II GZ 743/25

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-11-20

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego jest skuteczne, jeśli nie spełniono wszystkich warunków określonych w przepisach proceduralnych, a adresat nie odebrał pisma z powodu problemów zdrowotnych?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymogi proceduralne określone w przepisach, w tym te dotyczące informowania o pozostawieniu pisma do odbioru. Niespełnienie tych warunków, nawet w przypadku dwukrotnego awizowania przesyłki, może prowadzić do uznania doręczenia za nieskuteczne. W przypadku odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, sąd bada przede wszystkim prawidłowość doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu, a kwestia winy w uchybieniu terminu oraz dopuszczalność jego przywrócenia pozostają poza zakresem kontroli instancyjnej na tym etapie.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu, jednak przesyłka z wezwaniem, mimo dwukrotnego awizowania, nie została odebrana i wróciła do sądu. Sąd uznał przesyłkę za skutecznie doręczoną. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak winy w uchybieniu terminu z uwagi na problemy z odbiorem awiza przez osobę trzecią.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 371/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2025 r. nr SKO Gd/3944/24 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 371/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. W. (dalej przywoływany jako: "Skarżący" "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2025 r. nr SKO Gd/3944/24 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji wskazał, że w związku z nieopłaceniem skargi, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lipca 2025 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W wezwaniu zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku braku wykonania wezwania w terminie 7 dni od jego otrzymania. Przesyłka zawierająca wezwanie o uiszczenie wpisu została przesłana Skarżącemu na adres wskazany w skardze, jednak mimo dwukrotnego awizowania, nie została odebrana i nastąpił jej zwrot do nadawcy przez placówkę pocztową. Po zwrocie do Sądu przesyłka została dołączona do akt sprawy i uznana przez Sąd za skutecznie doręczoną w dniu 8 sierpnia 2025 r. (zarządzenie sędziego umieszczone na kopercie przesyłki - k. 16 akt sprawy). Sąd I instancji uznał, że skoro przesyłkę uznano za doręczoną Skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2025 r., termin 7 dni do uiszczenia wpisu od skargi, upływał z dniem 18 sierpnia 2025 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, co w ocenie Sądu, uzasadniało odrzucenie skargi. 3. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący domagając się jego uchylenia oraz nadanie sprawie dalszego biegu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez: 1) przyjęcie, że Skarżący nie dokonał czynności w postępowaniu sądowym ze swojej winy, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że Skarżący nie uzupełnił skargi w terminie z uwagi na: brak wiedzy Skarżącego o fakcie pozostawienia przez pracownika poczty awiza przesyłki poleconej kierowanej do Skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – dokumentu pocztowego przekazanego do rąk osoby niesamodzielnej, cierpiącej na głębokie zaniki pamięci. Jednocześnie Skarżący, złożył wniosek o przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Z art. 73 p.p.s.a. wynikają przesłanki konieczne do wystąpienia kumulatywnie celem możności przyjęcia oceny o skuteczności doręczenia zastępczego. Przesłanki warunkujące prawidłowość wskazanej czynności procesowej, wobec doniosłości prawnej ryzyka zamknięcia stronie dalszej drogi sądowej, zwłaszcza w trybie tzw. doręczenia zastępczego, będącego wyjątkiem od reguły doręczania korespondencji do rąk adresata, winny być interpretowane ściśle. Jakakolwiek nieprawidłowość w poinformowaniu adresata o pozostawieniu pisma do odbioru wpływa na skuteczność doręczenia. Fikcja prawna wskazanej formy doręczenia opiera się na przyjęciu domniemania, jakoby przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie jej nie odebrał, niemniej domniemanie to nie występuje, ilekroć w toku doręczenia przesyłki przez doręczyciela pocztowego nie spełniono warunków określonych w art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. Konieczna w takiej sytuacji pozostaje ocena, czy na kanwie określonego stanu faktycznego uczyniono zadość przepisom proceduralnym traktującym o trybie doręczenia przesyłek sądowych, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819), znajdującego co do zasady zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a. 6. Relewantna w tej materii pozostaje okoliczność, że ilekroć analizy tej dokonuje się w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie odrzucenia środka zaskarżenia, po stronie zainteresowanego spoczywa ciężar obalenia wspomnianego domniemania poprzez stanowcze wykazanie uchybień w procesie doręczania korespondencji bądź – jak w sprawie niniejszej – innej daty doręczenia aniżeli wynikająca z adnotacji operatora. Jak wynika z adnotacji pocztowych znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w odniesieniu do spornej przesyłki zachodziła awizacja. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ocenił, że po pierwszej próbie doręczenia pismo zostało złożone w placówce pocztowej 25 lipca 2025 r., a zatem od tej daty rozpoczął się bieg 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał na 8 sierpnia 2025 r. W rezultacie termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z końcem 18 sierpnia 2025 r. 7. Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem Skarżącego była na obecnym etapie procedowania wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi. Poza zakresem badania tutejszego Sądu pozostaje na tę chwilę kwestia zawinienia w uchybieniu terminu oraz dopuszczalności jego przywrócenia. 8. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło