VIII SA/Wa 342/23
WyrokWSA w Warszawie2023-08-03
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Iwona Owsińska – Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest trwała stabilizacja punktów granicznych w sytuacji, gdy istnieje spór co do przebiegu granic działek ewidencyjnych, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trwała stabilizacja punktów granicznych jest dopuszczalna nawet w sytuacji spornego przebiegu granic, zgodnie ze zmienionym brzmieniem § 33 ust. 4 rozporządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zmiana ta, w przeciwieństwie do poprzedniego stanu prawnego, usunęła ograniczenie stabilizacji punktów granicznych wyłącznie do sytuacji ustalenia granic na podstawie zgodnego oświadczenia stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi wspólników spółki cywilnej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który utrzymał w mocy decyzję Starosty o odmowie przyjęcia operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ pierwszej instancji zakwestionował ustalenie granic działek na podstawie stanu spokojnego posiadania oraz stabilizację punktów granicznych w sytuacji spornego przebiegu granic. Organ odwoławczy podtrzymał te stanowiska, uznając, że doszło do naruszenia przepisów dotyczących ustalania i stabilizacji granic.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. Z., T. Z. wspólników spółki cywilnej [...] Pracownia Geodetów Uprawnionych z siedzibą w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]z dnia 2 lutego 2023 r. znak: [...]; 2) zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego solidarnie na rzecz skarżących J. Z. i T. Z. wspólników spółki cywilnej [...]Pracownia Geodetów Uprawnionych z siedzibą w [...]kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2023 roku, nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego( dalej jako organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postepowania administracyjnego( DZ.U z 2022 roku, poz. 2000 ze zm. dalej jako kpa) oraz art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne( DZ.U z 2021 roku, poz. 1990 ze zm. dalej jako ustawa), po rozpatrzeniu odwołania wykonawcy działającego jako firma [...] -Pracownia Geodetów Uprawnionych spółka cywilna – J. Z., To. Z., od decyzji Starosty B. z dnia 2 lutego 2023 roku, znak: [...], orzekającej o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o identyfikatorze zgłoszenia prac [...] – utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 29 kwietnia 2022 roku wykonawca zgłosił pracę geodezyjną dla której cel określono w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy – wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie punktów granicznych lub ustalenie granic działek ewidencyjnych. Zgłoszeniem objęto działki ew. nr [...] i [...], położone w obrębie Z., gm. R., pow. B.. Po wykonaniu prac wykonawca zawiadomieniem z dnia 28 września 2022 roku przekazał do organu wyniki zgłoszonych prac w postaci zbioru danych należących do bazy danych EGiB oraz dokumentów wymaganych zgodnie z przepisami art. 19 ust.1 pkt 11 ustawy.
Organ w protokole weryfikacji odnotował nieprawidłowości :
1) w protokole ustalenia granic działek ewidencyjnych w poz. Lp. 3 wykonawca ustalił granice działek na podstawie ostatniego stanu spokojnego posiadania, który jest zgodny z zarysem pomiarowym. Właściciel działki nr [...] odmówił podpisu i nie zaakceptował przebiegu granicy. W ocenie organu należało zastosować przepis § 33 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków( DZ.U z 2021 roku, poz. 1390 dalej jako rozporządzenie). Nie istniały podstawy do uznania, że przebieg granicy ustalono według stanu spokojnego posiadania - § 33 ust.2 rozporządzenia,
2) w protokole w pozycji Lp.4 wykonawca ustalił granice na podstawie dokumentów pozyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie zawarł informacji na podstawie jakich dokumentów ustalił przebieg granicy,
3) na szkicu granicznym ustalenia przebiegu działek ewidencyjnych brak informacji o odcinkach spornych – naruszony § 33 ust.6 pkt 4 rozporządzenia,
4) zgodnie z § 34 ust.4 rozporządzenia trwała stabilizacja punktów może nastąpić z inicjatywy i na koszt zainteresowanych podmiotów. Należy przez rozumieć, że zainteresowani muszą wspólnie wystąpić z takim wnioskiem. Ze sprawozdania wynika, że właściciel działki nr [...] nie wyraził chęci stabilizacji punktów granicznych. W opinii organu wykonawca nie powinien stabilizować punktów granicznych spornych, a jedynie tymczasowo je utrwalić. Jego zdaniem doszło do naruszenia § 33 ust.4 rozporządzenia oraz § 33 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 kwietnia 1999 roku w sprawie rozgraniczenia nieruchomości( DZ.U z 1999 roku, nr 45, poz. 453, dalej jako rozporządzenie Ministra MSWiA),
5) w wykazie współrzędnych punktów granicznych brak wszystkich atrybutów punktów – naruszony § 17 ust.1 pkt 7 rozporządzenia,
6) przedstawiono niekompletny szkic do aktualizacji ewidencji w zakresie numerów działek, informacji o stabilizacji punktów granicznych, a także oznaczenia granic spornych – naruszony § 39 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z 18 sierpnia 2020 roku w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego( DZ.U z 2022 roku, poz. 1670).
Protokół weryfikacji został przekazany wykonawcy w dniu 11 października 2022 roku.
Wykonawca w dniu 17 października 2022 roku usunął usterkę opisaną w pozycji Lp. 6 i Lp.5 Organ uznał wyjaśnienia wykonawcy odnośnie pozycji Lp.1 i Lp.2, a w pozostałym zakresie nie uznał wyjaśnień wykonawcy.
W oparciu o całość zgromadzonego materiału Starosta B. decyzją z dnia 2 lutego 2023 roku, znak: [...] odmówił przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze [...].
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że organ pierwszej instancji, że zgromadzony materiał w postaci operatu zawiera dowody zaistnienia sporu co do przebiegu granic i w takiej sytuacji nie należało dokonywać trwałej stabilizacji punktów granicznych, zaś informacje o odcinkach spornych ustalanych granic należało zamieścić na szkicu.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyli wspólnicy spółki cywilnej [...] – J. Z. i T. Z..
Organ odwoławczy wskazywał, że wykonawca przeprowadził czynności geodezyjne w oparciu o procedurę wynikającą z §§ 31, 32 i 33 rozporządzenia. Przed podjęciem czynności zasadniczych dokonał analizy materiałów pozyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego, następnie prawidłowo zawiadomił strony o miejscu i czasie prowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic.
Przepis § 33 rozporządzenia normuje ustalenia granic w zależności od spełnienia, bądź nie spełnienia wymogów określonych kolejnymi ustępami tego paragrafu.
Z treści sporządzonego w dniu 14 czerwca 2022 roku protokołu ustalenia przebiegu granic działek wynika, że geodeta ustalał granice pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] na podstawie dokumentów pozyskanych z zasobu, przy czym właściciel działki nr [...] nie zaakceptował takiego przebiegu granic i odmówił podpisu protokołu. Granice pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] zostały ustalone na podstawie ostatniego stanu spokojnego posiadania, który jest zgodny z zarysem pomiarowym, czego nie zaakceptował właściciel działki nr [...].
W ocenie organu należy uznać, że zaistniał spór co do przebiegu wyżej wskazywanych działek ewidencyjnych.
Zdaniem organu wyjaśnienia zawarte w dokumentacji są niespójne. Zgodnie z treścią protokołu właściciel działek nr [...] i [...] przez wiele lat dzierżawił działkę ewidencyjna nr [...] przez co nastąpiło zaoranie istniejących na gruncie miedz, a działki były użytkowane razem. Powyższe stoi w sprzeczności z podstawą z podstawą ustalania granic, którą był spokojny stan posiadania. Nadto organ wskazywał, że granica działki nr [...] i nr [...] są usytuowane w odległości ponad 2 m od utrwalonej linii granicznej. Nadto organ zauważył, iż wykonawca prac geodezyjnych, co prawda odszukał dwa znaki graniczne w postaci słupka granicznego, jednak pomierzył tylko jeden, a o drugim nie wspomniał w sprawozdaniu technicznym. Zgodnie z wyjaśnieniami geodety odszukane znaki graniczne pochodzą z operatu, którego celem było wydzielenie działek ewidencyjnych oznaczonych obecnie nr [...],[...] i [...] powstałymi z podziału działki [...]. W ocenie organu jest to niezgodne z zastosowanym sposobem ustalenia granic wynikającym z § 33 ust.3 rozporządzenia.
Zdaniem organu proces stabilizacji punktów granicznych znakami betonowymi w asyście policji stanowi potwierdzenie konfliktu dotyczącego przebiegu granic. Zgodnie z § 33 ust.6 pkt 4 rozporządzenia szkic graficzny sporządzony przez geodetę powinien zawierać informacje o spornych odcinkach działek ewidencyjnych.
Organ wskazywał, że definicja stabilizacji wynika z § 2 pkt 6 rozporządzenia MSWiA gdzie poprzez stabilizację należy rozumieć utrwalanie punktu granicznego przez umieszczenie w nim znaku granicznego lub jednoznaczne oznaczenie jego położenia na istniejącym trwałym elemencie zagospodarowania terenu usytuowanym na granicy nieruchomości. Ponadto zgodnie z § 16 powyższego rozporządzenia, stabilizację można wykonać dla bezspornie ustalonych punktów granicznych oraz znaków granicznych przesuniętych, usuniętych lub zniszczonych, których położenie zostało wznowione.
