VIII SA/Wa 206/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 grudnia 2023r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 29 grudnia 2023r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "organ II instancji", "Kolegium", "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej też jako: "organ I instancji") z 23 listopada 2023 r. znak: [...] o zmianie decyzji własnej z 30 października 2018 r. (os. zm. z 2.06.2022 r. nr [...]) przyznającej J.F. (dalej: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz przyznającej składki na ubezpieczenie zdrowotne w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego w ten sposób, że od dnia 1.12.2023 r. do nadal ustalono wysokość zasiłku stałego na kwotę 319,46 zł i w pozostałej części decyzję Prezydenta Miasta [...]nr [...] z 30.10.2018 r. (os. zm. z 2.06.2022 r. nr [...]) pozostawiono bez zmiany. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: W dniu 15 listopada 2023 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej "MOPS") zgłosił się skarżący, wnosząc o przyznanie pomocy poprzez m.in. zmianę zasiłku stałego od miesiąca listopada 2023 r. W trakcie przeprowadzonego 20 listopada 2023 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca jest kawalerem, nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe oraz mieszka sam. Jego dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny, dodatek mieszkaniowy i zasiłek stały, prac zarobkowych nie wykonuje, nie posiada innych dochodów. Decyzją z 23 listopada 2023 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104, art. 108 i art. 163 k.p.a. oraz art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 1, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 19 i pkt 20, art. 37, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3 i 5, art. 109, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.; dalej: "u.p.s."), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 82 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2561 ze zm.) oraz w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1296) orzekł o: 1) zmianie decyzji Prezydenta Miasta [...]znak [...]z 30 października 2018 r. (ost. zm. z 2.06.2022r. [...]) przyznającą świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz przyznanie składek na ubezpieczenie zdrowotne w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego w ten sposób, że od 1.12.2023 r. do nadal ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę 319,46 zł; 2) w pozostałej części decyzję Prezydenta Miasta [...]znak [...]z 30 października 2018 r. (ost. zm. z 2.06.2022r. [...]) pozostawił bez zmian; 3) decyzji niniejszej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Wniósł o wyrównanie zasiłku stałego o brakującą kwotę 92,04 zł za listopad 2023 r. i prawidłowe obliczenie zasiłku stałego za miesiąc listopad 2023 r. Kolegium, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z 29 grudnia 2023 r. przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 2 pkt 1 oraz art. 106 ust. 5 u.p.s. Organ II instancji zauważył, że pomoc w formie zasiłku stałego wraz ze świadczeniami niepieniężnymi w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne została przyznana skarżącemu w dniu 30 października 2018 r. Wyjaśnił, że zasiłek stały do 30.11.2023 r. wynosił 225,83 zł. Natomiast decyzją organu I instancji z 25.04.2023 r. znak sprawy: [...]przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od 1.05.2023 r. do 31.10.2023 r. w wysokości 332,74 zł miesięcznie, a następnie decyzją z 18.10.2023 r. nr [...]przyznano ten dodatek w kwocie 240,70 zł miesięcznie na okres od 1.11.2023 r. do 30.04.2024 r. Z tego względu, że wysokość dodatku mieszkaniowego uległa zmianie od 1.11.2023 r. o 92,04 zł (332,74 zł - 240,70 zł) i przekracza 10% kryterium dochodowego (tj. kwotę 77,60 zł) organ I instancji prawidłowo zmienił od 1 grudnia 2023 r. wysokość zasiłku stałego. Dalej Kolegium podniosło, że dochód uzyskiwany z dodatku mieszkaniowego nie jest dochodem utraconym, a uległ zmniejszeniu. W takiej sytuacji organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zasiłku stałego od 1.12.2023 r. w kwocie 319,46 zł. Na dochód skarżącego w listopadzie 2023 r. składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 240,70 zł, łączny dochód wynosi 456,54 zł, różnica między kryterium dochodowym a dochodem wynosi 319,46 zł (776 zł - 456,54 zł), co stanowi wysokość zasiłku stałego. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i odwołanie skarżącego nie może być uwzględnione, gdyż jak wskazano, wysokość zasiłku stałego uzależniona jest od faktycznie uzyskiwanego dochodu. Dlatego też zaskarżona decyzja nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Wydana została zgodnie z dyspozycją art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a., w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu SKO wyjaśniło, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z 29 grudnia 2023 r. wywiódł skarżący, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Autor skargi wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i prawidłowe obliczenie zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. a u.p.s.), którego zasady przyznawania normuje artykuł 37 wskazanej ustawy. Stosownie do art. 37 ust. 1 u.p.s. (zgodnie z brzmieniem na dzień wydania decyzji) zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 u.p.s.). Podstawą zmiany decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i jego wysokości, dokonanej kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu decyzjami, był art. 106 ust. 5 u.p.s. Przepis ten stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Należy wskazać, że art. 106 ust. 5 u.p.s. ma zastosowanie do zmian w sytuacji majątkowej lub osobistej strony, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przyznającej określone świadczenie. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z kwestionowanych decyzji organy ustaliły, że zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącego. Od listopada 2023 r. zmieniła się wysokość dodatku mieszkaniowego na kwotę 240,70 zł (od 1.11.2023r. do 30.04.2023r.), a zatem dochód strony stanowił zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł oraz ww. dodatek mieszkaniowy, co łącznie stanowi kwotę 456,54 zł. Powyższe stanowiło nową okoliczność, która obligowała organy do ustalenia zasiłku stałego w nowej wysokości, gdyż jego wysokość uzależniona jest od faktycznie uzyskiwanego dochodu. Opisane okoliczności stanu faktycznego nie są w sprawie sporne. W tak ustalonym i niekwestionowanym stanie faktycznym organy prawidłowo uznały, że na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. właściwym jest wydanie rozstrzygnięcia o zmianie decyzji własnej z 30 października 2018 r. przyznającej skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od 1 grudnia 2023 r. na kwotę 319,46 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd zwraca uwagę, że zasiłek stały, w nowej, prawidłowej wysokości tj. w kwocie 319,46, został także prawidłowo ustalony od 1 grudnia 2023 r., a nie jak błędnie wskazuje skarżący "pomniejszony od listopada 2023r.". Powyższe wynikało z faktu, że wysokość dodatku mieszkaniowego uległa zmianie od 1 listopada 2023r. o kwotę 92,04 zł (z 332,74 zł na 240,70 zł) i przekraczała 10 % kryterium dochodowego (tj. kwotę 77,60 zł). A zatem różnica między kryterium dochodowym, a dochodem skarżącego wyniosła 319,46 zł (776 zł – 456,54 zł), co stanowi wysokość przyznanego zasiłku stałego. Zasadnie zatem organy orzekające uznały, że pomniejszony kwotowo zasiłek stały (w stosunku do wcześniej przysługującego) został przyznany skarżącemu od grudnia 2023r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.