III SA/Po 101/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-08-31
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca kwotę do zwrotu środków z dofinansowania projektu w związku z nieprawidłowościami w rozliczeniu stypendiów szkoleniowych i składek ubezpieczeniowych jest zgodna z prawem, gdy Beneficjent kwestionuje sposób wyliczenia godzin szkoleniowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie procedur określonych w umowie o dofinansowanie oraz wytycznych dotyczących realizacji projektu skutkuje obowiązkiem zwrotu środków wraz z odsetkami. Pojęcie godziny szkoleniowej należy rozumieć jako 60 minut, a nie 45 minut lekcyjnych, co potwierdza prawidłowość ustaleń organu i zasadność decyzji o zwrocie środków.Stan faktyczny
Fundacja otrzymała dofinansowanie na projekt w ramach WRPO 2014-2020. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu stypendiów szkoleniowych i składek ubezpieczeniowych, polegające na zawyżeniu liczby godzin szkoleniowych (przyjęto 150 godzin zamiast 114 godzin). Organ nakazał zwrot kwoty 15 242,77 zł wraz z odsetkami. Fundacja zaskarżyła decyzję, kwestionując interpretację pojęcia godziny szkoleniowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Fundacji na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 25 listopada 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2022 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] w O. na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 25 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę
Uzasadnienie.
Decyzją z 28 lipca 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. określił kwotę do zwrotu przez Fundację Rozwoju Rynku Pracy "[...]" w O. w wysokości 15 242,77 zł stanowiącą kwotę wydatków związaną z nieprawidłowościami wykrytymi podczas kontroli planowanej przeprowadzonej w okresie 28.08.2020 r. do 10.09.2020r. a także określił terminy naliczania odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych: - od dnia 30.09.2019 r. (t.j. od dnia przekazania transzy dofinansowania w wysokości 160 000 zł) do dnia zwrotu całości zadłużenia od kwoty 10 274,07 zł, - i od dnia 21.04.2020 r. ( t .j. od dnia przekazania transzy dofinansowania w wysokości 342 711,63 zł do dnia zwrotu całości zadłużenia od kwoty 4 968,70 zł. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 25 listopada 2021 r. Zarząd Województwa Wielkopolskiego: 1. utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu z dnia 28 lipca 2021 r. w sprawie określenia kwoty do zwrotu , 2. wyłączył naliczanie odsetek od 24 października 2021r. do dnia doręczenia jego decyzji. Jako podstawę prawną decyzji powołano: - art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.), dalej: "u.s.w."; - art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa"; - art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.), dalej: "u.f.p."; - art. 138 § 1 pkt 1 , art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a."; - § 18 ust. 4 i 5 Porozumienia dotyczącego powierzenia realizacji Działania 6.1 "Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy - projekty pozakonkursowe realizowane przez PSZ" i Działania 6.2 "Aktywizacja zawodowa" w ramach Osi priorytetowej 6 "Rynek pracy" oraz Działania 7.1 "Aktywna integracja" w ramach Osi priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, dalej: "[...]", stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 3060/2016 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 29 grudnia 2016 r. w sprawie powierzenia Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w Poznaniu funkcji Instytucji Pośredniczącej dla Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, dalej: "IP WRPO", w zakresie realizacji Osi Priorytetowej 6 "Rynek pracy" - Działanie 6.1 "Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy - projekty pozakonkursowe realizowane przez PSZ" oraz Działanie 6.2 "Aktywizacja zawodowa" i Osi Priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" - Działanie 7.1 "Aktywna integracja", zmienionej uchwałą nr 3680/2017 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 19 maja 2017 r., uchwałą nr 5485/2018 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 22 czerwca 2018 r., uchwałą nr 468/2019 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z 13 marca 2019 r., dalej: "uchwała". W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje. Fundacji na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie Projektu w ramach WRPO na lata 2014-2020 przyznano dofinansowanie w wysokości 652 711,63 zł jako Beneficjentowi Projektu "Aktywnie do przodu"- programu wsparcia mieszkańców województwa wielkopolskiego realizowanego w ramach Osi Priorytetowej 6 "Rynek pracy" - Działanie 6.1 "Aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych i poszukujących pracy - projekty pozakonkursowe realizowane przez PSZ" oraz Działanie 6.2 "Aktywizacja zawodowa" i Osi Priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" - Działanie 7.1 "Aktywna integracja", Poddziałania 7.1.2."Aktywna integracja- projekty konkursowe w okresie od 1.03.2019 r. do 31.08.2020 r. Beneficjent obowiązany był do wniesienia wkładu własnego, który miał stanowić nie mniej 5 % wydatków kwalifikowanych projektu. Dofinansowanie przekazano beneficjentowi w trzech transzach: kwota 160 tys. zł przekazana 30.09.2019 r. kwota 342 711,63 zł przekazana 21.04.2020 r. kwota 150 tys. zł przekazana 19.10.2020 r. W dniach 28.08. do 10.09.2020 r. została przeprowadzona planowana kontrola. Podczas kontroli Instytucja Pośrednicząca (IP) stwierdziła nieprawidłowości i ostatecznie po częściowym uwzględnieniu zgłoszonych przez Beneficjenta zastrzeżeń uznała, że nieprawidłowości związane były z: - dokonaniem zawyżonych płatności składek za ubezpieczenie od NNW 30 uczestników Projektu w łącznej kwocie 17,89 zł, - dokonaniem zawyżonych płatności za stypendia szkoleniowe dla 40 uczestników Projektu wynikających z nieprawidłowego określenia należności przysługujących uczestnikom Projektu (Beneficjent wypłacił stypendia za 150 h szkolenia podczas, gdy godzinowy wymiar szkoleń wynosił 114 h) oraz związanych stąd składek ZUS w łącznej kwocie 12 828 zł, - dokonaniem zawyżonego rozliczenia kosztów pośrednich we wnioskach o płatność będącego następstwem ujęcia w rozliczeniu kosztów pośrednich (wyliczonych w części od niekwalifikowanych kosztów bezpośrednich) związanych z płatnościami za stypendia szkoleniowe o łączną kwotę 3 207 zł. Beneficjent przedstawił do rozliczenia we wnioskach o płatność: we wniosku [...] - zawyżone płatności za stypendia szkoleniowe dla : 27 uczestników Projektu objęte listą wypłat 1/2019 z 31.12.2019r. stanowiące w Projekcie koszty bezpośrednie, zawyżone o kwotę 6 702, 48 zł ( poz. 9) i - zawyżone o koszty pośrednie o kwotę 1 248,34 zł wynikającą z proporcjonalnego ich umniejszenia ze względu na stwierdzone przez IP wydatki niekwalifikowane, we wniosku [...] - zawyżone płatności za stypendia szkoleniowe dla 13 uczestników Projektu objęte listą wypłat 3/2020 z 31.01.2020 r. stanowiące w projekcie koszty bezpośrednie, zawyżone o kwotę 3 227,12 zł (poz. 15), - zawyżone o kwotę941,98 zł płatności składek ZUS w związku z nieprawidłowym wyliczeniem stypendiów szkoleniowych dla uczestników Projektu, dotyczące dokumentu [...] z 31.03.2020 r. , stanowiące w Projekcie koszty bezpośrednie (poz. 16), - zawyżone o kwotę 1 956,42 zł płatności składek ZUS w związku z nieprawidłowym wyliczeniem stypendiów szkoleniowych dla uczestników Projektu, dotyczące dokumentu [...] z 31.01.2020 r. , stanowiące koszty Projektu bezpośrednie, - zawyżone o kwotę 1 148,54 zł koszty pośrednie, wynikające z proporcjonalnego ich umniejszenia ze względu na stwierdzone przez IP wydatki niekwalifikowane. Przy czym kwota 810,12 zł została uznana przez IP za nie podlegającą zwrotowi gdyż stanowiła wkład własny. Organ uznał, że powyższe nieprawidłowości powstały w związku z naruszeniem przez Beneficjenta w Projekcie procedur. Zgodnie z art. 52 ustawy wdrożeniowej , umowa o dofinansowanie Projektu stanowi podstawę jego dofinansowania. Określa ona warunki dofinansowania projektu , prawa i obowiązki beneficjenta. Zgodnie z umową łączna wartość wydatków wynosiła 687 064,88 zł, zaś wysokość dofinansowania kwotę 652 711,63 zł (Beneficjent zobowiązany był do wniesienia wkładu własnego w wysokości 5% wydatków kwalifikowanych). Zgodnie z umową Beneficjent zobowiązany był do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 pkt 1 Umowy), który stanowił jej załącznik a także do stosowania postanowień Wytycznych w zakresie realizacji oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego , Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (Wytyczne do kwalifikowania § 4 ust. 1 pkt 12 w zw. z § 1 pkt 32 Umowy). Zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji, osobom uczestniczącym w szkoleniach przysługuje stypendium szkoleniowe, które miesięcznie