II SA/Bk 1077/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr 401.5/F-9/I/2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku wydaną 11 kwietnia 2025r. (nr 401.5/F-9/I/2025) została utrzymana w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 21 lutego 2025r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Sokółki z 5 grudnia 2024r. (znak WSS.420.5.1344.2024.MAG) umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. J. B. wnioskiem z dnia 16 września 2024 r. (uzupełnionym w dniu 6 października 2024 r.) wystąpił do Burmistrza Sokółki o wypłatę bonu energetycznego. Wnioskiem z dnia 6 października 2024 r. J. B. wystąpił do Burmistrza Sokółki o wyłączenie pracowników organu: D. K., K. B., R. K., A. S., M. P., K. T. oraz J. S. W wyniku rozpatrzenia opisanego wyżej wniosku Burmistrz Sokółki postanowieniem z dnia 31 października 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MS) odmówił wyłączenia pracowników od rozpatrzenia sprawy J. B. o wypłatę bonu energetycznego. J. B. pismem z 2 grudnia 2024 r. cofnął wniosek o wypłatę bonu energetycznego. W związku z cofnięciem przez zainteresowanego żądania, postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego zostało umorzone decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MAG) wydaną z upoważnienia Burmistrza Sokółki przez M. P.- Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce. Pismem z dnia 30 grudnia 2024 r. - doprecyzowanym pismem z dnia 6 lutego 2025 r. – J. B. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 5 grudnia 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MAG) wydanej z upoważnienia Burmistrza Sokółki przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, co następuje; "Faktem znanym z urzędu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Białymstoku oraz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku (np. ze sprawy I SA/Bk 135/24) jest, że pracownicy Urzędu Miejskiego w Sokółce notorycznie nie przedkładają wniosków o wyłączenie pracowników, w tym zajmujących kierownicze stanowiska do rozpoznania przez Burmistrza Sokółki lub organ wyższej instancji. W tym przypadku również na początku Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce nie przedstawiła wniosku o wyłączenie jej oraz podległej jej pracownicy do rozpoznania przez Burmistrza Sokółki. Wniosek taki został przedstawiony dopiero po wniesieniu ponaglenia, ale jednocześnie M. P.- Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, aby nie dopuścić do jej wyłączenia oraz korzystając z tego, iż wnioskodawca posiada etykietkę chorego psychicznie - świadomie fałszywie zaprzeczyła okoliczności faktycznej stanowiącej podstawę jej wyłączenia, to jest iż wobec Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej toczą się obecnie jakieś postępowania karne. Burmistrz Sokółki dał gołosłowną wiarę jej oświadczeniu i podpisał przygotowane przez pracowników OPS postanowienie z dnia 31.10.2024r. Nr WSS.420.5.1344.2024.MS o odmowie wyłączenia M. P. oraz pozostałych współoskarżonych, w tym inspektor J. S. Następnie z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej odrębnym postanowieniem z dnia 20 listopada 2024r. Nr GR.K.6140.8.2021 (kserokopia w załączeniu) dokonał wyłączenia inspektor J. S. od prowadzenia sprawy dotyczącej czasowego odebrania zwierząt, gdyż akurat ta pracownica potwierdziła fakt złożenia przeciwko niej oraz pozostałym urzędnikom subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego J. B. Konstatację o rażącym naruszeniu prawa potwierdza wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19.06.2024r. sygn. akt I SA/Bk 135/24 i też dotyczy on wydania decyzji o umorzeniu postępowania przez pracownika podlegającemu wyłączeniu." W oparciu o przedstawioną wyżej argumentację J. B. zarzucając wydanie skarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa w postaci art. 8 i 24 K.p.a., wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 21 lutego 2025r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 grudnia 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MAG) wydanej z upoważnienia Burmistrza Sokółki przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wymaga ustalenia, czy objęta wnioskiem decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, które stanowiły podstawę prawną tej decyzji. Zasadniczą podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 105 par. 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 par. 1 Kpa, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Bezprzedmiotowość przedmiotowa to albo brak w ogóle sprawy administracyjnej, bądź odpadnięcie jednego z elementów sprawy administracyjnej: pierwotne przed wszczęciem postępowania lub następcze w toku postępowania. Cofnięcie wniosku przez jedynego wnioskodawcę postępowania jest równoznaczne z brakiem przedmiotu postępowania administracyjnego i obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 par. 1 K.p.a. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium zauważyło, że w myśl przepisów art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U. z 2024 r., poz. 859), postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego jest wszczynane na wniosek strony. Zatem wniosek z dnia 16 września 2024 r. (uzupełniony w dniu 6 października 2024 r.), którym J. B. wystąpił do Burmistrza Sokółki o wypłatę bonu energetycznego, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przyznania bonu energetycznego. Nie ulega również wątpliwości, że pismem z dnia 2 grudnia 2024 r. J. B. złożył oświadczenie, którym skutecznie cofnął wniosek o wypłatę bonu energetycznego. Tym samym prowadzenie postępowania w sprawie wypłaty J. B. bonu energetycznego stało się bezprzedmiotowe, co obligowało organ właściwy w sprawie do umorzenia tego postępowania w trybie przewidzianym art. 105 par. 1 Kpa W ocenie Kolegium kontrolowana decyzja z dnia 5 grudnia 2024 r., wydana z upoważnienia Burmistrza Sokółki przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, umarzająca postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego - z opisanych wyżej przyczyn - nie może zostać uznana za decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło również, aby kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, czy bez podstawy prawnej. Kontrolowana decyzja nie dotyczy też sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, ani nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło też, by omawiana decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały, jak również nie stwierdziło, że w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Kolegium nie znalazło również podstaw do stwierdzenia, że skarżona decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej we wniosku sprawy Kolegium wskazało, że okoliczność wydania decyzji przez pracownika lub organ administracji, który podlegał wyłączeniu, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego a nie przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Burmistrzowi Sokółki, który zgodnie z wymogami prawa umorzył postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego, które to postępowanie na skutek oświadczenia woli strony tego postępowania o cofnięciu wniosku stało się bezprzedmiotowe, nie można przypisać naruszenia przepisu art. 8 K.p.a, a tym bardziej rażącego naruszenia tego przepisu. Odnosząc się do argumentacji odwołującej się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 135/24, Kolegium zauważyło, że wyrok ten, na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, nie uzyskał przymiotu prawomocności, jak również podkreśliło, że wyrok ten odnosi się do odmiennego stanu faktycznego, a mianowicie w sprawie, w której zapadł powołany wyżej wyrok, decyzja o umorzeniu postępowania, w której jedyny wnioskodawca cofnął żądanie, została wydana przez upoważnionego pracownika organu, w stosunku do którego został złożony wniosek o wyłączenie, a który to wniosek o wyłączenie pracowników organu administracji nie został w ogóle rozpatrzony. Natomiast w sprawie, w której zapadła kontrolowana obecnie decyzja wniosek skarżącego o wyłączenie pracowników organu został rozpoznany postanowieniem Burmistrza Sokółki z dnia 31 października 2024 r.