanki wskazane w dotychczasowym brzmieniu art. 61 ust. 1 ustawy (znajdującego zastosowanie na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej) zostały spełnione. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości oraz o uchylenie decyzji Wójta Gminy P. z dnia 07 grudnia 2023 r. w całości i przekazanie sprawy Wójtowi Gminy P. do ponownego rozpoznania; zobowiązanie Wójta do tego, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił, czy zostały spełnione przesłanki do uznania czy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów w brzmieniu dotychczasowym i na tej podstawie ocenił spełnienie przesłanki przewidzianej w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy (w brzmieniu dotychczasowym) oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że zastosowanie zasad wykładni funkcjonalnej powoduje, że w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sposób wykładni zaprezentowany przez organy administracji publicznej prowadzi do wniosku, że ustawodawca jest nieracjonalny i przewiduje dla wniosków złożonych przed nowelizacją, spełnienie warunków obecnie niemożliwych do zrealizowania. Jest to niezgodne z zasadą niedziałania prawa wstecz oraz zasadą demokratycznego państwa prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1624 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na wniosek organu. Jak wskazuje analiza akt sprawy oraz treść wniesionej skargi istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przedmiotowej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzemieniu dotychczasowym, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 07 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Nie ulega wątpliwości – i z tym również nie polemizuje skarżących, że w trakcie biegu postępowania w niniejszej sprawie, w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych dokonana ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Na podstawie art. 14 pkt 2 lit. a ww. ustawy zmieniającej, przepis art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nowe brzmienie art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązuje od dnia 24 września 2023 r., przy czym ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych w tym zakresie. Dodatkowo, z dniem 24 września 2023 r., przepis art. 4 ust. 30 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, definiujący obszar zwartej zabudowy, został uchylony. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, a więc stosuje się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 września 2023 r. Brak jest jednak takiej regulacji, w zakresie zmian wprowadzonych do ustawy o ochronie gruntów i leśnych. Ogólną zasadą prawa administracyjnego pozostaje przy tym, że w braku przepisów przejściowych należy stosować przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Konsekwentnie, zasady wykładni językowej pozwalają przyjąć, że skoro ustawodawca, w treści art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej odwołuje się do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z pominięciem innych zmienianych ustaw, to ustawa o ochronie gruntów i leśnych musi być stosowana w brzemieniu nadanym ustawą zmieniającą. Reguły wykładni językowej pozwalają zatem przyjąć prawidłowość stanowiska organów administracji publicznej. Odwołanie się do zasad wykładni językowej jest przy tym niewystarczające, stąd należało się odnieść do pozostałych dostępnych reguł wykładni, w tym wykładni funkcjonalnej oraz systemowej. Jak bowiem zauważył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt: K 30/06, milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. I tak, w ramach wykładni funkcjonalnej zwrócić należy uwagę na ratio legis wprowadzanych zmian. Otóż istotą zmian wprowadzonych w 2023 r. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym było między innymi zapewnienie większego wpływu gmin na to, gdzie może rozwijać się zabudowa i jaki charakter ma ta zabudowa utrzymywać. Jest to niezbędne rozwiązanie, aby można było przeciwdziałać niekontrolowanemu rozlewaniu się zabudowy (por. uzasadnienie projektu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, Druk Sejmowy Sejmu IX Kadencji nr 3097). W zakresie, w jakim znowelizowano ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustawodawca wskazał, że plan ogólny gminy wskaże tereny uzupełnienia zabudowy. Tereny zostaną wyznaczone na precyzyjnie ustalonych zasadach wyznaczania w zbliżeniu do już istniejącej zabudowy. Ma to na celu umożliwienie wypełnienia luk między istniejącymi zabudowaniami, a jednocześnie ograniczenie rozlewania się zabudowy na inne tereny, w tym grunty rolnicze klas I-III. Z uwagi na rolę, jaką pełnić będzie obszar uzupełniania zabudowy, a także sposób jego wyznaczania, który uniemożliwi wyznaczanie nadmiernych powierzchni, zrezygnowano z dotychczasowych zapisów dotyczących wyznaczania obszaru zwartej zabudowy oraz konieczności uzyskiwania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III na cele nierolnicze i nieleśne, jeśli będą one położone na obszarze uzupełnienia zabudowy. W związku z tym uchylono definicje z art. 4 pkt 29 i 30 oraz zmodyfikowano treść art. 7 ust. 2a (por. uzasadnienie projektu ustawy). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, istota wprowadzanych, zmian jest zatem jasna – ochrona gruntów rolnych, w tym gruntów o najwyższej klasie botanicznej (I – III) oraz uniemożliwienie rozlewnia się zabudowy na tereny wiejskie. Nie można zatem przyjąć, aby działanie ustawodawcy, który nie zawarł przepisu przejściowego w zakresie możliwości zastosowania art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych było działaniem wadliwym. Wręcz przeciwnie, dopuszczenie możliwości prowadzenia postępowania w oparciu o dotychczasowe brzmienie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wypaczałoby sens wprowadzonych zmian. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że na gruncie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych możliwość zabudowy gruntów o najwyższej klasie botanicznej została poddana regulacji miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jedynie na zasadzie wyjątku art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dopuszczał możliwość realizacji inwestycji na tego typu gruntach w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. Zwraca przy tym uwagę fakt, że przepis powyższy wprowadzał dosyć restrykcyjne warunki odrolnienia gruntów, a jego stosowanie w praktyce powodowało szereg kontrowersji, na co wskazuje bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Również zasady wykładni systemowej, gdzie zwiększona została konieczność ochrony gruntów rolnych, wskazują na prawidłowość wykładni zaprezentowanej przez Kolegium. Wraz z wejściem w życie ustawy zmieniającej ograniczono możliwość zabudowy na terenach wiejskich, a zabudowa terenów o wysokiej klasie botanicznej będzie możliwa jedynie na nowych, bardziej restrykcyjnych zasadach, które muszą zacząć obowiązywać najpóźniej od dnia 01 stycznia 2026 r. W ocenie Sądu przyjęcie stanowiska skarżącego, który domaga się, aby przepis art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej interpretować w ten sposób, że do spraw wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się nie tylko przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (a więc ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ale również dotychczasowe brzmienie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest nieuzasadnione i de facto skutkowałoby podjęciem przez sąd administracyjny działań o charakterze prawotwórczym. W powyższym świetle nie można przyjąć – jak chce tego skarżący – aby doszło do błędnej oceny kwestii intertemporalnych, oraz do naruszenia zasady nie działania prawa wstecz czy też demokratycznego państwa prawa. Omawiana zmiana służy ochronie wartości nadrzędnej, jaką jest ochrona gruntów rolnych, co oznacza, że może ona ograniczać prawa właścicielskie, w tym prawo zabudowy nieruchomości. Sąd podziela też stanowisko organów, że skoro na terenie gminy nie obowiązuje plan ogólny, a także teren planowanej inwestycji nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy stanowiący część działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb M. wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, tym samym planowana inwestycja nie spełnia warunków art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oczywiście Sąd dostrzega, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji został złożony 13 maja 2022 r. Bezsprzecznie zatem wniosek został złożony przed dniem wejścia w życie znowelizowanego brzmienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. To zaś powoduje, że wniosek podlegał rozpoznaniu z uwzględnieniem dotychczasowego brzmienia art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji z września 2023 r. jednakże z koniecznością uwzględnienia nowego brzmienia art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów i leśnych (tj. obowiązującego do dnia 23 września 2023 r.). Co prawda – co zasadnie wywiedziono w skardze – przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy w brzmieniu dotychczasowym, z uwagi na nowelizację ustawy, pozostał przepisem, który nie może być obecnie zastosowany, jednakże sama powyższa okoliczność, przy uwzględnieniu zasad wykładni językowej, funkcjonalnej i systemowej nie może przemawiać za możliwością stosowania art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów i leśnych w brzmieniu dotychczasowym, Podsumowując dotychczasowe rozważania, wobec braku przepisów intertemporalnych w zakresie art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów i leśnych a także w związku z koniecznością lepszej ochrony gruntów rolnych i leśnych, uznać należało, że dokonana przez organy administracji publicznej wykładnia przepisów odpowiadała prawu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło