II SA/Kr 1314/23
WyrokWSA w Krakowie2023-12-22
Skład orzekający: SWSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może merytorycznie oceniać poglądy tego organu dotyczące statusu strony postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do zastosowania tego przepisu. Nie jest dopuszczalna merytoryczna ocena poglądów organu odwoławczego dotyczących statusu strony, jeśli organ ten w sposób przekonujący uzasadnił swoje stanowisko, a zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. nie ma charakteru pozornego. W przypadku, gdy organ odwoławczy uznał, że osobie zainicjowała postępowanie odwoławcze przysługuje przymiot strony, a osoba ta nie była stroną w postępowaniu przed organem I instancji, prawidłowym rozstrzygnięciem jest uchylenie decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu inwestora wobec decyzji Wojewody Małopolskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Inwestor zarzucił, że Wojewoda błędnie uznał J. G. za stronę postępowania odwoławczego, podczas gdy jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na wcześniejszych wyrokach WSA i NSA, które przesądziły o statusie J. G. jako strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2023 roku sprawy ze sprzeciwu A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 13 września 2023 roku, znak: WI-I.7840.5.123.2022.SA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 428/2016 z 25 lutego 2016 r., znak: AU-01-2.6740.1.2071.2015,JKU, zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi: A. sp. z o.o.; pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego p.n.: Budowa budynku mieszkalno-usługowego, wielorodzinnego, z garażem podziemnym (2 kondygnacje), wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., c.o., elektryczną, wentylacji mechanicznej, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, utwardzonymi dojściami i dojazdem, likwidacją istniejących zjazdów i przewodów instalacji: wod.-kan., gaz, elektrycznej, zabezpieczeniem kolizji sieci technicznej, rozbiórką istniejących budynków przemysłowych, nadbudową kominów budynku sąsiedniego na działce nr [...] obr. [...] oraz budową zjazdu publicznego z działki nr [...] na działkę nr [...] i [...], obr. [...], przy ul. [...] w K..
Od powyższej decyzji odwołał się J. G., zarzucając naruszenie:
- § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2015.1422), zwanego dalej wt, w związku z naruszeniem warunków nasłonecznienia mieszkań na niższych kondygnacjach,
- art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2015.469 ze zm.) w związku z brakiem przedłożenia pozwolenia wodno-prawnego na obniżenie poziomu wód gruntowych oraz wadliwe rozwiązanie projektowe w zakresie odwodnienia wykopu pod budynek,
- art. 6, 7 i 8 kpa, mających wpływ na wydane orzeczenie, w związku z błędnym przyjęciem, że teren inwestycji zlokalizowany jest w obszarze zabudowy śródmiejskiej wobec braku takiego unormowania w obowiązującym na tym terenie planie miejscowym.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego - Wojewoda Małopolski decyzją z 20 lipca 2016 r., znak: WI-I.7840.5.24.2016.JL, umorzył postępowanie odwoławcze.
Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, J. G.. WSA w Krakowie, wyrokiem o sygn. akt Il SA/Kr 1153/16, uchylił ww. decyzję Wojewody Małopolskiego. W ocenie Sądu właściciel mieszkania w budynku znajdującego się w obszarze odziaływania projektowanego obiektu jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego, jeżeli jego mieszkanie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, niezależnie od przymiotu strony jaki przysługuje wspólnocie mieszkaniowej tej nieruchomości reprezentowanej w postępowaniu przez zarząd tj. w sytuacji kiedy oddziaływanie to dotyczy bezpośrednio tego mieszkania, a nie innych mieszkań w budynku, czy jego części wspólnych. (...) (...) podmiot, który powinien lub przynajmniej może być stroną postępowania administracyjnego (ma interes prawny, czy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, znajduje się w obszarze oddziaływania przyszłej inwestycji) a który organ pominął przy ustalania kręgu stron postępowania, w tzw. terminie otwartym - terminie, w którym podmioty uznane przez organ za strony mogą składać odwołania, podmiot taki będzie mógł tą czynność także dokonać tj. złożyć odwołanie rozpoznawane merytorycznie przez organ. (...) (...) Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni przymiot strony po stronie skarżącego przez pryzmat uwag, o których mowa wyżej.
W ocenie Sądu skarżący będący właścicielem mieszkania zlokalizowanego w budynku znajdującego się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji powołując się na to, że realizacja tego budynku spowoduje niedozwolone oddziaływanie (zacienianie) okien jego mieszkania dołączył prywatną ekspertyzę (akta adm. II insi k. 31), która tą okoliczność miała wykazać. Organ w ogóle do tej ekspertyzy się nie odniósł, co samo przez się jest wadliwością uzasadniającą eliminacje tej decyzji z obrotu prawnego. Organ II instancji zwłaszcza, jeżeli strona wykazuje jakiś fakt dowodem (choćby prywatną ekspertyzą), musi do tego dowodu się ustosunkować. Organ nie może poprzestać na powołaniu się na inną ekspertyzę czy wyjaśnienia i to złożone przez projektanta - podmiot zainteresowany w zatwierdzeniu projektu budowlanego, którego jest autorem i który jest opłacany przez inwestora, ignorując jednocześnie dowód wykazujący okoliczność przeciwną do przedstawianej przez projektanta. Uznając wyjaśnienia projektanta za miarodajne, organ winien wskazać jakie to okoliczności przemawiają za uznaniem prywatnej ekspertyzy za niewiarygodną i dlaczego uznał racje projektanta za przekonujące.
Wojewoda Małopolski decyzją z 13 września 2023 r. Znak sprawy: WI-I.7840.5.123.2022.SA, na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2023.682 ze zm.), zwanej dalej pb; uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu podkreślono, iż J. G. wskazał, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...], na piątym piętrze budynku przy ul. [...], który znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Przedmiotowy lokal posiada jeden otwór okienny od strony południowo-wschodniej (od strony inwestycji) oraz trzy otwory okienne od strony północnozachodniej. Rozpatrując zarzuty wskazane w odwołaniu skarżącego, organ odwoławczy uznał, iż jedynie w kwestii ewentualnego ograniczenia naświetlenia i nasłonecznienia (naruszenia § 13 i § 60 wt) lokalu przez obiekt mający powstać w sąsiedztwie, skarżący może mieć swój interes prawny. Pozostałe zarzuty dotyczą innych lokali w tym budynku lub też części wspólnych budynku. W związku z powyższym, pismem z 8 lipca 2016 r. organ wezwał projektanta o przedłożenie czytelnej analizy nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynkach przy ul[...] w szczególności m.in. mieszkania przy ul. [...]. Wówczas, z przedłożonej analizy wynikało, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] nie jest ograniczony poprzez brak odpowiedniego naświetlenia jak również nasłonecznienia. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie, w okresie od 22 listopada 2022 r. do 16 czerwca 2023 r., Wojewoda Małopolski czterokrotnie wzywał Inwestora, bądź jego pełnomocników do uzupełnienia materiału dowodowego, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1153/16. Organ II instancji przychylił się również do wniosku Inwestora i wyznaczył nowy termin na uzupełnienie akt sprawy. Wyznaczony termin na uzupełnienie (od 22 listopada 2022 r. do dnia wydania niniejszej decyzji) należy uznać z wystarczający. Niemniej jednak, odpowiedziano jedynie na pierwsze wezwanie, dołączając 8 grudnia 2022 r., rozszerzone opracowanie dotyczące spełnienia § 60 wt, po analizie którego tut. Organ doszedł do wniosku, że wymaga ona dalszego uszczegółowienia. W niniejszym przypadku bowiem J. G. będący właścicielem mieszkania zlokalizowanego w budynku znajdującego się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (ul[...] powołując się na to, że realizacja inwestycji spowoduje niedozwolone oddziaływanie (zacienianie) okien jego mieszkania dołączył prywatną ekspertyzę sporządzoną przez mgr inż. arch. J. P. (str. 31 akt znak: Wl-I. 7840.5.24.2016), która tę okoliczność potwierdzała. W sprawie została sporządzona inna ekspertyza, złożona przez projektanta; mgr inż. arch. W. S., wykazująca okoliczność przeciwną do przedstawianej powyżej ekspertyzy strony Skarżącej, tj. spełnienie § 60 wt. W tych okolicznościach Wojewoda musi odnieść się i rozstrzygnąć, która z analiz - dołączona przez Inwestora, czy też przez Skarżącego - jest przekonująca: co wymagało dokładnego określenia w jakich godzinach z dokładnością do minut, lokale mieszkalne znajdujące się na pierwszym piętrze budynku przy ul. [...] będą miały zapewnione doświetlenie światłem słonecznym: o co organ wezwał. Analizując akta sprawy, organ odwoławczy stwierdził (na podstawie aktualnych informacji z mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych założonych dla działki nr [...]) istotne zmiany na mapie do celów projektowych, które wynikały z tego, że pierwotnie działka nr [...], znajdująca się obszarze oddziaływania inwestycji, uległa scaleniu z innymi działkami i podziałowi, skutkiem czego powstała działka m.in. nr [...]. Na działce tej zrealizowano nowy budynek mieszkalny wielorodzinny, którego właściciele zacienianych lokali mieszkalnych, bądź reprezentujący ich Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej - powinni mieć zapewniony udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę, by zapewnić prawidłowy jego przebieg. Ze względu na powyższe, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ I instancji powinien na podstawie aktualnych informacji z mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych założonych dla działki nr [...] - rozszerzyć krąg postępowania, tj. ustalić aktualnych właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców działki nr [...] (zabudowanej obecnie budynkiem wielorodzinnym), znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 pb). Sprawa winna być rozpatrzona w toku ponownie przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta K. postępowania. Organ ten zweryfikuje krąg stron tego postępowania w oparciu o zaktualizowany obszar oddziaływania inwestycji, określony na podstawie uzupełnionego projektu budowlanego oraz umożliwi zapoznanie się z przedmiotem sprawy i wypowiedzenie się wszystkim stronom i odniesie się do ich uwag. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wyjaśni wskazane powyżej niejasności, zbierze i oceni pełny materiał dowodowy z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszej decyzji oraz zamieści swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji (art. 107 kpa). Wnikliwa analiza materiału dowodowego wykazała brak możliwości rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył inwestor podnosząc naruszenie:
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że osobie odwołującej się od decyzji organu I instancji przysługiwał w niniejszej sprawie status strony postępowania, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż posiadana przez tą osobę nieruchomość lokalowa nie znajduje się w granicach obszaru oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 ww. ustawy.
- art. 105 § 1 i art. 138 § 2 kpa poprzez błędne wydanie decyzji o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, podczas gdy ze względu na wniesienie odwołania przez osobę, której nie przysługiwał w sprawie status strony postępowania, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego,
- art. 8,11,7,12,15 i 77 kpa, poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zasadą szybkości postępowania, a także poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia,
- art. 107 § 3 kpa poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, z którego nie wynika, dlaczego pomimo tego, że nieruchomość lokalowa osoby odwołującej się nie znajduje się na obszarze oddziaływania obiektu, organ postanowił wydać decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a).
O ile zgodzić się można ze stroną skarżącą, że zaskarżona decyzja kasatoryjna uzasadniona jest mało przejrzyście, to jednak analiza jej uzasadnienia w świetle okoliczności faktycznych sprawy prowadzi do konkluzji, że decyzja ta nie narusza art. 138 § 2 kpa, wobec czego sprzeciw nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w świetle art. 151a § 1 p.p.s.a.
Przystępując do rozpoznania sprzeciwu należy na wstępie podkreślić, iż zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zatem w myśl w/w przepisu i art. 151a § 1 p.p.s.a., postępowanie sądowe dotyczące sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, ogranicza się do badania jedynie kwestii podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa i jedynie w przypadku, gdy sąd stwierdzi, że decyzja kasatoryjna narusza ten przepis, skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zatem kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.
Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw na decyzję kasacyjną będzie więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem.
W przedmiotowym wypadku organ II instancji rozpatrywał odwołanie od decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, wniesione przez podmiot, który nie był stroną postępowania przed organem I instancji. Co istotne, organ II instancji rozpatrywał to odwołanie ponownie, po uchyleniu poprzedniej decyzji – umarzającej postępowanie odwoławcze – przez WSA w Krakowie i po oddaleniu skargi kasacyjnej, wniesionej od tego wyroku przez stronę, która aktualnie wniosła sprzeciw. Organ oraz Sąd ponownie rozpoznający sprawę, są zatem związani poglądami prawnymi wyrażonymi w tych postępowaniach. Natomiast z uzasadnień obydwu wyroków wynika, że przymiot J. G. jako strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę został przesądzony.
W wyroku z dnia 11 stycznia 2019 roku wydanym do sygnatury II SA/Kr 1153/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził jednoznaczny pogląd, że: "Organ nie dostrzegł, że nawet z tego opracowania - sporządzonego przez projektanta, na który się powołuje wynika, że mieszkanie w budynku nr [...], będą zacieniane. W opracowaniu tym mowa bowiem, że czas nasłonecznienia dla mieszkań w tym budynku (między innymi mieszkania skarżącego) to 1,5 godziny, co spełnia wymagania dla zabudowy śródmiejskiej. Jak mowa wyżej, przymiot strony nie jest uzależniony od niedozwolonej ingerencji planowanej inwestycji na teren sąsiedni, ale od oddziaływania tej inwestycji na nieruchomości sąsiednią, choćby było to oddziaływanie dozwolone. Oddziaływaniem tym jest między innymi kwestia zacieniania, która to kwestia jest regulowania przepisami prawa materialnego (§ 13, § 60 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Właściciel lokalu zacienianego powinien mieć zapewniony udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę (przynajmniej, jeżeli wyraźnie o to zabiega) by zapewnić prawidłowy jego przebieg i kontrolę czy planowana inwestycja nie będzie w sposób prawnie niedozwolony ingerowała w jego własność" (podkreślenie własne).