W ocenie organu odwoławczego stabilizację można wykonać dla bezspornie ustalonych punktów granicznych, o co występują zainteresowane strony. Ustawodawca wyraźnie użył liczby mnogiej, a zatem jeden z właścicieli gruntów, których granice zostały określone przy wykorzystaniu punktu granicznego nie może decydować o stabilizacji trwałej za pomocą znaków betonowych. Podczas wykonywania prac geodezyjnych związanych z ustalaniem granic, geodeta uprawniony może dokonywać stabilizacji punktów granicznych, które zostały ustalone bezspornie.
Organ argumentował, że zgodnie z art. 38 ustawy właściciele lub inne osoby władające nieruchomościami są obowiązane do ochrony znaków granicznych. W doktrynie podkreśla się, że znaki graniczne to takie, które oznaczają granice między gruntami i mają znaczenie dowodu w myśl prawa. Jak wynika z art. 277 kodeksu karnego fałszywe wystawianie znaków granicznych podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. Dlatego trwała stabilizacja znakiem granicznym jest możliwa jedynie wówczas, gdy strony wspólnie zdecydują i nie tylko nie stanowi to subiektywnej interpretacji, ale wręcz wynika jednoznacznie z przywołanych przepisów.
W związku z powyższym utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli J. Z. i T. Z. wspólnicy spółki cywilnej [...] z siedzibą w B..
Skarżący wskazali, że geodeta określa granice działek ewidencyjnych w trzech trybach:
-1 w trybie rozdziału 6 ustawy i wydanego na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenia Ministra MSWiA. Jest to tryb prowadzony przez Wójta( Burmistrza, Prezydenta Miasta) dla spraw spornych. Geodeta w trakcie czynności spisuje protokół graniczny,
-2 wznowienie lub wyznaczenie punktów granicznych wykonywane w trybie art. 39 ustawy. Tryb ten jest wykorzystywany przez geodetów jeśli materiały źródłowe są ścisłe, posiadają protokół graniczny, strony zostały zawiadomione, a współrzędne źródłowe są wiarygodne lub po przeprowadzeniu pomiarów odnalezionych znaków osnowy będącej podstawą pomiaru bądź znaków granicznych, współrzędne mogą być poprawione i wówczas uznane za wiarygodne,
-3 ustalenie przebiegu granic wykonane w trybie § 31 -33 rozporządzenia. Prace są wykonywane gdy materiały źródłowe są mniej wiarygodne niż te związane ze wznowieniem, brak protokołu granicznego, współrzędne oparte o osnowę lokalną, niestabilizowaną lub nie do odtworzenia, pomiar granic był wykonany na fotomapie tylko w formie jej uczytelnienia w zarysie pomiarowym w postaci miar bieżących lub czołowych. Geodeta spisuje protokół z ustalenia przebiegu linii granicznych.
W przedmiotowej sprawie prace geodezyjne zostały wykonane w trybie art. 31 -33 rozporządzenia.
Zdaniem skarżących przedstawiona przez organ interpretacja przepisu § 33 ust.4 rozporządzenia jest nieprawidłowa i nie wynika z treści tego przepisu. Zdaniem skarżących stabilizacja punktów załamania granic może nastąpić na wniosek jednej lub kilku stron bez zgody czy obecności stron. Podnosili, że do 31 lipca 2021 roku obowiązywało rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków( DZ.U z 2001 roku, poz. 454).
W dniu 31 lipca 2021 roku weszło w życie rozporządzenie z 27 lipca 2021 roku. W uchylonym rozporządzeniu w § 39 ust.4 ustawodawca zapisał ,, ..... trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym mowa w ust.1 ‘’. W praktyce stabilizację słupkami granicznymi można było wykonać w przypadku gdy ustalenie granic nastąpiło na zgodne oświadczenie stron.
Sytuacja uległa zmianie w rozporządzeniu z 2021 roku gdzie w § 31 -33 opisano procedurę ustalania granic. W § 33 ust.4 ustawodawca napisał ,, punkty graniczne oznacza się na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić z inicjatywy i na koszt zainteresowanych podmiotów. Tak więc ustawodawca świadomie i celowo zmienił zapis obowiązujący wcześniej w § 39 ust.4 rozporządzenia z 2001 roku.
