I SAB/Wa 169/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Rady Miejskiej w S. w przedmiocie rozpoznania pisma z 3 marca 2025 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 19 maja 2025 r. skarżący T. K. wniósł skargę na bezczynność Rady Miejskiej w S. w przedmiocie nie rozpoznania żądań zawartych w piśmie z 3 marca 2025 r. zatytułowanym "Ratunku...". W piśmie tym Skarżący wskazał, że Rada Miejska nie rozpatrzyła sprawy dotyczącej prawidłowości przeprowadzonego remontu generalnego budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w S. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o oddalenie skargi. W pierwszej kolejności Rada Miejska podniosła, że brak jest podstaw do uwzględnienie skargi, gdyż stanowi ona niedopuszczalne w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji) nadużycie prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), z uwagi na wniesienie jej w sprawie oczywiście bezzasadnej i rażąco błahej. Wskazała, że od czasu zajęcia lokalu przez skarżącego w budynku przy ul. [...] (po remoncie kapitalnym w roku 2012 r.) do Urzędu Miejskiego wpłynęło ponad 1600 pism od skarżącego przekazywanych do wiadomości innym instytucjom (sądy, prokuratura, policja i inne). Sprawy wnoszone przez skarżącego były wielokrotnie rozpatrywane przez Zakład Gospodarki Komunalnej w S. i Urząd Miejski. Podobnie Rada Miejska w S. uchwałami rozpatrzyła kilkanaście skarg skarżącego na działalność Burmistrza Miasta S. Kolejne pisma skarżącego (których w latach 2012 - 2025 wpłynęło łącznie około 1600) treścią swą pokrywają się w większości z poprzednio złożonymi pismami, będącymi przedmiotem uchwał Rady Miejskiej. Rada wskazała, że nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji. Wnoszenie zatem do sądu administracyjnego skargi, która nie ma służyć rozstrzygnięciu realnego sporu między stronami bądź kontroli legalności działania (bezczynności administracji), czy której rozstrzygnięcie nie będzie rzutowało na prawa lub obowiązki stron - może być oceniane pod kątem nadużycia prawa. Ponadto, Rada Miejska podniosła, że żądanie zawarte w piśmie (skardze) z dnia 3 marca 2025 r. - "Ratunku..." nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonej przepisem art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, bowiem skarga dotyczy bezczynności organu w przedmiocie nie rozpatrzenia przez Radę Miejską sprawy dotyczącej najmu lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobu nieruchomości Gminy Miasta S. (jak można wywnioskować z treści pisma). Rada wskazała, że kwestie zapewnienia lokali mieszkalnych i socjalnych należą co prawda zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 172). do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 i 2) i gmina realizuje w tym zakresie zadania z zakresu administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, iż musi to czynić w formach zwykle przewidzianych dla tego rodzaju działalności organu administracji publicznej, tj. w formach aktów administracyjnych wydawanych w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszym przypadku, tak jak to wyżej zaznaczono kwestie te są bowiem załatwiane w formie cywilnoprawnej. Ponadto, Rada wskazała, że zgodnie z art. 227 w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 18b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, za wyjątkiem spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Wyżej wskazany przedmiot skargi, w żaden sposób nie mieści się w zakresie zadań i działalności rady miasta. Skoro nie istniała sprawa administracyjna, nie istnieje również bezczynność organu, która mogłaby być przedmiotem skargi. Zatem skoro przedmiotem skargi jest bezczynność organu w sprawie, która nie jest załatwiana w formie aktu administracyjnego to należy odrzucić skargę z powodu braku kognicji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935 ze zm.) powoływanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 t.j.) postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 t.j.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 t.j.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także, na mocy art. 3 § 3 tej ustawy, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jednocześnie na podstawie art. 4 omawianej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wskazać należy, że bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Bezczynność zatem oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Jak wynika ze skargi złożonej w niniejszej sprawie skarżący zarzuca Radzie Miejskiej w S. bezczynność w przedmiocie rozpoznania jego pisma z 3 marca 2025 r. Z treści tego pisma zatytułowanego "Ratunku..." wynika, m.in.. że "dotyczy ono prawidłowości prac wykonanych w ramach przeprowadzonego remontu generalnego zabytkowej kamienicy". W ocenie Sądu, zarówno treść skargi, jak i poprzedzającego ją ponaglenia wskazują, że wniesiona skarga ma charakter skargi powszechnej, określonej przepisami art. 227 i nast. k.p.a. Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania i ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego i wnioskowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Tym samym, skarga złożona do Sądu musi zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. W postępowaniu skargowym i wnioskowym, uregulowanym w Dziale VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej ani innym aktem wymienionym w art. 3 § 2 P.p.s.a. Tryb wnioskowy (Dział VIII rozdział 3, art. 241-247 K.p.a.) jest bowiem samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy, zgodnie z art. 246 § 1 K.p.a. prawo wniesienia skargi w trybie określonym w Dziale VIII rozdziale 2 K.p.a. Reasumując, niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego, ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.