Dalej Sąd m.in. wskazał, że: "Organ nie może uznać, że tylko zacienianie nielegalne (niedozwolone) kreuje po stronie właściciela tego mieszkania przymiot strony. Fakt taki (zacieniania niedozwolonego) powinien być powodem odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, ale nie można przyjąć, że stroną postępowania administracyjnego są tylko te podmioty, które skutecznie mogą doprowadzić do eliminacji wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Stroną postępowania o pozwolenie na budowę jest właściciel nieruchomości będący w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, choćby oddziaływanie to nie naruszało żadnych regulacji i właściciel ten na przyszłość oddziaływanie to musiał znosić. Nie pozbawia go to jednak przymiotu strony, a co za tym idzie samej możności kontroli procesu oceny legalności decyzji wydawanych w postępowaniu administracyjnych i możliwości kwestionowania tej legalności czy to przed organem II instancji czy przed sądem".
I choć podsumowując uzasadnienie WSA użył sformułowania, że: "Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni przymiot strony po stronie skarżącego przez pryzmat uwag, o których mowa wyżej", to jednak w świetle wcześniejszych poglądów, kwestię statusu odwołującego jako strony należy uznać za przesądzoną.
Przede wszystkim należy jednak podkreślić, że oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2022 roku wydanym do sygnatury akt II OSK 2833/19 wyraził m.in. pogląd, że:
"Fakt zacieniania lokalu mieszkalnego skarżącego potwierdza opracowanie sporządzone przez projektanta, z którego wynika, że mieszkania w budynku znajdującym się w obszarze oddziaływania projektowanej zabudowy będą zacieniane. W opracowaniu tym mowa, że czas nasłonecznienia dla mieszkań w tym budynku (m.in. mieszkania skarżącego) - 1,5 godziny, spełnia wymagania dla zabudowy śródmiejskiej. Skarżący, powołując się na wyniki przedłożonej ekspertyzy, podważa w odwołaniu wnioski projektanta odnośnie dopuszczalnego rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych stopnia zacienienia lokalu, co uzasadniało zapewnienie skarżącemu udziału w postępowaniu w celu ochrony swojego interesu prawnego" (podkreślenie własne).
Z powyższych poglądów jednoznacznie zatem wynika, że odwołujący J. G. posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Natomiast okoliczność, że w/w odwołujący nie był stroną w postępowaniu przed organem I instancji oznacza, że organ II instancji z uwagi na zasadę dwuinstancyjności, nie mógł przeprowadzać postępowania co do istoty sprawy za organ I instancji. Tak więc w sytuacji, kiedy organ II instancji w postępowaniu odwoławczym uznał – czy to samodzielnie, czy w wyniku uprzedniej kontroli sądowej - że osobie która zainicjowała postępowanie odwoławcze przymiot strony przysługuje, to w sytuacji kiedy osoba ta nie była stroną w postępowaniu przed organem I instancji, jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem jest uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Niezależnie od powyższej argumentacji należy wskazać, że nawet jeśli kwestia przymiotu strony odwołującego nie zostałaby przesądzona w/w wyrokami (czego, co należy podkreślić Sąd rozpoznający sprzeciw nie czyni, uznając że wyrokami tymi przymiot strony odwołującego został przesądzony) to i tak w postępowaniu sądowo-administracyjnym ze sprzeciwu, nie jest dopuszczalna merytoryczna ocena poglądów organu II instancji, które spowodowały uchylenie decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa. A sprzeciw generalnie właśnie na kwestionowaniu tej oceny się koncentruje. Zdaniem Sądu taka merytoryczna ocena poglądów organu II instancji jest niedopuszczalna, gdyż w takiej sytuacji, Sąd wykroczyłby poza dyspozycję art. 64e p.p.s.a. Hipotetycznie ocena taka byłaby możliwa, ale dopiero w przypadku zakwestionowania przez którąkolwiek ze stron ostatecznej merytorycznej decyzji organu II instancji, wydanej po przeprowadzeniu ponownego postępowania, co do istoty sprawy. Podkreślić także należy, że w postępowaniu ze sprzeciwu, przymiot strony posiada tylko strona postępowania administracyjnego, która wniosła sprzeciw i organ. Osoba, która w przedmiotowym wypadku zainicjowała postępowanie odwoławcze, przymiotu strony w niniejszym postępowaniu sądowym nie ma i nie może wyrazić swojego stanowiska odnośnie poglądów skarżącego, mimo że jest bezpośrednio zainteresowana wyrażoną w tym zakresie oceną prawną. Dlatego w sytuacji kiedy organ II instancji, uchylając decyzję pierwszoinstancyjną z powołaniem się na przesłankę uzasadniającą zastosowanie art. 138 § 2 kpa (w tym wypadku przyznanie przymiotu strony), merytorycznie i przekonująco uzasadni swój pogląd prawny, a z okoliczności sprawy w sposób oczywisty wynika, że przywołana przesłanka i okoliczności zastosowania art. 138 § 2 kpa nie mają charakteru pozornego, to brak jest podstaw do uwzględnienia sprzeciwu.
W tym stanie rzeczy sprzeciw podlega oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło