II SA/Wa 3709/21
WyrokWSA w Warszawie2022-07-27
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Piotr Borowiecki, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prawidłowo nakazał Biuru Informacji Kredytowej S.A. usunięcie danych osobowych wnioskodawcy w zakresie zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy, biorąc pod uwagę przepisy RODO oraz Prawa bankowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że była ona nieprecyzyjna co do zakresu obowiązku usunięcia danych osobowych. Wskazał, że choć przetwarzanie danych o zapytaniach kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy, może być dopuszczalne w pewnych zakresach (np. dla celów archiwalnych, ochrony przed roszczeniami, tworzenia modeli scoringowych), to decyzja organu nie sprecyzowała tego zakresu. Ponadto, organ nie wykazał się wystarczająco w kwestii uwzględnienia przepisów CRR i ustawy AML, a także nie rozstrzygnął, czy dalsze przetwarzanie danych jest wymagane przez regulacje ostrożnościowe UE. Brak precyzji w sentencji decyzji stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, która nakazała Biuru Informacji Kredytowej (BIK) usunięcie danych osobowych wnioskodawcy w zakresie zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy. BIK argumentowało, że przetwarzanie tych danych jest niezbędne dla oceny zdolności kredytowej, analizy ryzyka, celów statystycznych, budowy modeli scoringowych, a także dla celów archiwalnych i ochrony przed potencjalnymi roszczeniami. Organ uznał, że po braku zawarcia umowy kredytowej, dalsze przetwarzanie tych danych jest nielegalne. Sąd uchylił decyzję organu z powodu jej nieprecyzyjności i nierozstrzygnięcia wszystkich istotnych kwestii prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz [...] S.A. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, , Protokolant referent stażysta Beata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją - przywołując, art. 6 ust. 1 oraz art. 58 ust. 2 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L. nr 119. str. 1, ze zm.), zwanego dalej "RODO", wobec skargi p. M. K., zwanego dalej "Wnioskodawcą" na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Biuro Informacji Kredytowej S.A. , zwane "dalej Biurem", polegające na czynieniu tego bez podstawy prawnej w zakresie zapytań kredytowych – nakazano Biuru: usunięcie danych osobowych Wnioskodawcy w zakresie zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umów.
W uzasadnieniu decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- do organu wpłynęła skarga Wnioskodawcy,
- w toku postępowania administracyjnego, ustalono następujący stan faktyczny:
- w skardze Wnioskodawca wskazał, że pismem z [...] listopada 2018 r. zwrócił się do Biura o zaprzestanie przetwarzania jego danych osobowych w związku z: "(...) zapytaniami instytucji kredytowych (...) które w rezultacie nie udzieliły mi kredytu lub też pożyczki (...)"; Wnioskodawca zażądał więc zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych w zakresie zapytań kredytowych, zaś Biuro odmówiło jego realizacji (tak: pismo z [...] stycznia 2019 r. wraz z załącznikami),
- Biuro wyjaśniło, że pozyskało dane osobowe Wnioskodawcy od banków oraz firm pożyczkowych na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1896), oraz na podstawie umów łączących Biuro z tymi podmiotami; co wynika z wyjaśnień, dane osobowe Wnioskodawcy są przetwarzane przez Biuro w bazie o nazwie "Kredytobiorca" w zakresie 15 rachunków przekazanych przez banki i firmy pożyczkowe (12 rachunków jest przetwarzanych na podstawie art. 105a ust. 1 i art. 105a ust. 2 ustawy - Prawo bankowe w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, 3 rachunki są przetwarzane na podstawie art. 105 a ust. 4 i 5 ustawy - Prawo bankowe w celu stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli), 35 zapytań kredytowych złożonych przez banki i firmy pożyczkowe (7 nowych zapytań, złożonych przez firmy pożyczkowe po dacie wycofania przez Wnioskodawcę zgody na przetwarzanie danych o zapytaniach, 28 zapytań złożonych przez banki), 12 zapytań zarzadzanie klientem złożonych przez banki; Biuro usunęło 7 zapytań, przekazanych przez firmy pożyczkowe (tak: pismo Biura z [...] maja 2019 r.),
- jak wynika z wyjaśnień Biura, Wnioskodawca zwracał się do doń - pismami z [...] listopada oraz [...] grudnia 2018 r. - na które udzielono odpowiedzi; wskazano na brak podstaw prawnych do usunięcia zapytań, przekazanych przez banki; pismem z [...] stycznia 2019 r. Biuro poinformował Wnioskodawcę o braku możliwości odznaczenia w systemie sprzeciwu Wnioskodawcy w zakresie przetwarzania danych o przyszłych zapytaniach (tak: pismo Biura z [...] maja 2019 r. wraz z załącznikami),
- zgodnie z wyjaśnieniami Biura, dane z zapytań przekazanych przez firmy pożyczkowe są przetwarzane na podstawie zgody, której udziela klient firmie pożyczkowej przed przekazaniem danych do Biura; po odwołaniu tej zgody Biuro jest zobowiązane do realizacji dyspozycji klienta odnośnie usunięcia danych osobowych z zapytań; dane pochodzące z przekazywanych przez banki zapytań kredytowych, Biuro przetwarza przez 12 miesięcy od dnia złożenia zapytania - w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, w oparciu o art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe; dane te są przetwarzane w związku z wykonywaniem czynności bankowych przez banki; Biuro przetwarza te dane również dla celów statystycznych, w tym do stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli na podstawie art. 105a ust. 4 i 5 ustawy - Prawo bankowe; dane te nie są udostępniane bankom dla celów oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, a wyłącznie osobom, których dotyczą (tak: pismo Biura z [...] maja 2019 r. wraz z załącznikami),
- Biuro wyjaśniło: "(...) Należy bowiem zaznaczyć, że ocena zdolności kredytowej i analiza ryzyka kredytowego to faktycznie dwa odrębne cele ale ściśle ze sobą powiązane przede wszystkim z uwagi na wykorzystywanie dla ich realizacji modeli scoringowych opartych na tych samych zakresach danych (...). BIK buduje modele scoringowe zgodnie z wymogami spójności (art. 292 CRR) i w związku z tym modele te zawierają takie same dane - niezależnie od tego czy służą indywidualnej ocenie zdolności kredytowej, czy ryzyka banku w skali makro (...)" (tak: pismo Biura z [...] czerwca 2019 r.),
- przepisem uprawniającym administratorów do przetwarzania zwykłych danych osób fizycznych jest art. 6 ust. 1 RODO; zgodnie z nim, dopuszcza się ich przetwarzanie tylko przy spełnieniu jednej z przesłanek - wskazanych tym przepisem; ich katalog jest zamknięty; każda z legalizujących proces przetwarzania danych osobowych przesłanek ma charakter autonomiczny i niezależny; proces przetwarzania danych osobowych musi być też zgodny z zasadami ustanowionymi w art. 5 ust. 1 RODO; zalicza się do nich m.in. ograniczenie celu (art. 5 ust. 1 lit. b RODO) oraz minimalizację danych (art. 5 ust. 1 lit. c RODO); wedle wspomnianych zasad dane osobowe muszą być gromadzone w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nie mogą być przetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami; proces przetwarzania danych osobowych musi być adekwatny, stosowny oraz ograniczony do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane,
- co do zasady, podstawą prawną przetwarzania danych osobowych klientów przez Bank i Biuro jest obecnie art. 6 ust. 1 f RODO - przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora,
- Biuro jest instytucją utworzoną na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe; stanowi on, że banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje upoważnione do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania:
- bankom, informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.Urz. UE L 2013 Nr 176, str. 1), zwanego dalej "CRR" (pkt 1),
- innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń (pkt 2),
- instytucjom kredytowym, informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie niezbędnym do oceny zdolności kredytowej konsumenta, o której mowa w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2019 r. poz. 1083 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kredycie (pkt 3),
- instytucjom pożyczkowym i podmiotom, o których mowa w art. 59d ustawy o kredycie na zasadzie wzajemności, informacji stanowiących odpowiednio tajemnice bankową oraz informacje udostępnione przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy o kredycie, w zakresie niezbędnym do oceny zdolności kredytowej konsumenta, o której mowa w art. 9 ust. 4 tej ustawy, i analizy ryzyka kredytowego (pkt 4),
- zgodnie z art. 105a ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, przetwarzanie przez banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów, instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy o kredycie, a także instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, informacji stanowiących tajemnicę bankową i informacji udostępnionych przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy o kredycie, w zakresie dotyczącym osób fizycznych może być wykonywane - z zastrzeżeniem art. 104, 105 i art. 106-106d ustawy - Prawa bankowego - w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego; zgodnie zaś z art. 105a ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, banki oraz instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4, mogą przetwarzać stanowiące tajemnicę bankową informacje dotyczące osoby fizycznej po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów bez zgody osoby, której informacje dotyczą, do celów stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej CRR; stosownie zaś do art. 105a ust. 5 ustawy - Prawo bankowe, przetwarzanie informacji stanowiących tajemnicę bankową w przypadkach, o których mowa w ust. 3, może być wykonywane przez okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4, przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania,
- stosownie do art. 70 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, bank uzależnia ponadto przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy; przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie,
- Wnioskodawca wystąpił do banków oraz instytucji kredytowych z wnioskami o udzielenie kredytu; wobec tego Biuro - na podstawie art. 105a ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, było uprawnione do przetwarzania jego danych osobowych w celu oceny zdolności kredytowej; nie doszło jednak do zawarcia umowy kredytów pomiędzy Wnioskodawcą a bankami oraz instytucjami pożyczkowymi; wobec tego odpadła przesłanka legalizująca dalsze przetwarzanie danych osobowych Wnioskodawcy przez Biuro; przesłanki zawarte w art. 105a ustawy - Prawo bankowe dotyczą bowiem przetwarzania informacji objętych tajemnicą bankową w okresie przed powstaniem zobowiązania, w trakcie jego trwania oraz po wygaśnięciu zobowiązania; pomiędzy bankami lub instytucjami kredytowymi a Wnioskodawcy nie wiązał się żaden stosunek zobowiązaniowy, który - stosownie do art. 105a ust. 1-6 ustawy - Prawo bankowe - dawałby podstawę do dalszego przetwarzania jego danych osobowych; co istotne, celem przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy była ocena zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego,
- stanowisko takie znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2019 r. (sygn. akt I OSK 2567/17 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), gdzie wskazano: "(...) cel oceny zdolności kredytowej stanowi ocena zdolności do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, co ma charakter czynności wstępnej do zawarcia stosownej umowy. Dalsze przetwarzanie danych uzyskanych w celu oceny zdolności kredytowej, w przypadku nie zawarcia stosownej umowy pozostawałaby w oderwaniu od celu dla którego dane te uzyskano. (...) niedopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych na przyszłość, a także na potrzeby budowy oceny zdolności kredytowej innych podmiotów, jeżeli nie można zrekonstruować wyraźnej podstawy prawnej takich działań."; przywołano też pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wedle, którego odwoływanie się do konieczności przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy w zakresie pytań kredytowych po dokonaniu weryfikacji zdolności kredytowej dla potrzeb tworzenia modeli scoringowych jest nieuprawnione (sygn. akt II SA/Wa 2221/16 – dostępny w CBOSA),
- w niniejszej sprawie Wnioskodawca - po złożeniu zapytań kredytowych - nie zawarł umowy kredytowej z poszczególnymi bankami; tym samym nie spłacał zaciągniętego kredytu; jego dane zawarte w zapytaniu kredytowym (określające profil klienta) są zatem nieprzydatne do tworzenia modeli scoringowych,
- odnosząc się do argumentów podnoszonych przez Biuro w piśmie z [...] października 2019 r - w szczególności, że w wyrok o sygn. akt I OSK 2567/17 ogranicza się wyłącznie do celu zdolności kredytowej nie dokonując natomiast: "oceny analizy celu analizy ryzyka kredytowego, który (...) jest odrębnym celem przetwarzania danych przez banki " – wskazano: jakkolwiek zrozumiałe jest znaczenie tworzenia modeli scoringowych dla bezpieczeństwa systemów bankowych i obrotu gospodarczego, to jednak w odniesieniu do klienta banku odbywa się ono w oparciu o analizę spłacania kredytów już przez niego zaciągniętych, a nie w oparciu o analizę umów kredytowych, do zawarcia których nie doszło; w kontekście tego niezasadne i pozbawione podstaw prawnych jest przetwarzanie dla tego celu danych odnośnie zapytań kredytowych, w następstwie których nie doszło do powstania stosunku zobowiązaniowego między bankiem, a potencjalnym klientem; chodzi zatem o ocenę zachowania klienta, który otrzymał kredyt w przeszłości, w szczególności o ocenę terminowości jego spłaty; dla tej oceny zbędne są informacje o zapytaniach kredytowych, w szczególności o tych, które nie zakończyły się przyznaniem kredytu, jak i informacje o samej ilości nieskutecznych zapytań kredytowych; nie zawarcie umowy kredytowej może być wynikiem różnych zdarzeń - nie tylko braku zdolności kredytowej klienta,
- skoro nie ma podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy, w związku z zapytaniami kredytowymi, to organ za zbędne uznał przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność czasu przetwarzania każdego ze złożonych zapytań,
- wobec braku właściwej umowy, łączącej Wnioskodawcę z poszczególnymi bankami, przesłanki z art. 105 i 105a ustawy - Prawo bankowe nie mają w tym przypadku zastosowania; zasadne jest zatem nakazanie zaprzestania przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy przez Biuro w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego; wobec powyższego Biuro bezpodstawnie, bowiem po wygaśnięciu stosownego upoważnienia, przetwarza dane osobowe Wnioskodawcy w zakresie widniejących w informacji o kredytach,
- reasumując, o ile samo pozyskanie danych osobowych Wnioskodawcy przez banki i instytucje finansowe udzielające kredytów, a następnie udostępnienie ich do Biura, spełnia warunki legalnego przetwarzania danych osobowych, to jednak już ich przetwarzanie przez Biuro po dokonaniu weryfikacji zdolności kredytowej nie ma podstaw prawnych - narusza art. 6. ust. 1 lit. f RODO,
- za podstawę przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy nie mogą być również uznane wskazane przez Biuro cele statystyczne i analizy, w tym cel stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej CRR; powołany przez Biuro art. 105a ust. 4 ustawy - Prawo bankowe daje podstawy do przetwarzania informacji dotyczących osoby fizycznej, stanowiących tajemnicę bankową po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów bez zgody osoby, której te informacje dotyczą; w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia umowy kredytu pomiędzy Wnioskodawcą a bankami oraz instytucjami pożyczkowymi; nie powstał zatem żaden stosunek zobowiązaniowy, o którym mowa w powyższym przepisie,
- wobec tego, nie ma w niniejszej sprawie celu uzasadniającego przetwarzanie danych osobowych Wnioskodawcy, zawartych w przetwarzanych przez Biuro zapytaniach kredytowych; Biuro - w związku z pozyskaniem od banków i innych instytucji finansowych danych osobowych Wnioskodawcy w celu oceny zdolności kredytowej - stał się administratorem tych danych osobowych; w odniesieniu do kwestionowanego przez Wnioskodawcę przetwarzania jego danych osobowych nie zaistniała żadna z wyrażonych w art. 6 ust. 1 RODO przesłanka, która stanowiłaby o legalności tego procesu,
- dlatego - korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. c RODO, - nakazano Biuru, jako administratorowi, usunięcie danych osobowych Wnioskodawcy przetwarzanych w zakresie zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umów.
Biuro, reprezentowane przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzuciło wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem przepisów:
- postępowania:
. - art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) zwanej dalej K.p.a., polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu wyczerpująco całego materiału dowodowego; skutkowało to nakazaniem Biuru usunięcia danych osobowych Wnioskodawcy;
. - art. 7b K.p.a., polegające na zaniechaniu zwrócenia się do Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako: "KNF") - jako organu właściwego w sprawach dotyczących m.in. badania zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, w tym budowy modeli scoringowych, jak również w zakresie wydanych przez KNF Rekomendacji S, W i T - w celu ustalenia zasad wymiany informacji prowadzonej w oparciu o art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, oraz jak rekomendacje wpływają na zakres zbierania oraz przetwarzania danych osób wnioskujących o kredyt; doprowadziło to do pominięcia kwestii przestrzegania danych rekomendacji a także do niedostatecznego wyjaśnienia kwestii dopuszczalności przetwarzania danych na cele związane z oceną ryzyka kredytowego;
. - art. 8 K.p.a., polegające na przeprowadzeniu postępowania z naruszeniem zasadę budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej, wobec odstąpienie przez organ - bez uzasadnionej przyczyny - od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; w uzasadnieniu zarzutu podniesiono, że dotychczasową praktyka organu było wydawanie orzeczeń o nakazie usunięcia danych o zapytaniach kredytowych wobec banków,
. - art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezapewnienie udziału w postępowaniu bankom, które przekazały do Biura dane Wnioskodawcy, związane z zapytaniami kredytowymi, gdy nie zakończyło się to zawarciem umów; dane naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
. - art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniu decyzji - w szczególności poprzez niedostateczne wyjaśnienie dlaczego cele statyczne, w tym stosowanie metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej CRR, nie stanowią celów uzasadniających przetwarzanie przez Biuro danych Wnioskodawcy.
- prawa materialnego,
. - art. 6 ust. 1 lit. c RODO, w zw. z art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych, wynikającą ze wskazanych regulacji; przepisy te tymczasem nakładają na Biuro obowiązek przetwarzania danych osobowych, w tym danych z zapytań kredytowych, przekazanych przez banki i inne instytucje - wymienione w art. 105 ust. 4 ustawy - Prawo bankowe - na zasadzie wzajemności i w zakresie, w jakim informacje te potrzebne są bankom do wykonywania czynności bankowych - w tym oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego oraz innym instytucjom (instytucjom pożyczkowym) w zakresie niezbędnym do oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego;
. - art. 6 ust. 1 lit. c RODO, w zw. z art. 105a ust. 1-1c ustawy - Prawo bankowe, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych wynikającą z tych regulacji; Biuro wykazuje zaś cel przetwarzania danych osobowych, polegający na przekazywaniu bankom, w tym Bankowi, informacji niezbędnych do oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego;
. - art. 6 ust. 1 lit. c RODO, w zw. z art. 144 ust. 1 lit. d, art. 145 ust. 1, art. 170 ust. 3 lit. a, art. 171 ust. 2 i art. 179 ust 1 lit. a CRR, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych, wynikającą z powyższych przepisów, wskazujących na określone obowiązki w zakresie wymogów ostrożnościowych;
. - art. 6 ust. 1 lit. f RODO, w zw. z rekomendacjami KNF S, W i T, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych, wynikającą z art. 6 ust. 1 lit. f RODO w związku z rekomendacjami S, W i T; przepisy te nakładają tymczasem na banki - a w konsekwencji na Biuro, jako instytucję gromadzącą dane, służące do oceny zdolności kredytowej oraz budującą służące bankom modele scoringowe - określone wymagania, które następnie podlegają egzekwowaniu przez KNF na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa;
. - art. 6 ust. 1 lit. c RODO, w zw. z art. 106d ustawy - Prawo bankowe, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych, wynikającą z tych przepisów; Biuro tymczasem wykazuje cel przetwarzania danych osobowych - analiza danych podanych we wnioskach kredytowych i analizie zapytań kredytowych złożonych w Biurze w określonym czasie w celu wykrycia nieścisłości oraz powzięcia informacji, mogących stanowić o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 106d ustawy - Prawo bankowe;
. - art. 6 ust. 1 lit. c RODO, w zw. z art. 106d ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo bankowe, art. 33 ust. 2, art. 33 ust. 3 pkt 6, art. 34 ust. 1 pkt 4, art. 36, art. 46 oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2020 r., poz. 971), zwanej dalej: "ustawą AML", polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych wynikającą ze wskazanych regulacji; przepisy te nakładają tymczasem na banki i Biuro obowiązek przetwarzania danych osobowych w celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, poprzez przeprowadzenie szczegółowego badania na temat klientów, w tym przyszłych klientów, jak i badania powiązań kapitałowo-osobowych, w tym w zakresie danych dostarczanych przez Biuro;
. - art. 58 ust. 2 lit. c RODO, polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że Biuro powinno spełnić żądanie i usunąć dane osobowe Wnioskodawcy: Biuro przetwarza tymczasem jego dane osobowe w innych celach - w oparciu o przesłanki przetwarzania, wynikające z art. 6 ust. 1 RODO, w tym w związku z przepisami CRR; sam zaś Wnioskodawca nie sprzeciwiał się przetwarzaniu danych w celach statystycznych,
. - art. 6 ust. 1 lit. f RODO, w zw. z art. 117 § 2 i § 21, art. 118 i 119 K.c., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że przechowywanie danych przez okres przedawnienia roszczeń - również, gdy ani administrator ani osoba, której dane dotyczą nie zgłosiła jeszcze roszczenia - nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu Biura oraz Banku w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO; przepisy te uprawniają tymczasem do przetwarzania danych osobowych w celu rozpatrywania i dochodzenia ewentualnych reklamacji lub roszczeń.
W uzasadnieniu skargi szeroko rozwinięto przywołane wyżej zarzuty. Wskazywano m.in., że - co potwierdzają stosowne analizy - sama ilość składanych wniosków o uzyskanie kredytu przez konkretną osobę – niezależnie, czy procedura zakończy się wydanie decyzji kredytowej - może opisywać potencjalną wiarygodność kredytobiorcy. Dlatego przetwarzanie danych o niezrealizowanych – w formie zawarcia umowy - wnioskach ma znaczenie dla oceny wiarygodności potencjalnych kredytobiorców, w ramach procedur ostrożnościowych. Gromadzenie i przetwarzanie informacji w danym zakresie jest też wymagane w świetle stosownych regulacji normatywnych, w tym rekomendacji KNF. Przechowywanie danych o zapytaniach jest Biuro niezbędne także dla realizacji powinności udzielania wyjaśnij klientom banków i innych instytucji finansowych - wobec treści art. 70a ustawy - Prawo bankowe.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wywodził m.in, że reguła przejrzystości i rozliczalności przetwarzania danych wymaga, aby to administrator umiał zdefiniować i wskazywał organowi regulacyjnemu podstawy i cele przetwarzania określonych danych osobowych. Nie jest rolą wyspecjalizowanego organu poszukiwanie podstaw przetwarzania.
W dodatkowym piśmie procesowym (k. 70-73) Biuro polemizowała ze stanowiskiem organu. Twierdziło, że przedstawiło w toku postępowania szereg przyczyn przetwarzania danych osobowych wobec zapytania kredytowego Wnioskodawcy, lecz organ w istocie się do nich nie odniósł.
Z kolei organ w kolejnym piśmie (k. 101-110) wskazywał, że szerokie uzasadnienie podstaw przetwarzania danych przez Biuro przywołano dopiero w skardze, na co wskazuje objętość pism skierowanych uprzednio do organu a później do Sądu. Podtrzymał stanowisko, że w jego ocenie z CRR nie wynika obowiązek przetwarzania danych o zapytaniach kredytowych, gdy do zawarcia umowy nie doszło. Podkreślał też szczególny charakter wytycznych KNF, wywodząc, że nie mogą być one wiążące dla wyspecjalizowanego w zakresie ochrony danych osobowych organu.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co do nakazu konstruowania treści orzeczenia precyzyjnie - aby po stronie obowiązanego podmiotu nie istniały, wątpliwości, dotyczące zakresu wynikających z danego aktu powinności (art. 107 § 1 pkt 3 wobec art. 104 § 2 K.p.a.). Jeżeli natomiast przyjąć, że z treści decyzji wynika dla Biura obowiązek usunięcia wszelkich danych osobowych Wnioskodawcy, wobec składania szeregu zapytań kredytowych - co oznaczałoby w praktyce konieczność usunięcia danych o zdarzeniach identyfikowanym osobą Wnioskodawcy - wydając tego rodzaju rozstrzygnięcie naruszonoby przepisy prawa materialnego, zakreślające możliwość przetwarzania danych osobowych wobec prawnie uzasadnionych interesów administratorów (tu Biura), oraz regulacji statuujących właściwość organu, wyspecjalizowanego w sprawach ochrony danych osobowych – w zakresie stosowania przezeń przepisów naprawczych. W pewnych aspektach sprawy też prawidłowo nie wyjaśniono, co stanowi o naruszeniu stosownych przepisów postępowanie. Ocena orzeczenia w tym zakresie wymaga jednak wpierw prawidłowego ustalenia ram prawnych sprawy - reguł materialnoprawnych.
Organ właściwie wprawdzie opisał uwarunkowania prawne sprawy w kontekście wynikających z RODO reguł przetwarzania danych osobowych. Nie sporne są także fakty w zakresie ustalenia, że - na dzień wydania zaskarżonej decyzji - dane osobowe Wnioskodawcy w związku z szeregiem zapytań były nadal przetwarzane w pewnych celach przez Biura (tak ustalenia organu, potwierdzone w treści skarg). Przywoływanie przez Sąd ponownie okoliczności sprawy w podanych zakresach nie byłoby zasadne wobec uprzedniego przytoczenia istotnych faktów - przy referowaniu sprawy.
Odnosząc się wpierw do kwestii prawidłowego skonstruowania treści rozstrzygnięcia, trzeba zarysować specyfikę procesu przetwarzania danych osobowych w ramach złożonych zbiorów. Otóż tworzone przez podmioty, prowadzące działalność bankowa (bądź w sferze obsługi produktów bankowych – jak Biuro), bazy danych mają rozbudowaną strukturę - z szeregiem funkcji wyszukiwania i udostępniania raportów. Zróżnicowane mogą być też uprawnienie dostępu do zasobów informacji dla poszczególne grup pracowników - z perspektywy wykonywanych przez nich zadań. Jest to fakt powszechnie znany - nie wymaga więc dowodzenia. Pośrednio potwierdza to także stanowisko Biura w toku postępowania, gdzie wskazywano, że dane o zapytaniach Wnioskodawcy w pewnym zakresie nie są już udostępniane (dla celów oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego przez banki i inne instytucje finansowe). Wobec takich uwarunkowań faktycznych należy rozważać dopiero wynikające z RODO - zaś zasadnie przywołany przez organ – ogólne reguły przetwarzania danych osobowych - jak ich minimalizacji (tak art. 5 ust. 1 lit. c). Winny być one dostępne jedynie dla osób w zakresie niezbędnym do wykonywanie przez nie zadań. Dotyczy to zarówno reguły przetwarzania ze względu na słuszny interes administratora jak i wobec wynikającej z prawa powinności - w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. c i f RODO. Uchybienie przywołanym przez organ w podstawie prawnej decyzji regułom materialnoprawnym przetwarzania danych osobowych może stanowić podstawę wydania decyzji naprawczej – o obowiązku usunięcia danych osobowych wnoszącego skargę do organu - wszelkich lub jako dostępnych do przetwarzania dla realizacji określonego celu, czy w pewnym zbiorze informacji. Możliwym jest więc nakazanie usunięcia wszelkich danych identyfikujących osobę z wszelkich zbiorów danych podmiotu. Może mieć to miejsce, gdy nie ma żadnych podstaw przetwarzania jej danych w jakimkolwiek zakresie przewidzianym w art. 6 ust. 1 RODO. Dopuszczalne jest więc także nakazanie usunięcia danych osobowych w węższym zakresie - służących osiąganiu przez administratora konkretnych celów (np. wedle pewnych kryteriów wyszukiwania) lub w kontekście niektórych informacji, powiązanych z osobą, której danej osobowe są przetwarzane przez danego administratora.
Odnosząc te uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że osnowa skarżonego aktu nie jest precyzyjna. Wynika zeń wyłącznie, wobec jakich zdarzeń mają zostać usunięte dane Wnioskodawcy (tu zapytania kredytowe, gdy nie zawarto umowy kredytu). Nie wskazano zaś dokładnie, w jakim zakresie - przy przetwarzaniu, do jakich celów.
Ma to z kolei kluczowe znaczenie w sprawie, wobec trafnie powołanych w skardze uwarunkowań formalno-prawnych przetwarzanie przez Biuro danych osobowych, związanych z zapytaniami kredytowymi.
Jeżeli mianowicie nakaz wynikający z decyzji rozumieć, jako powinność usunięcia wszelkich danych osobowych Wnioskodawcy wobec konkretnego rodzaju zapytań, z wszelkich baz danych administratora, oznaczałoby to brak po jego stronie jakiejkolwiek dokumentacji danych zdarzeń, które choćby dla zarchiwizowania musi być wszak oznaczone - powiązane - z konkretna osobą. Intencję, aby taki był skutek decyzji można odczytywać także wobec treści uzasadnienia skarżonej decyzji, choć jednocześnie - w pewnym jego fragmencie - wskazano także, że "zasadnym jest nakazanie zaprzestania przetwarzania danych osobowych Skarżącego przez BIK w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego.". Może więc chodzić także o usunięcie danych przetwarzanych (w tym udostępnianych) do konkretnego celu. Zakresu obowiązku usunięcia danych w decyzji jednoznacznie więc nie sprecyzowano. Może z niej jednak wywodzić też powinność usunięcia wszelkich danych identyfikujących osobę Wnioskodawcy, jako klienta występującego o kredyty, wobec czego kierowano do Biura pytania.
W takiej sytuacji trafne są zarzuty skargi, gdzie podniesiono, że uzasadniony interes administratora przemawiał za dalszym przetwarzaniem danych osobowych Wnioskodawcy, będących niejako niezbędnym znacznikiem identyfikującym zdarzenie - kierowania konkretnych zapytań kredytowych przez banki oraz inne instytucje finansowe i ewentualnego udzielenia nań odpowiedzi przez Biuro. Nie budzi wątpliwości trafność wywodów Biura, gdzie wskazano, że informacje o określonym zdarzeniu mogą mieć istotne znaczenie zarówno w kontekście obowiązku informacyjnego, zakreślonego art. 70a ustawy – Prawo bankowe, jak i wobec ewentualnych roszczeń, z którymi względem Biura, jak i obsługiwanych przez nie banków i innych instytucji finansowych mogą występować ich niedoszli klienci, w związku z domniemanymi nieprawidłowościami (np. błędne informacje z Biura lub od banków i innych instytucji finansowych), w kontekście rozpatrywanie ich wniosków kredytowych oraz ewentualnie negatywnymi ich następstwami z perspektywy interesów klientów. Roszczenia mogą dotyczyć także domniemanych nieprawidłowości w zakresie przetwarzanie danych osobowych wnioskujących o kredyt - na etapie procedury rozpoznawanie ich wniosków – a wiec także obsługi konkretnych zapytań przez Biuro. Wobec tego nie do zaakceptowania jest przyjęta przez organ wąska wykładnia reguł ustawy - Prawo bankowe – w szczególności sposobu rozumienia przezeń znaczenia regulacji art. 105a tego aktu, jako przepisu generalnie wykluczającego przetwarzanie danych osobowych osób, z którymi banki nie były związane umową. Nie sposób przyjąć, aby przepis ten - gdzie wymieniono szereg szczegółowych przypadków przetwarzania danych osobowych klientów przez banki i inne instytucje finansowe - miał być rozumiany jako lex specialis – regulacja wyłączająca uprawnienia, wynikające z ogólnych reguł K.c., w kwestii przedawnienia roszczeń bądź je modyfikująca.
Intencji takiej nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy na gruncie reguły ogólnej, wyrażonej art. 6 ust. 1 RODO, w szczególności w lit. f tego aktu - w kontekście ewentualnego realnego i drastycznego ograniczenia ochrony przed dochodzeniem potencjalnych roszczeń. Trafnie zauważa Biuro, że uznanie, jakoby – wobec nie zawarcia umowy kredytu – jego obowiązkiem było usunięcie danych niedoszłego klienta, wyłączałoby w istocie możliwość ochrony przed jego roszczeniami jeszcze przed ich przedawnieniem. Mogłoby też prowadzić do istotnego ograniczenia praw samych klientów banków i innych instytucji finansowych – np. wobec braku stosownej dokumentacji po stronie wyspecjalizowanych podmiotów rynku finansowego, której cześć gromadzi Biuro, jako instytucja wobec nich służebna. Inaczej mówiąc, prezentowane przez organ rozumienie przepisów, określających ramy przetwarzania danych osobowych niedoszłych klientów banków i innych instytucji finansowych, gdy nie zawarto umów, pozbawiałby obie strony praw, wynikających wprost z generalnych reguł prawa materialnego - K.c. Miałoby to wpływ na realia obrotu gospodarczego. Intencji wprowadzenia tak głębokiej modyfikacji w relacje między niedoszłymi kontrahentami - w kontekście sektora bankowego - nie sposób przypisać prawodawcy, wobec aktualnego brzmienia regulacji w danym zakresie. Musiałby ją wyrazić wprost. Analogiczne stanowisko wyraził zresztą tutejszy Sąd w nieprawomocnym wyroku z 13 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 1528/21 – dostępny w CBOSA).
Trafnie wprawdzie organ przywołuje fragmenty orzeczenia o sygn. akt I OSK 2567/17, gdzie ogólnie odnotowano brak podstaw przetwarzania danych, gdy nie doszło do zawarcia umowy. Pomija jednak część końcową cytowanego fragmentu, gdzie wskazano wprost, że bezprawność ta dotyczy przypadków, gdy administrator nie może wskazać prawnie uzasadnionych celów przetwarzania. Przetwarzanie informacji dla celów archiwalnych - wobec potencjalnego ryzyka roszczeń w celu zabezpieczenia przed nimi - stanowi taki cel, w myśl art. 6 ust. 1 lit. f RODO.
Organ nie odniósł się z kolei stosownie wyczerpująco do innych możliwych - a zdaniem Biura wymaganych - celów przetwarzania danych osobowych, wynikających m.in z CRR bądź ustawy AML. Nie można uznać za wystarczające przyjęcie przez organ, że dalsze przetwarzanie danych o zapytaniach nie jest wymagane mimo powoływania przez strony reguł ostrożnościowych, stanowionych na szczeblu ustawodawstwa Unii Europejskiej (w CRR) - w oparciu o wąskie położenie wszelkich możliwości przetwarzania danych osobowych przez banki i instytucje finansowe (Biuro), jako wyczerpująco wymienionych w art. 105a ustawy - Prawo bankowe, a więc tylko w przypadku zawarcia umowy.
Uchybienia te nie ma to jednak kluczowego znaczenia dla wyniku danej sprawy skoro generalnie dalsze przetwarzanie danych osobowych Wnioskodawcy - wobec zapytań kredytowych - jest dopuszczalne w pewnych zakresach. Jeżeli bowiem następstwem nakazu sformułowanego w zaskarżonej decyzji jest powinność usunięcia wszelkich danych o zdarzeniach zapytań, identyfikowanych w istocie osobą Wnioskodawcy, orzeczenie wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 58 ust. 2 lit. c wobec treści art. 6 ust. 1 lit. f RODO.
Przedwczesnym byłoby z kolei zajmowanie przez Sąd stanowiska, czy tak rozumiane rozstrzygnięcie organu naruszałoby również regułę art. 6 ust. 1 lit. c RODO oraz stosowne powołane w skardze regulacja prawa materialnego, z których miałby wynikać obowiązek dalszego przetwarzania danych Wnioskodawcy, w tym rekomendacji KNF. Musiałby w tej kwestii ewentualnie zająć wpierw wyczerpujące stanowisko organ, wydając orzeczenie w sprawie. Nie może mieć istotnego znaczenia zamieszczenie szerszej argumentacji na etapie postępowania przed Sądem. Kwestia ta może mieć bowiem kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, jeżeli zamiarem organu było nakazania danych Wnioskodawcy z wszelkich baz Biura.
Trzeba przy tym podkreślić, że już samo sformułowanie sentencji decyzji nieprecyzyjnie - gdy nie jest możliwe jednoznaczne określenie zakresu nałożonych obowiązków - skutkuje potrzebą wyeliminowania danego aktu z obrotu prawnego.
Gdyby z kolei uznać, że intencją organu było wyłącznie nakazanie usunięcia danych osobowych Wnioskodawcy, jako dostępnych wobec zapytań - w ramach bieżącej oceny zdolności kredytowej czy ryzyka kredytowego Wnioskodawcy na potrzeby operacji bieżących banków bądź innych instytucji finansowych – ocena takiego rozstrzygnięcia także byłaby przedwczesna. Z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika bowiem, jakie ustalenia w danym zakresie poczynił organ. Czy mianowicie dane osobowe Wnioskodawcy w związku z zapytaniami kredytowymi były nadal przetwarzane w danym celu w stosownych bazarach na dzień orzekania w sprawie. W uzasadnieniu przywołano wyłącznie wyjaśnienia Biura, nie odnosząc się w istocie do nich. Jeżeli dane o zapytaniach było nadal w istocie przetwarzane nie wypowiedziano się stosownie wyczerpująco, czy przetwarzanie przez określony czas danych o zapytaniach (a więc także osobowych Wnioskodawcy) – dla celu oceny ryzyka kredytowego oraz zdolności kredytowej konkretnej osoby - pomimo nie zawarcia umowy, nie jest powinnością Biura wobec wymagań reguł ostrożnościowych, stanowionych na szczeblu prawodawstwa Unii Europejskiej - CRR. Z treści uzasadnienia nie wynika w szczególności, aby organ czynił stosowne ustalenie w danym zakresie, odnosząc wynikające powinności (nie opisano ich zakresu) do uwarunkowań rozpoznawanej sprawy. Nie mogło być tu wystarczające samo powołanie reguły normatywnej art. 105a ustawy - Prawo bankowe. Nie mogłaby ona ograniczać wymagań, wynikających wprost i jednoznacznie z aktu ustanowionego na szczeblu Unii Europejskiej. W takim przypadku organ obowiązany byłby uwzględnić reguły CRR wprost.
W danym zakresie nie można więc także uznać sprawy za właściwie wyjaśnioną, także w kontekście sformułowania stosownego uzasadnienia, co czyni zasadnym zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Chybiony są natomiast inne zarzuty skargi z następujących powodów:
- Biuro przetwarza dane osobowe Wnioskodawcy, jako administrator także we własnych celach (m.in. dla realizacji reguł ostrożnościowych), zasadne mogło być więć nałożenie na ten podmiot obowiązku usunięcia określonych danych osobowych - gdyby zachodziły ku temu merytoryczne przesłanki, czego w sprawie dotąd nie ustalono; zmiana praktyki orzeczniczej może być w tym przypadku uzasadniona i nie jest niezbędne w każdej - kierowanej obecnie do Biura - decyzje indywidualnej, wskazywanie przyczyn zmiany praktyki orzeczniczej; nawet gdyby uznać, że było to konieczne, uchybienie takiemu wymogowi nie mogłoby mieć istotnego znaczenia w sprawie,
- organ nie był obowiązany występować do innej wyspecjalizowanej instytucji - np. KNF - w celu ustalenia ram ciążących na Biurze obowiązków, wobec stosownych reguł wewnętrznych, dotyczących funkcjonowania sektora bankowego; określają je bowiem także stosowne ramy normatywne, z uwzględnieniem charakteru rekomendacji; może natomiast zasięgnąć stosownej opinii, o ile poweźmie określone wątpliwości; ostateczna ocena ram prawnych przetwarzania danych osobowych przez sektor bankowy pozostaje w indywidualnej kompetencji organu wyspecjalizowanego w sprawach ochrony danych osobowych,
- jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, zarzut pominięcia w postępowaniu innych stron może podnosić wyłącznie podmiot, którego udziału w postępowaniu nie uwzględniono; pominięcie strony ma charakter względnej wady postępowania, o czym świadczy możliwość wznowienia postępowania z tej przyczyny wyłącznie na wniosek strony pominiętej - tak art. 147 zd. 2 K.p.a. (analogicznie wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1761/11 – dostępny w CBOSA).
Kluczowego znaczenia nie może też mieć, że informacje o ilości składanych wniosków kredytowych mogą być istotne z perspektywy oceny dla potrzeb banków i innych instytucji finansowych wiarygodności wnioskodawców. Oznacza to tylko tyle, że w interesie sektora bankowego może być szerokie przetwarzanie takich danych, dla bieżącej oceny kolejnych wniosków - np. przez znaczny okres. Sama użyteczność w danym kontekście nie przesądza jednak, że działania te są nakazane w ramach reguł ostrożnościowych, stanowionych w regulacjach szczególnych. Jeżeli nie jest to wskazane wprost w stosownych, wiążących bank i inne instytucje finansowe - więc także Biuro - aktach (w danej kwestii organ nie zajął dotąd wyczerpującego stanowiska), przeszkodę dla ich przetwarzania w danym celu będzie stanowić na obszarze kraju wprost art. 105a ustawy - Prawo bankowe.
Jednocześnie, jak można wnosić, intencją Wnioskodawcy było właśnie zaprzestanie przetwarzanie danych osobowych przez Biuro jedynie w celu oceny jego dalszych wniosków kredytowych – w tym udostępnianie informacji o uprzednich pytaniach kredytowych podmiotom trzecim. W tym zakresie może więc koncentrować się dalsze postępowanie organu wobec konkretnej skargi. Nie musi okazać się konieczna ocena wszelkich aspektów przetwarzania danych Wnioskodawcy przez Biuro – np. w celach archiwalnych (w tym ochrona przed roszczeniami, realizacji innych obowiązków), czy w celu tworzenie modeli ostrożnościowych (scoriningu).
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.), Do kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, wpis sądowy od skargi - 200 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.
-----------------------
13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło