II GSK 1216/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sportu i Turystyki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3951/23 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 30 marca 2023 r. nr 65/74/2023 w przedmiocie przyznania stypendium sportowego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3951/23, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną przez T. M. decyzję Ministra Sportu i Turystyki z 30 marca 2023 r. (nr 65/74/2023) o przyznaniu skarżącemu stypendium sportowego oraz zasądził od organu na jego rzecz zwrot kosztów postępowania. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wnioskiem z 18 października 2022 r. Polski Związek Sportu Niesłyszących zwrócił się do Ministra Sportu i Turystyki o przyznanie T.M. stypendium sportowego w związku z zajęciem przez niego trzeciego miejsca w drużynie open w Drużynowych Mistrzostwach Świata Głuchych w S.które odbyły się w Warszawie w dniach 14-24 września 2022 r. Do wniosku dołączono zobowiązanie zawodnika do realizacji programu przegotowań i udziału w XX Zimowych Igrzyskach Głuchych w S. w styczniu 2024 r. Minister Sportu i Turystyki decyzją z 30 listopada 2022 r. (nr 1066/74/DSW/2022), wydaną na podstawie art. 32 ust. 1 i ust. 1g pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1599 ze zm.) oraz § 5 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 17 maja 2022 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1298), przyznał T. M.stypendium sportowe w wysokości 1.150,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2022 r. do 30 września 2023 r. za wskazane we wniosku osiągniecie sportowe, a po rozpoznaniu jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 30 marca 2023 r. utrzymał w mocy swoją dotychczasową decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że minister właściwy do spraw kultury fizycznej może przyznać członkowi kadry narodowej stypendium sportowe za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na okres do 24 miesięcy. Stypendium może otrzymać członek kadry narodowej, który zobowiąże się w formie pisemnej do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych albo programu przygotowań do mistrzostw świata lub mistrzostw Europy, opracowanego przez właściwy polski związek sportowy, oraz do udziału w tych zawodach. Stypendium może być przyznane członkowi kadry narodowej, zarówno za udział we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych (art. 32 ust. 1f), jak i udział we współzawodnictwie sportowym nieobjętym programem igrzysk (art. 32 ust. 1g) i zajęcie jednego z miejsc o których mowa w tych przepisach. Minister wyjaśnił, że przyznał skarżącemu stypendium sportowe na podstawie art. 32 ust. 1g ustawy o sporcie, ponieważ konkurencja szachy drużynowe open, w której startował podczas Drużynowych Mistrzostw Świata Głuchych w S. w 2022 r. nie jest objęta programem igrzysk głuchych. Organ wyjaśnił, że szachy drużynowe open nie znalazły się w programie XX Zimowych Igrzysk Głuchych w S. zaplanowanych na styczeń 2024 r. (program obejmuje: szachy błyskawiczne kobiet, szachy błyskawiczne mężczyzn oraz szachy drużynowe kobiet i szachy drużynowe mężczyzn), nadto nie były rozgrywane podczas Zimowych Igrzysk Głuchych w 2019 r. (program obejmował szachy drużynowe kobiet i szachy drużynowe mężczyzn). Konkurencje open (z udziałem kobiet i mężczyzn) uznawane są za odrębną grupę konkurencji i nie jest to konkurencja tożsama z konkurencją szachy błyskawiczne mężczyzn. W przypadku gdy konkurencja open jest objęta programem igrzysk, znajduje to literalne odzwierciedlenie w treści regulaminu igrzysk (np. regulamin kwalifikacji do Igrzysk Paraolimpijskich w P. w 2024 r. obejmuje 43 konkurencje mieszane/open). W konkluzji Minister Sportu i Turystyki stwierdził, że nie ma podstaw do przyznania skarżącemu stypendium sportowego za wynik w konkurencji "olimpijskiej", na podstawie art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie. T. M. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił Ministrowi błędne niezastosowanie art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie. Skarżący stwierdził, że szachy drużynowe open rozgrywane są na tych samych zasadach co szachy drużynowe mężczyzn. W praktyce nie są to różne konkurencje sportowe i w zdecydowanej większości przypadków w składach drużyn open znajdują się wyłącznie mężczyźni. W związku z tym nieprzyznanie mu stypendium sportowego w wyższej wysokości (za osiągnięcia w konkurencji rozgrywanej podczas igrzysk) jest naruszeniem art. 32 Konstytucji RP. WSA w Warszawie w kontrolowanym wyroku stwierdził, że T. M. spełnia przesłanki do przyznania stypendium sportowego, o których mowa w art. 32 ust. 1 i ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie: jest członkiem kadry narodowej, zobowiązał się do realizacji programu przygotowań do igrzysk głuchych, a nadto - wbrew zapatrywaniu organu - osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich. Zdaniem Sądu I instancji, organ błędnie uznał, że "konkurencja sportowa, w której rywalizował skarżący, tj. Drużynowe Mistrzostwa Świata Głuchych w s. rozgrywana w formule open w Warszawie w 2022 r. nie jest objęta programem igrzysk głuchych (...)". Dyscyplinami w szachach są: szachy klasyczne oraz szachy błyskawiczne; które mogą być rozgrywane drużynowo lub indywidualnie, oddzielnie w kategorii kobiet i mężczyzn bądź w formule open, co pozostaje jednak bez wpływu na istotę dyscypliny sportowej, którą są s.". W konkluzji WSA w Warszawie stwierdził, że zarówno w Drużynowych Mistrzostwach Świata w S. jak i podczas planowanych Zimowych Igrzysk Głuchych w 2024 r. rozgrywana będzie tożsama konkurencja, tj. szachy. Minister Sportu i Turystyki złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając go w całości. Organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny, niejasny i nielogiczny, nie pozwalający na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się WSA oraz prześledzenie toku rozumowania Sądu w zakresie motywów rozstrzygnięcia; 2. art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie; polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że konkurencja sportowa, w której rywalizował skarżący tj. Drużynowe Mistrzostwa Świata Głuchych w S. w formule open, jest objęta programem igrzysk głuchych w 2024 r W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł m. in., że Sąd I instancji błędnie utożsamił "współzawodnictwo sportowe objęte programem igrzysk", jak również sport (dyscyplinę sportową) z konkurencją sportową. Sformułowanie "objęcie programem igrzysk" odnosi się wyłącznie do określonych sportów i rozgrywanych w ramach tych sportów konkurencji sportowych, nie zaś do zawodów sportowych. Wbrew twierdzeniu WSA w Warszawie szachy to sport (dyscyplina sportowa), a nie konkurencja sportowa. To nie dyscyplina sportowa (szachy), ale konkurencje sportowe w tej dyscyplinie (np. szachy szybkie, szachy błyskawiczne, szachy klasyczne, szachy drużynowe open) mają decydujące znaczenie przy ustalaniu, czy dane współzawodnictwo sportowe jest objęte programem igrzysk. Organ dodał, że konkurencja szachy klasyczne drużynowo "mixed" (w formule otwartej z udziałem kobiet i mężczyzn) nie będzie rozgrywana podczas XX Zimowych Igrzysk Głuchych w styczniu 2024 r. (w szachach klasycznych drużynowych zaplanowano konkurencje: szachy klasyczne mężczyzn drużynowo i szachy klasyczne kobiet drużynowo). Konkurencja ta nie jest również objęta programem Zimowych Igrzysk Głuchych, które odbędą się w marcu 2024 r. Minister zwrócił przy tym uwagę, że w programie tych Igrzysk znalazły się szachy szybkie drużynowo "mixed", a zatem program Igrzysk przewiduje rozgrywki w formule otwartej. W konkluzji organ administracji stwierdził, że Sąd I instancji bezzasadnie zarzucił mu naruszenie art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie, poprzez jego błędne zastosowanie. Wbrew stanowisku WSA w Warszawie, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 32 ust.1g pkt 1 ustawy o sporcie, ponieważ konkurencja sportowa (szachy drużynowe open), w której skarżący zajął trzecie miejsce podczas Drużynowych Mistrzostw Świata Głuchych w S., w Warszawie w 2022 r. nie jest objęta programem igrzysk olimpijskich. Z tych wszystkich względów Minister Sportu i Turystyki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie – w przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia prawa procesowego, uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, na podstawie art. 188 p.p.s.a. Zarządzeniem z 9 maja 2024 r. Sąd I instancji zwrócił skarżącemu pismo procesowe z 16 kwietnia 2024 r., stanowiące odpowiedź na skargę kasacyjną, z uwagi na brak oświadczenia o doręczeniu jego odpisu w trybie art. 66 § 1 p.p.s.a. Uczestnik postępowania (Polski Związek Sportu Niesłyszących) nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie zakwestionował stanowisko Ministra Sportu i Turystyki, odnośnie do tego, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania stypendium sportowego za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym objętym programem igrzysk głuchych, o których mowa w art. 32 ust. 1 i art. 32 ust. 1f ust. 1 pkt 2 ustawy o sporcie i niezasadnie przyznał mu stypendium w oparciu o art. 32 ust. 1 i art. 32 ust. 1g pkt 1 tej ustawy. W skardze kasacyjnej jej autor zarzucił Sąd I instancji nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie, a nadto naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Argumentował, że WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił dlaczego uznał, że konkurencja szachy drużynowe mixed jest konkurencją olimpijską, a nadto w sposób całkowicie nieuzasadniony utożsamił sport (dyscyplinę sportową), tj. szachy z konkurencją sportową, która jest pojęciem znacznie węższym niż pojęcie dyscypliny sportowej i która ma decydujące znaczenie przy ustalaniu, czy dane współzawodnictwo sportowe jest objęte programem igrzysk. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że szachy to sport, a nie konkurencja sportowa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia prawa procesowego, należy wyjaśnić, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, oraz gdy zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39, wyroki NSA z : 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 1449/21, z 7 ,marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1329/19, z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 56/20, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie: internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA podziela stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niespójne i lakoniczne, sprowadza się głównie do opisu stanu faktycznego sprawy i w sposób zdawkowy wyjaśnia zastosowaną podstawę prawną orzeczenia. Niemniej jednak, zdaniem NSA, z uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia wynikają motywy rozstrzygnięcia i orzeczenie to poddaje się kontroli instancyjnej. W związku z tym zarzut, w którym organ administracji zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest uzasadniony. Według NSA, zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Z przepisu art. 32 ust.1f pkt 2 powołanej ustawy wynika, że stypendium sportowe może być przyznane członkowi kadry narodowej, który uczestniczył we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych, jeżeli w mistrzostwach świata, w kategorii seniorów, zajął miejsce od pierwszego do ósmego. Nie budzi wątpliwości, że "współzawodnictwo sportowe objętego programem igrzysk" oznacza rywalizację miedzy zawodnikami (drużynami) w określonych konkurencjach sportowych w ramach danej dyscypliny sportowej, które są rozgrywane podczas igrzysk. Rację ma wnoszący skargę kasacyjną, że Sąd I instancji nie rozróżnił pojęć "dyscyplina sportowa" i "konkurencja sportowa" i niezasadnie utożsamił dyscyplinę sportową (szachy) z konkurencjami sportowymi w tej dyscyplinie, do których zalicza się m. in szachy klasyczne, szachy szybkie, szachy błyskawiczne, szachy drużynowe kobiet, szachy indywidualne mężczyzn czy wreszcie szachy drużynowe open. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną jest związany ustaleniami faktycznymi przyjętymi przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia i co za tym idzie – również brakiem ustaleń dotyczących faktów przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Sąd nie ustalił bowiem, (myląc konkurencję sportową w ramach dyscypliny sportowej z dyscypliną sportową), że konkurencja "szachy drużynowe open" była objęta programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych i była rozgrywana w dotychczas zorganizowanych Zimowych Igrzyskach Głuchych w 2019 r. i 2024 r. Nie ulega zaś kwestii, że Drużynowych Mistrzostw Świata Głuchych w S. które odbyły się w Warszawie w dniach 14-24 września 2022 r. nie można potraktować w kategoriach igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych, co wyraźnie wynika z przepisów ustawy o sporcie (art. 32 ust. 1f pkt 1 i pkt 2 oraz art. 32 ust. 1g pkt 1). Można też dodać, że stanowisko Sądu I instancji koliduje z faktem, że T. M. zajął trzecie miejsce na Drużynowych Mistrzostwach Świata Głuchych w S. w 2022 r. w konkurencji: szachy drużynowe open, a nie w konkurencji: szachy. Skoro konkurencja szachowa szachy drużynowe open, w której skarżący uzyskał brązowy medal podczas Drużynowych w Warszawie we wrześniu 2022 r., nie jest konkurencją olimpijską (paraolimpijską czy igrzysk głuchych), to wbrew zapatrywaniu Sądu I instancji, nie można zasadnie zarzucić Ministrowi Sportu i Turystyki, że nie zastosował art. 32 ust. 1f pkt 2 ustawy o sporcie, a oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 32 ust. 1g pkt 1 tej ustawy. W końcowej ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie narusza prawo. Dlatego też, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., w oparciu o ten przepis NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał z przewidzianej w art. 207 § 2 p.p.s.a. możliwości odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.