II SAB/Rz 172/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim w przedmiocie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia - postanawia - odrzucić skargę. Wnioskiem z 8 października 2024 r. (data wpływu do organu) W.K. – reprezentowany przez J.K. (dalej: "skarżąca") zwrócił się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim (dalej: "organ") o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W piśmie z 5 marca 2025 r. skarżąca zwróciła się do organu o przyśpieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji. Z uwagi na zgon W.K. [...] marca 2025 r. (akt zgonu nr [...]), decyzją z 2 września 2025 r. nr 18/028979/2024/0, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Następnie J.K. – reprezentowana przez M.K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim w przedmiocie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania ze względu na zgon wnioskodawcy tj. W.K.. Organ wskazał, że J.K., w związku ze śmiercią W.K., nie posiada już legitymacji prawnej do występowania w jego imieniu. Zarządzeniem z dnia 24 września 2025 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie wezwał pełnomocnika J.K. – M.K. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a.") oraz poprzez podanie adresu zamieszkania oraz nr PESEL skarżącej. W zakreślonym terminie skarżąca podała adres zamieszkania oraz nr PESEL a także wyjaśniła, że pisma w jej imieniu składał pasierb M.K. Skarżąca oświadczyła, że w pełnym zakresie potwierdza i podtrzymuje roszczenie zawarte w piśmie z 18 sierpnia 2025 r. (skarga) oraz z 3 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności, wobec faktu złożenia skargi przez M.K. jako pełnomocnika J.K., Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 35 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. M.K. (pasierb J.K.) nie wykazał, że znajduje się w kręgu podmiotów uprawnionych do reprezentowania przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem unormowań zawartych w ww. przepisie. Jednakże wobec oświadczenia skarżącej zawartego w piśmie z 9 października 2025 r. o "potwierdzeniu i podtrzymaniu w całości roszczenia zawartego w piśmie z 18 sierpnia 2025 r." (skarga) Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarga została złożona przez wymienioną J.K. i to jej skarga podlega rozpoznaniu. Podkreślenia także wymaga, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 P.p.s.a. lub w przepisach szczególnych, tj. czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie do art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu). Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do złożenia skargi oparta jest przede wszystkim na kryterium interesu prawnego. Pod pojęciem interesu prawnego należy zaś rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym działaniem organu administracji. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednak mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Od wykazania związku między chronionym przez prawo interesem prawnym, a działaniem organu administracji publicznej, uzależnione jest więc uprawnienie do złożenia skargi (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1412/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy W.K., działając za pośrednictwem J.K., której udzielił stosownego upoważnienia w tym przedmiocie, wystąpił do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Jak wynika z kolei z regulacji ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), decyzję taką wydaje się m. in. na wniosek osoby posiadającej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (art. 4b ust. 2, art. 6b ust. 1, art. 6b3 ust. 1). Osobą taką w warunkach sprawy jest W.K., który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem to ta osoba uprawniona była do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Jednak jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych sprawy odpisu skróconego aktu zgonu wymieniony zmarł 18 marca 2025 r. Sąd zauważa, że W.K. mógł oczywiście działać za pośrednictwem pełnomocnika, jednak skoro w dacie wnoszenia skargi (datowana jest ona na 18 sierpnia 2025 r., data wpływu do organu – 19 sierpnia 2025 r., zaś do Sądu wpłynęła 18 września 2025 r.) wnioskodawca a zatem i uprawniony do złożenia tej skargi już nie żył, to nie mogła w jego imieniu występować J.K. Pełnomocnictwo wygasa bowiem z dniem śmierci mocodawcy. Z tych przyczyn zaistniała konieczność odrzucenia skargi J.K. z uwagi na brak występowania w jej wypadku legitymacji strony postępowania sądowego. Jak już bowiem zauważono, zarzucana organowi przewlekłość dotyczyła postępowania prowadzonego na wniosek W.K. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że przedmiot postępowania – przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia – odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego W.K. Stosownie zaś do art. 124 § 3 P.p.s.a. nie zawiesza się postepowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Z uwagi na fakt, że skarga podlegała odrzuceniu, Sąd odstąpił od wzywania skarżącej do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała środek zaskarżenia, poprzez wniesienie ponaglenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w trybie art. 37 k.p.a., co stanowi warunek formalny do złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z wyżej wskazanych przyczyn skarga J.K. jako niedopuszczana podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.