Skarżący odwołali się do stanowiska w procesie legislacyjnym obecnie obowiązującego rozporządzenia – załącznik do pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - ,, należy dopuścić możliwość stabilizacji punktów granicznych ustalonych na podstawie ust.1 -3 w trybie przepisów § 33 projektowanego rozporządzenia, a nie tylko na podstawie ust.1. Jeżeli przepisy dopuszczają taki sposób ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych, a punkt graniczny przyjmuje w takim przypadku atrybut SPD jako ,, ustalony ‘’, to brak argumentów aby nie dopuszczać do stabilizacji tych punktów. Należy usunąć słowo wyłącznie. W ramach realizacji scaleń gruntów ustalenie granic gruntów zewnętrznych obszaru scalenia dokonuje się w trybie § 33 rozporządzenia.
Skarżący podkreślali, że przepis § 33 daje możliwość ustalenia przebiegu granic i ich stabilizacji we wszystkich przypadkach, a nie tylko w postępowaniu scaleniowym.
Wskazywali, że argument występującego sporu granicznego nie może mieć wpływu na możliwość trwałego oznaczenia ustalonej granicy ponieważ nie wpływa na możliwość przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.
W ocenie skarżących przywoływane przez organ przepisy §§ 2 pkt 6 i 16 rozporządzenia MSWiA nie mają znaczenia ponieważ przedmiotowa sprawa była prowadzona w trybie rozporządzenia z 2021 roku. Także odwoływanie się przez organ do treści art. 39 ust.1 ustawy nie ma swojego uzasadnienia ponieważ przepis ten dotyczy postępowania gdy znaki graniczne były już wcześniej ustalone i chodzi o ich wznowienie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
Badając legalność decyzji pod względem postępowania procesowego i naruszeń prawa materialnego, pierwszej kolejności należy odnieść się do ustaleń dotyczących stanu faktycznego w sprawie. Dopiero niewadliwe ustalenia faktyczne mogą stanowić podstawę zastosowania normy prawa materialnego.
W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone przez organ w sposób wyczerpujący.
Zgodnie z art. 12b ustawy organ służby geodezyjnej i kartograficznej, do którego zostały przekazane wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, weryfikuje je pod względem:
-1) zgodności z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu geodezji i kartografii, w szczególności dotyczącymi:
-a) wykonania pomiarów o których mowa art. 2 pkt 1 lit.a) oraz opracowania wyników tych pomiarów,
-b) kompletności przekazanych wyników,
-2) spójności przekazywanych zbiorów danych, o których danych w art. 12a ust.1 pkt 1, z prowadzonymi przez ten organ bazami danych.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie była kwestia interpretacji przepisów rozporządzenia, a konkretnie art. 33. Przepis ten stanowił podstawę do pracy wykonanej przez skarżących tj. wyznaczenia granic dla działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb Z., jednostka ewidencyjna [...] R..
Organ nie zaakceptował ujętej protokole Lp.3 granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] ustalonej na podstawie § 33 ust.2 rozporządzenia – stan spokojnego posiadania oraz granicy ujętej w protokole jako Lp.4 z działką nr [...] ustalonej na podstawie § 33 ust.3 rozporządzenia.
Organ stanął na stanowisku, iż w pierwszym przypadku nie zachodził przypadek stanu spokojnego posiadania ponieważ właściciel działek nr [...] i [...] oraz [...] i [...] nie zaakceptował przyjętych granic i odmówił podpisania protokołu oraz sprzeciwił się stabilizacji granic.
Sięgając do zapisów protokołu geodeta wskazywał, że odnaleziono słupek graniczny pomiędzy działkami nr [...] i [...] gdzie dokonano pomiarów w dalszej części granicy ustalono ją według wyraźnie widocznej między. Dodatkowo znaleziono drugi słupek graniczny( nie pomierzony), ale był posadowiony w przyjętej granicy.
Co do zarzutów z protokołu Lp. 4 skarżący wskazywali na dokumenty, które stanowiły podstawę ustalenia granic objętych tą pozycją. Granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] została wytyczona zgodnie z zarysem pomiarowym wykonanym przy założeniu ewidencji gruntów tj. operatem [...]. Stan posiadania pomiędzy tymi działkami nie można było ustalić z uwagi na fakt dzierżawy działek nr [...] i [...] przez właściciela działek [...] i [...] i zaorania istniejących miedz.