(znak: WSS.420.5.1344.2024.MS) poprzez odmowę wyłączenia wskazanych we wniosku pracowników. Występując z wnioskiem z 17 marca 2025 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy J. B.zarzucił decyzji SKO: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. nie doszło do rażącego naruszenia art. 8 par 2 K.p.a. polegającego na "tworzeniu przez stronniczy Organ - Ośrodek Pomocy Społecznej i Burmistrza Sokółki fałszywych dowodów (w rozumieniu art. 235 Kodeksu karnego), składania przez stronę niezgodnych z prawdą oświadczeń woli" i wydanie decyzji odmawiających pomocy społecznej lub przyznających tę pomoc według własnego "widzimisię" i ,aktualnych wytycznych politycznych" a nie według kryterium rzeczywistego dochodu wnioskodawcy"; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że przy rozpoznaniu wniosku o wyłączenie Dyrektor OPS nie doszło do rażącego naruszenia art. 24 par. 3 K.p.a. podczas gdy z analizy akt wynika, iż postanowienie Burmistrza Sokółki z dnia 31 października 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MS) zostało wydane bez przeprowadzenia jakiejkolwiek procedury sprawdzającej zarzut stronniczości, a taką procedurę przeprowadzono dopiero w odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (w aktach brak jest jakiegokolwiek oświadczenia Dyrektor OPS, że wobec niej nie toczy się żadne postępowanie karne, co Burmistrz przyjął jako podstawę postanowienia o odmowie wyłączenia pracownika); 3) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 9 i 147 K.p.a. w sposób mający wpływ na treść decyzji, a polegający na tym, że SKO nie potraktowało - stosownie do uzasadnienia swej decyzji - wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jako wniosku o wznowienie postępowania zakończonego sporną decyzją Burmistrza Sokółki i nie wszczęło z urzędu lub za zgodą strony stosownego postępowania w tej materii, dążąc do przedawnienia sprawy wznowienia. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z szeregu dokumentów z innych postępowań i o zmianę decyzji SKO z dnia 21 lutego 2025r. Nr 401.2/A-7/X/2025 przez uwzględnienie "wniosku o unieważnienie decyzji Burmistrza Sokółki" oraz jednoczesne unieważnienie postanowienia Burmistrza z dnia 31 października 2024 r., znak: WSS.420.5.1344.2024. MS o odmowie wyłączenia Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej. Zaskarżoną decyzją wydaną 11 kwietnia 2025r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku orzekając w innym składzie osobowym, utrzymało w mocy decyzję z 21 lutego 2025r. Oceniając, czy decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty bonu energetycznego Burmistrz naruszył prawo w stopniu rażącym, Kolegium w obecnym składzie osobowym podzieliło w pełni stanowisko wyrażone w decyzji SKO z 21 lutego 2025 r. Wskazało, że przepisy art. 3 ustawy o bonie energetycznym..(...).. oraz art. 105 par. 1 Kpa nie dawały organowi Gminy żadnej innej możliwości niż wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego. Wnioskodawca odstępując od wniesienia odwołania sam "zdecydował", że nie uzyska decyzji merytorycznej. Do chwili wydania decyzji nie zmienił swego oświadczenia woli o cofnięciu wniosku o przyznanie i wypłatę bonu energetycznego. Zgłaszane są przez niego różne oświadczenia i oceny podważające prawidłowość działania pracowników Burmistrza wobec niego w różnych sprawach, ale w żadnym stopniu nie podważają one istnienia obowiązku umorzenia postępowania w jego sprawie, prowadzonego na jego wniosek z dnia 16 września 2024 r. W ocenie Kolegium organ prawidłowo uzasadnił swoją decyzję o umorzeniu postępowania po cofnięciu przez skarżącego wniosku o wypłatę bonu energetycznego. Wskazano dowód uzasadniający ocenę zaistniałych okoliczności jako powodujących bezprzedmiotowość postępowania oraz przepisy stanowiące podstawę wydanego orzeczenia przytaczając i wyjaśniając wystarczająco ich treść. Kolegium zaakcentowało przy tym, że uchybienia w zakresie uzasadnienia wydanych decyzji nie są traktowane w orzecznictwie jako przejawy rażącego naruszenia prawa i mogą prowadzić jedynie do uchylenia decyzji. Kolegium odniosło się też do tego, że skarżący domaga się nie tylko stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OPS z dnia 5 grudnia 2024 r., ale również postanowienia Burmistrza z dnia 31 października 2024 r. o odmowie wyłączenia wskazanych przez stronę pracowników od udziału w postępowaniu. Takie żądanie nie może i nie mogło być rozpatrzone i rozstrzygnięte przez Kolegium. Po pierwsze z art. 126 K.p.a. wynika, że stwierdzenie nieważności postanowienia może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy jest to postanowienie, na które służy zażalenie albo gdy zostało wydane na podstawie art. 134 K.p.a. czyli stwierdzające niedopuszczalność zażalenia albo uchybienie terminu do jego wniesienia. Zażalenie przysługuje - stosowanie do art. 141 par 1 K.p.a. - gdy Kodeks tak stanowi. W przepisach o wyłączeniu pracowników i organów nie przewidziano prawa stron do zaskarżania postanowień wydanych na ich podstawie. Stąd też takie postanowienia można zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Ponieważ strona odwołania od przedmiotowej decyzji nie wniosła, nie stworzyła Kolegium sposobności do oceny postanowienia z 31 października 2024 r. Rozpatrując żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 grudnia 2024 r. Kolegium nie mogło zatem merytorycznie oceniać wskazanego postanowienia. Zarzut wydania postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników bez przeprowadzenia jakiejkolwiek procedury sprawdzającej zarzut stronniczości nie może być oceniany w niniejszym postępowaniu, bo - jak wyżej wyjaśniono - postanowienie to nie kwalifikuje się do oceniania w ramach postępowania dotyczącego decyzji o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Kolegium nadmieniło, że nie potraktowało podania strony domagającej się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza jako żądania wznowienia postępowania i nie informowało skarżącego o prawie do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. ponieważ doskonale zna i docenia wiedzę wnioskodawcy o przepisach postępowania administracyjnego (więc nie zakładano, że żądając stwierdzenia nieważności decyzji ma na myśli wznowienie postępowania). Ponadto, przewidziany w art. 148 K.p.a. termin do wystąpienia z żądaniem wznowienia upłynął zanim podanie z żądaniem stwierdzenia nieważności tej decyzji dotarło do SKO. Kierując się art. 8 i 9 oraz art. 66 par 1 K.p.a. zawiadomiło jednak obecnie, że - pomimo upływu tego terminu - strona może złożyć w tej sprawie odrębne podanie do Burmistrza i jeżeli uczyni to w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, nowe podanie będzie musiało być uznane - stosownie do art. 66 par. 2 K.p.a. - za wniesione w dniu 30 grudnia 2024 r. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą ostateczną decyzję J. B. zarzucił jej: 1) rażącą obrazę art. 8 par. 2 K.p.a. przez uznanie, że prowadzenie sprawy przez Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej M. P., a objętą subsydiamym aktem oskarżenia, nie mogło stanowić podstawy do unieważnienia decyzji, a to w celu zapobieżenia popełnienia dalszych przestępstw (lub co najmniej deliktów dyscyplinarnych) mataczenia w sprawach z podań skarżącego, przez wydawanie wzajemnie sprzecznych decyzji i tym samym rażąco niezgodnych z art.8 par. 2 K.p.a. - tylko dlatego, że decyzja objęta wnioskiem o unieważnienie była umarzająca postępowanie. Zaś w zakresie samego uzasadnienia (ostatni akapit na str.5) zarzucił; 2) obrazę art.146 par. 2 K.p.a. w zw. z art.9 K.p.a. i art.13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka przez udzielenie oszukańczego pouczenia o możliwości skutecznego doprowadzenia do wyłączenia pracownika (który jest jednocześnie organem) przez złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdy bezspornym jest, iż nowy pracownik wydałby we wznowionym postępowaniu decyzję umarzającą postępowanie, a jednocześnie faktem znanym z decyzji i pism Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej M. P. jest to, że w miejsce wycofanego wniosku o przyznanie bonu energetycznego organ w jej osobie odmówił przyznania prawa do zwrotnej pomocy społecznej w celu odnowienia produkcji rolnej wynikłej z faktu niezasadnego przymusowego leczenia (tym razem powołując się na administracyjny fakt osiągania dochodów w gospodarstwa rolnego). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a wręcz stwierdzenie jej nieważności przez Sąd oraz o: - dopuszczenie dowodu z decyzji wydanej w sprawie WPS.570/12/2023.PM Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce oraz z wydruku pisma do adw. J.G. na okoliczność notorycznego, rażącego naruszania art. 8 par. 2 K.p.a. przez Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce; - w trybie art.135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o stwierdzenie nieważności decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce wydanej w sprawie WPS.570/12/2023.PM i wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 603/24 w celu doprowadzenia do ujednolicenia orzecznictwa Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce (w przypadku odmowy uwzględnienia wniosku - wniósł o rozpoznanie tych wniosków w trybie odrębnym odpowiednio przez WSA i SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty bonu energetycznego została wydana bez naruszenia mających zastosowanie norm prawnych. Z art. 134 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, nie odnoszącym się do przedmiotu niniejszej skargi, bo dotyczącym skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego. W świetle wskazanego przepisu granice sprawy sądowoadministracyjnej zakreśla konkretny przedmiot zaskarżenia. W tym przypadku jest to odmowa stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne a zatem sąd kontroluje wyłącznie prawidłowość dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku oceny legalności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego poprzez pryzmat podstaw stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej określonych w art. 156 K.p.a. Sąd w pełni podziela stanowisko organu co do braku podstaw do podważenia decyzji z dnia 5 grudnia 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MAG) wydanej z upoważnienia Burmistrza Sokółki przez M. P. - Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku J. B. o wypłatę bonu energetycznego w następstwie cofnięcia przez wnioskodawcę wniosku. Bezsporne są bowiem okoliczności sprawy zakończonej decyzją umarzającą postępowanie administracyjne i wystąpienie przesłanki do wydania takiej decyzji. J. B. wnioskiem z dnia 16 września 2024 r., uzupełnionym w dniu 6 października 2024 r., wystąpił do Burmistrza Sokółki o wypłatę bonu energetycznego. Wnioskiem z dnia 6 października 2024 r. J. B. wystąpił do Burmistrza Sokółki o wyłączenie pracowników organu: D. K., K. B., R. K., A. S., M. P., K. T. oraz J. S. W wyniku rozpatrzenia opisanego wyżej wniosku Burmistrz Sokółki postanowieniem z dnia 31 października 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MS) odmówił wyłączenia pracowników od rozpatrzenia sprawy J. B. o wypłatę bonu energetycznego. J. B. pismem z 2 grudnia 2024 r. cofnął wniosek o wypłatę bonu energetycznego. W związku z cofnięciem przez zainteresowanego żądania, postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego zostało umorzone decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MAG) wydaną z upoważnienia Burmistrza Sokółki przez M. P. - Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce. Postępowanie o wypłatę bonu energetycznego uregulowane zostało ustawą z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz.U. z 2024 r., poz. 859). Z art. 3 ust. 1 tej ustawy wprost wynika, że jest to postępowanie wnioskowe bo wszczynane na wniosek składany wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Należy zatem przyjąć, że wniosek o wypłatę bonu energetycznego jest jednym z elementów materialnego stosunku prawnego sprawy dotyczącej wypłaty bonu energetycznego. Brak wniosku jest równoznaczny z brakiem sprawy a tym samym przy braku wniosku nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty. Rezygnacja z popierania wniosku o wypłatę bonu energetycznego jest suwerennym uprawnieniem wnioskodawcy bezwzględnie wiążącym organ i skutkującym umorzeniem postępowania administracyjnego. Wobec zatem cofnięcia przez skarżącego wniosku o wypłatę bonu energetycznego, koniecznym było wydanie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w oparciu o art. 105 par.1 K.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zaś oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Tryb stwierdzania nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 par 1 K.p.a. Orzekający w tym trybie organ administracji publicznej nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tj. ustala, czy decyzja poddana kontroli jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 par. 1 K.p.a. oraz, czy nie występują przesłanki negatywne, wykluczające możliwość stwierdzenia jej nieważności, wymienione w art. 156 par. 2 K.p.a. Tym samym w postępowaniu nadzwyczajnym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od samego początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Tylko wady doniosłe mogą zostać przy tym uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (tj. od początku). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych. Weryfikacja prawidłowości decyzji administracyjnej następuje zatem z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Znajduje to odzwierciedlenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który kontrolując decyzję wydaną w postępowaniu nadzorczym ocenia jedynie, czy organ zasadnie stwierdził wystąpienie (lub nie) przesłanki z art. 156 K.p.a., uzasadniającej (lub nie) wyeliminowanie ostatecznej decyzji z obrotu prawnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się jednolicie, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa (tj. "rzucająca się w oczy" sprzeczność między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną); charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia - tzn. jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa (przepis mający zastosowanie w bezpośrednim rozumieniu) oraz skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydanej decyzji, których nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Oczywisty w okolicznościach sprawy fakt cofnięcia przez skarżącego wniosku o wypłatę bonu energetycznego, skutkujący koniecznością umorzenia postępowania administracyjnego, będącego postępowaniem wnioskowym, nie pozwalał organowi nadzoru na podważenie legalności decyzji umarzającej postępowanie administracyjnej poprzez pryzmat przesłanek nieważności decyzji administracyjnej określonych w art. 156 K.p.a. Zarzuty skargi nie podważają skutecznie legalności zaskarżonej decyzji. Okoliczność wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego przez pracownika, który – zdaniem skarżącego – podlegał wyłączeniu może być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego a nie stanowi przesłanki nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, że wniosek skarżącego o wyłączenie pracowników organu, w tym podpisanej pod decyzją o umorzeniu postępowania a działającej z upoważnienia Burmistrza Sokółki M. P. - Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, został rozpoznany postanowieniem Burmistrza Sokółki z 31 października 2024 r. (znak: WSS.420.5.1344.2024.MS) o odmowie wyłączenia wymienionych we wniosku pracowników od rozpoznania sprawy. Na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika organu nie przysługuje zażalenie ale strona może kwestionować odmowę w odwołaniu od końcowej decyzji w sprawie wydanej przez I instancji albo po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego domagać się jego wznowienia z powołaniem się na podstawę z art. 145 par. 1 pkt 3 K.p.a. Skarżący nie wniósł odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty bonu energetycznego ani nie złożył wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek skarżącego z 30 grudnia 2024r. skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku jasno precyzował, że jest żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Sokółki z 5 grudnia 2024r. w sprawie przyznania bonu energetycznego. Powoływanie się sprawę o sygn. I SA/Bk 135/24 jest nieadekwatne do okoliczności niniejszej sprawy. W sprawie I SA/Bk 135/24 ze skargi J. B. sąd administracyjny uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku obu instancji odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Sokółki w sprawie dotyczącej zwrotu podatku akcyzowego i jednocześnie stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Sokółki stwierdzając, że decyzja organu I instancji została wydana przez upoważnionego przez Burmistrza Sokółki pracownika, który był objęty wnioskiem o wyłącznie ale nierozpoznanym przez organ przed wydaniem decyzji. Kontrolowana zaś przez SKO w Białymstoku w trybie nadzwyczajnym decyzja Burmistrza Sokółki z 5 grudnia 2924r. o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty bonu energetycznego poprzedzona została postanowieniem organu z 31 października 2024 r. o odmowie wyłączenia pracowników wymienionych we wniosku skarżącego, w tym pracownika pełniącego stanowisko Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sokółce, podpisanego pod decyzją z upoważnienia Burmistrza Sokółki. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)