wynosi 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeżeli miesięczna liczba godzin szkolenia wynosi co najmniej 150 godzin (szkolenia). Beneficjent przyjął, że "godzina szkolenia" wynosi 45 minut podobnie jak "godzina lekcyjna". Tymczasem IP uznała , że jest to godzina zegarowa trwająca 60 minut. Stąd zamiast 150 godzin szkolenia Beneficjent wykonał 114 godzin szkolenia dlatego nie było podstaw aby kwalifikować koszty bezpośrednie dotyczące 36 godzin jako koszty bezpośrednio związane z udzielonym w Projekcie wsparciem dla poszczególnych osób. Dotyczy to również kosztów pośrednich jako pochodnych kosztów bezpośrednich (jeśli bowiem stwierdzono wydatki niekwalifikowane w ramach kosztów bezpośrednich , to automatycznie pomniejszeniu ulegają koszty pośrednie). Ostatecznie organ wskazał, że całkowita wartość nieprawidłowości indywidualnych , związanych z nieprawidłowymi wypłatami stypendiów stwierdzonych w wyniku kontroli i odpowiadającymi im składkami wynosi 12 828 zł . Z kolei wysokość kosztów pośrednich podlegających zwrotowi w związku z ich proporcjonalnym pomniejszeniem wyniosła 2 396,88 zł ( 1 248,34 i 1 148,54 zł). Wartość nieprawidłowości indywidualnych stwierdzonych w odniesieniu do zawyżonych płatności z rachunku bankowego Projektu wyniosła kwotę 17,89 zł i było to wynikiem , co potwierdził Beneficjent, z naliczenia odsetek od składek ubezpieczeniowych uczestników staży. IP uznała te ostatnie wydatki za niezwiązane z realizacją celu Projektu. Ostatecznie organ stwierdził, że nastąpiło naruszenie przez Beneficjenta art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. bowiem środki przeznaczone na realizację Projektu zostały wykorzystane z naruszeniem procedur umownych (umowa zobowiązywała do stosowania Wytycznych) i wobec stwierdzenia wypłaty środków z tytułu stypendiów szkoleniowych i składek za ubezpieczenie NNW uczestników staży w nadmiernej wysokości – podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Strona wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego zarzucając naruszenie: - art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p. przez błędne zastawanie tego przepisu i przyjęcie, że Beneficjent przeznaczone środki na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich wykorzystał z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 188 tej ustawy oraz rzeczone środki pobrał nienależnie lub w nadmiernej wysokości podczas, gdy szkolenia zawodowe zostały przeprowadzone przez Beneficjenta w wymiarze 150 godzin a nie , jak twierdzi organ, w wymiarze 114 godzin i w konsekwencji brak było podstaw do obciążania beneficjenta kwotą do zwrotu, - przepisów proceduralnych poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że z przepisów wiążącej strony umowy wynika fakt dokładnego określenia sposobu wyliczenia liczby godzin szkolenia podczas, gdy żadna z regulacji obowiązujących strony umowy nie zawierała dokładnego, jasnego i przejrzystego wskazania, iż podczas szkolenia pojęcie jednej godziny szkoleniowej odpowiadać ma 60 minutom zegarowym , a nie 45 minutom lekcyjnym. W konsekwencji Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył do protokołu rozprawy, że pojęcie "godzina szkoleniowa" wynika z załącznika 2 do umowy t.j. z wniosku strony będącego jej integralną częścią i wskazał na zapis na stronie 134 akt administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela zasadność rozstrzygnięcia i jego motywy. W związku z ich obszernym przytoczeniem powtarzanie ich byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. Skarżąca w skardze nie kwestionuje dokumentów w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy , powołuje się na umowę stron i wniosek będący jej integralną częścią. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. wskazać należy, że regulacja ta stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Okoliczności stanowiące podstawę postępowania w sprawie o zwrot środków mogą stać się również podstawą rozwiązania umowy o dofinansowanie , ale podejmowane przez instytucję zarządzającą, wskutek stwierdzenia tych okoliczności, czynności na obu wskazanych obszarach (administracyjnoprawnym i cywilnoprawnym), nie pozostają w żadnej zależności ani relacji. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organu są prawidłowe i zasadnie stanowiły podstawę do zastosowania przepisów skutkujących orzeczeniem obowiązku zwrotu określonej w zaskarżonej decyzji kwoty. Weryfikację realizacji projektu przeprowadzono prawidłowo, stwierdzając nieprawidłowości związane z:
- dokonaniem zawyżonych płatności składek za ubezpieczenie od NNW 30 uczestników Projektu w łącznej kwocie 17,89 zł, - dokonaniem zawyżonych płatności za stypendia szkoleniowe dla 40 uczestników Projektu wynikających z nieprawidłowego określenia należności przysługujących uczestnikom Projektu (Beneficjent wypłacił stypendia za 150 h szkolenia podczas, gdy godzinowy wymiar szkoleń wynosił 114 h) oraz związanych stąd składek ZUS w łącznej kwocie 12 828 zł, - dokonaniem zawyżonego rozliczenia kosztów pośrednich we wnioskach o płatność będącego następstwem ujęcia w rozliczeniu kosztów pośrednich (wyliczonych w części od niekwalifikowanych kosztów bezpośrednich) związanych z płatnościami za stypendia szkoleniowe o łączną kwotę 3 207 zł. Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014-2020, Sekcja 3.5.1. szkolenia w pkt. 6 wskazują " Osobom uczestniczącym w szkoleniach przysługuje stypendium szkoleniowe, które miesięcznie wynosi 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeżeli miesięczna liczba godzin szkolenia wynosi co najmniej 150 godzin(...) . Rację ma organ stwierdzając, że przy ocenie znaczenia terminu "150 godzin szkolenia" należy zastosować wykładnię gramatyczną co oznacza, że za godzinę uważa się 60 minut i brak jest podstaw do przyjęcia, że w Wytycznych mowa jest o tzw. "godzinie lekcyjnej" trwającej 45 minut. Skoro- zdaniem Sądu- w Wytycznych czy też w innych wewnętrznych regulacjach nie wprowadzono definicji pojęcia "godzina szkolenia" to nie ma podstaw aby stawiać znak równości z tzw. "godziną lekcyjną". W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że samo pojęcie "godzina lekcyjna" związane jest wyłącznie z organizacją szkół i przedszkoli publicznych. Otóż na mocy art. 111 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. 2021.1082) Ministrowi Edukacji Narodowej udzielono delegacji ustawowej do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, co też uczynił rozporządzeniem z dnia 28 lutego 2019 r. , w którym w § 10 wprowadził pojęcie "Godzina lekcyjna" i określił jej czas trwania podając, że trwa ona 45 minut. Tak więc nie było także potrzeby "dookreślenia" pojęcia godziny szkolenia przymiotnikiem "zegarowa", co organ wprowadził do Wytycznych w okresie późniejszym. Nie ma racji strona skarżąca, że strony umówiły się na godziny lekcyjne, na co wskazuje zapis w jej Wniosku będącym integralną częścią Umowy. Strona skarżąca we wniosku w istocie posługuje się pojęciem "6 h lekcyjnych" ( str. 134 verte akt adm.) , ale w tym samym wniosku- pkt V tabele finansowe ( str. 128 verte akt adm.) w pkt. 5.1.1. Planowane wydatki w ramach Projektu w PLN wskazuje w zadaniu drugim (pkt 21) w wyliczeniach stypendium szkoleniowego " 150 h szkolenia" . Tak więc wniosek strony nie wskazuje żadnej definicji rozumienia omawianego pojęcia. Nie było więc żadnych podstaw aby godzinę szkolenia rozumieć inaczej aniżeli czas obejmujący 60 minut i nie uściśla je wyrażenie "godzina zegarowa" . Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (m. in. środków Unii Europejskiej), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jak wskazano w wyroku o sygn. akt I GSK 1052/21 (dostępny w CBOSA) owymi innymi procedurami w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. są m. in. procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu i w umowie o dofinansowanie projektu. Jest to pojęcie o bardzo szerokim znaczeniu, uzasadnione szczególnymi regułami ostrożności przy dysponowaniu środkami publicznymi. Wykładnia ta jest w doktrynie i orzecznictwie jednolita. W piśmiennictwie wskazuje się, że: "Analiza komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca, posługując się nieostrym pojęciem procedury, miał na celu uwzględnienie wszelkich umów, regulacji i przepisów, do których stosowania zobowiązane będą organy państwa oraz inne instytucje uczestniczące w systemie wydatkowania środków europejskich. Termin "procedura" nie posiada bowiem definicji legalnej, jego zakres zaś jest bardzo pojemny (określić ją można np. jako "unormowany przepisami, zwyczajami sposób prowadzenia, załatwiania jakiejś sprawy" - por. M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 1988, s. 926). Katalog przepisów wypełniających dyspozycję art. 184 ust. 1 u.f.p. jest w związku z tym szeroki, otwarty i - z uwagi na cykliczność tzw. perspektyw finansowych UE oraz środków