W ocenie Sądu ocena skarżących geodetów, iż istniały podstawy do ustalenia granic pomiędzy działkami [...] i [...] i [...] jako stanu spokojnego posiadania należy zaakceptować. Na stan spokojnego posiadania wskazują istniejące znaki graniczne, istniejąca miedza i ustalenie że te znaki nie są sprzeczne z informacjami w dostępnych dokumentach. Sam fakt nie podpisania protokołu nie może stanowić podstawy do uznania, że przebieg granicy nie odpowiada stanowi spokojnego posiadania. Nadto z protokołu wynika, że właściciel działki nr [...] nie kwestionował dowodów obrazujących stan spokojnego posiadania. Tak więc w tych okolicznościach stanowisko, że nie można było ustalić granicy według stanu spokojnego posiadania zgodnego z dokumentacją jest nieusprawiedliwione i nie doszło do naruszenia § 33 ust.2 rozporządzenia.
Odnośnie granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz [...] i [...] to została ona ustalona według istniejących dokumentów, wyżej wymienionego operatu, co odpowiada wymaganiom § 33 ust.3 rozporządzenia. Granice w tym przypadku ustalamy po zbadaniu przez geodetę położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów. Skarżący geodeci wyjaśnili, że z powodu wcześniejszej dzierżawy ślady graniczne w postaci miedzy została zaorana i dlatego podstawą wyznaczenia granicy stanowił istniejący operat.
Organ nie kwestionuje dokumentu stanowiącego podstawę do wyznaczenia granicy, a sam fakt kwestionowania przebiegu granicy nie może być przeszkodą do jej wytyczenia. Nadto M.Z. co do przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [..] to nie sprzeciwiał się jej przebiegowi, ale odmówił podpisu z uwagi na przebieg granicy między działkami nr [...] i nr [...].
Zarzutem stawianym przez organ skarżącym, było naruszenie art. 33 ust.4 rozporządzenia, ponieważ dokonali stabilizacji granic poprzez wkopanie znaków granicznych gdy granice są sporne.
Trafnie zauważają skarżący, iż stan prawny w zakresie stabilizacji znaków granicznych przy ustalaniu przebiegu granicy według § 33 rozporządzenia uległ zmianie od daty wejścia w życie rozporządzenia. W poprzednim stanie prawnym – rozporządzenie z 2001 roku w § 39 ust.4 trwała stabilizacja punktów granicznych mogła nastąpić i inicjatywy i na koszt zainteresowanych i mogła dotyczyć punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym było mowa w ust.1.
Obecnie w rozporządzeniu z 2021 roku – zgodnie z § 33 ust.4 treść w tym zakresie jest następująca – trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić z inicjatywy i na koszt zainteresowanych podmiotów. Tak więc usunięto ograniczenie dokonania trwałej stabilizacji punktów granicznych tylko do jej ustalenia według zgodnego oświadczenia. Taka była intencja wnioskującego o zmianę przepisów Ministra Rolnictwa. Co prawda wskazywał, że chodzi o usprawnienie procesów scaleniowych, ale zmiana przepisów dotyczy wszystkich sytuacji ustalania przebiegu granic w trybie § 33 rozporządzenia. Organ zajmując stanowisko, że stabilizacja granic ustalonych według § 33 możliwa jest tylko w sytuacji zgodnego oświadczenia stron( § 33 ust.1) nie dostrzega, albo dostrzegając je, ich nie akceptuje. Porównanie dwóch regulacji obecnego § 33 ust.4 rozporządzenia z 2021 roku i § 39 ust.4 rozporządzenia z 2001 roku przesądza o odmiennej ich treści.
Powoływanie się na przepisy rozporządzenia MSWiA - § 2 pkt 6 i § 16 dotyczy rozporządzenia w sprawie rozgraniczenia. Fakt dokonania stabilizacji granicy nie przesądza o jej prawidłowym przebiegu ponieważ strona niezadowolona i kwestionująca jej przebieg może złożyć wniosek o przeprowadzenie rozgraniczenia – rozdział szósty ustawy. W takim postępowaniu będzie ustalana granica, a jeśli nie dojdzie do jej ustalenia do sprawa zostanie przekazana na drogę postpowania o rozgraniczenie przed sądem powszechnym. Tak więc stabilizacja granicy znakami granicznymi może na drodze prawnej ulec zmianie. Fakt, że samowolne usunięcie znaków granicznych stanowi wykroczenie nie może stanowić o braku możliwości stabilizacji granic poprzez trwałe znaki graniczne. Taka możliwość według oceny Sądu została wprowadzona na mocy rozporządzenia - § 33 ust.4. Nie do zaakceptowania należy uznać sytuację, że przepis w zakresie uległ zmianie prawnej, a organ tego nie akceptuje.
Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę stanowisko zawarte przez Sąd w przedmiotowej sprawie.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a zasądzając na rzecz skarżących wspólników spółki cywilnej J. Z. i T. Z. zwrot wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło