II GZ 448/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o. o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2022 r. sygn. akt III SA/Po 652/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o. o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 14 września 2022 r., odmówił A. Sp. z o.o. w L. (dalej jako: "skarżąca spółka") wstrzymania wykonania objętej skargą tej spółki decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2022 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzania gier na automatach bez zezwolenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniesionej skardze, strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wskazując, że relatywnie niewielki wypracowany w 2019 r. zysk netto (46.496 zł), mniejszy aż o 80% od zysku wypracowanego rok wcześniej, nie dawał żadnej możliwości regulowania dodatkowych obciążeń finansowych, takich jak przedmiotowa kara. Strona wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagraża utratą płynności finansowej, która spowoduje brak możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji doprowadzi do upadłości spółki. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi ograniczeniem zatrudnienia (na koniec 2019 roku spółka zatrudniała 85 osób na podstawie umowy o pracę i 14 osób na podstawie umowy zlecenia, a na koniec 2021 roku spółka zatrudniała łącznie 124 osoby). Spółka wskazała, że w 2019 roku uregulowała składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1.065.888,61 zł oraz uiściła podatek VAT w wysokości 946,240,00 zł, podatek CIT-8 w wysokości 13.105,00 zł oraz podatek od wynagrodzeń w wysokości 179.926,00 zł. W 2020 roku spółka uregulowała składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1.286.834,36 zł oraz uiściła podatek VAT w wysokości 851.677,94 zł oraz podatek od wynagrodzeń w wysokości 137.135 zł. Natomiast w 2021 r. spółka uregulowała składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1.586.020,42 zł oraz uiściła podatek VAT w wysokości 2.185.348,00 zł, podatek CIT-8 w wysokości 400.255,00 zł, a także podatek od wynagrodzeń w wysokości 164.745,00 zł. We wniosku podniesiono również, że spółka prowadzi sieć barów (pubów), których otwarcie dla klienteli dopiero jest podejmowane i prawdopodobnie zakończy się bardzo poważną stratą. Ponadto średni miesięczny poziom kosztów spółki dotąd sięgał 450.000,00 zł (w tym wynagrodzenia pracownicze ponad 200.000,00 zł, pochodne do nich - ZUS i PIT - ponad 100.000,00 zł oraz obowiązania fiskalne - VAT i CIT - ponad 1.000.000,00 zł), ale brak przychodów za większą cześć 2020 roku wywołał w budżecie spółki deficyt zbliżający się do 1.000.000,00 zł. Strona wskazała również na wpływ wprowadzonych restrykcji i ograniczeń związanych z mającymi miejsce lockdownami. Zdaniem skarżącej spółki, w takich warunkach natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia strony płynności finansowej, niezbędnej do bieżącego uregulowania należności, a w konsekwencji prowadziłoby do ogłoszenia upadłości spółki. Sąd pierwszej instancji wskazując na przesłanki oraz wymogi wynikające z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022 roku, poz. 329 ze. zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżąca nie uzasadniła w odpowiedni sposób wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Sąd zauważył, że strona przedstawiła swoją sytuację finansową za okres od stycznia 2019 roku do grudnia 2021 roku, ale zabrakło informacji na temat aktualnej sytuacji spółki w jakiej znajduje się ona w czerwcu 2022 roku. Spółka skarżąca nie podała aktualnych informacji dotyczących możliwości finansowych przedsiębiorstwa (tj. w VI 2022 r.), mimo złożenia skargi 14 lipca 2022 r. Nie przedłożyła również na tą okoliczność żadnych dokumentów. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. II Skarżąca spółka zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu pierwszej instancji zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., a to poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o które spółka wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazania wymaga, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga również, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżąca spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej pozwalającej na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie. Analiza wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu., wraz z załączonymi do niego dokumentami źródłowymi, wskazuje na wyczerpujące przedstawienie sytuacji finansowej i zdolności płatniczych skarżącej spółki w latach 2019 – 2021. przedstawiona we wniosku argumentacja oraz dokumenty wskazują w sposób klarowny na dynamikę działalności przedsiębiorstwa strony skarżącej również w okresie stanu pandemicznego i związanymi z nim ograniczeniami w prowadzeniu działalności, w tym działalności gastronomicznej czy szeroko rozumianej działalności rozrywkowej. Jednakże, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji mając na uwadze datę wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi, wniosek tak w zakresie podniesionego w nim uzasadnienia, jak i przedłożonej dokumentacji finansowej i rachunkowej nie przedstawiał aktualnej, najbliższej dacie skargi, sytuacji finansowej strony. Skarga została bowiem sporządzona i wniesiona w czerwcu 2022 r., zatem strona mogła uzyskać i dołączyć do zawartego w niej wniosku rzeczoną dokumentację obejmującą przynajmniej pierwszy kwartał 2022 r. Niewątpliwie informacje takie pozwoliłyby na ocenę bieżącej sytuacji spółki, z uwzględnieniem lat poprzednich, w zakresie możliwości wywołania wykonaniem zaskarżonej decyzji jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia również obszerna dokumentacja finansowa przedłożona przez stronę wraz z zażaleniem, gdyż jakkolwiek obrazuje ona pierwsze półrocze 2022 r. to strona wskazuje wyłącznie na ponoszone koszty prowadzonej działalności – składki ZUS, koszty wynagrodzeń pracowników, podatek dochodowy i podatek VAT. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane w tym okresie przez stronę dochody. Brak jest również informacji o oszczędnościach skarżącej spółki. Taki stan nie pozwala na dokonanie oceny realnych możliwości finansowych spółki w aspekcie konieczności zapłaty kary nałożonej na stronę decyzją Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu, utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Na marginesie wskazać należy, że negatywnie rozpoznane żądanie strony nie neguje możliwość ponownego ubiegania się o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wypełnienia wymogów stawianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a., omówionych na wstępie rozważań. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.