przekazywanych przez państwa EFTA - zmienny. Można wyrazić pogląd, że mieszczą się w nim normy postępowania związane z wykorzystaniem środków europejskich, które mogą mieć zarówno charakter proceduralny, jak też ustrojowy lub materialny. (...) Należy także zgodzić się z poglądem wyrażanym w literaturze przedmiotu, że konsekwencją użycia przez ustawodawcę tak nieprecyzyjnego terminu jest przyjęcie założenia, że każde naruszenie obowiązujących procedur będzie wypełniało przesłankę warunkującą podjęcie działania przez instytucję odpowiedzialną przedmiotowo za rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu środków, ocena stanu faktycznego i prawnego może zaś zostać dokonana w oparciu na uznaniu administracyjnym (por.: W. Miemiec, w: Europejskie bezzwrotne źródła finansowania, s. 170), szczególnie, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie "procedury" przyjęło bardzo szeroki zakres, obejmujący zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i różnorodne regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 1546/12 i II GSK 249/13)." (por.: W. Misiąg (red.), Ustawa o finansach publicznych (w:) W. Misiąg (red.), Ustawa o finansach publicznych. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, Komentarz do art. 184, teza 6). W wyrokach sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że przez naruszenie procedur rozumie się m. in. realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Zatem to umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego i wytyczne są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Niedotrzymanie zaś warunków umowy zobowiązuje organ do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu (por.: wyroki o sygn. akt I GSK 1607/18, I GSK 1016/18 i I GSK 1384/18 - dostępne w CBOSA). W świetle powyższego naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., może polegać na naruszeniu postanowień umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych.
Zawarta przez skarżącą umowa określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także wynikające z nich prawa i obowiązki stron. Organ wskazał, zę naruszono Wytyczne w zakresie realizacji a także zapisy Umowy , bo realizacja Projektu nie nastąpiła zgodnie z Wnioskiem ( § 4 ust. 1 pkt 1 umowy). W konsekwencji, w tak zaistniałym stanie faktycznym sprawy, organy orzekające w sprawie w sposób uprawniony uznały, że doszło do naruszenia procedur zawartych w umowie o dofinansowanie i w Wytycznych których elementem był Projekt, na realizację którego przyznano skarżącej dofinansowanie. Zasadnie również przyjęto, że na skutek naruszenia wyżej wskazanych postanowień doszło do powstania szkody w budżecie Unii Europejskiej (art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006; Dz.U.UE.L.2013.347.320), dalej: "rozporządzenie 1303/2013"). Zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem.
Dla stwierdzenia nieprawidłowości nie jest zatem konieczne ustalenie powstania szkody. Wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W niniejszej sprawie organy trafnie uznały, że do takiego przypadku doszło (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt V SA/Wa 1271/18 - dostępny w CBOSA). Tak więc stwierdzenie naruszenia procedur określonych w Wytycznych i w umowie implikowało konieczność wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 , 3 i ust. 9 u.f.p. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje bowiem po stronie organu konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi i to wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Przepis art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zawiera jednoznaczne unormowanie w tym zakresie i organ nie ma możliwości niezastosowania tej regulacji. Postępowanie przeprowadzono prawidłowo, uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Strona skarżąca kwestionowała wszystkie ustalenia kontrolne, niemniej w skardze nie przytoczyła żadnych argumentów dotyczących zakwestionowanych kwot związanych z ustaleniami kontrolnymi dotyczącymi zawyżonych płatności składek za ubezpieczenie od NNW 30 uczestników Projektu w łącznej kwocie 17,89 zł. Tym samym Sąd za organem wskazuje, że kwota 17,89 zł wynikała z naliczenia odsetek od składek ubezpieczeniowych uczestników staży , co potwierdziła sama strona skarżąca. Tak więc słusznie organ uznał, że wydatek ten jest niezwiązany z realizacją celu Projektu.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło