I SA/Wa 1745/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2023 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 maja 2022 r. nr KOC/2499/Op/22 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 26 maja 2022 r., nr KOC/2499/Op/22, po rozpatrzeniu odwołania I. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z 25 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem losowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 19 października 2021 r. spalił się lokal mieszalny I. S. (dalej jako skarżąca). Następnie w dniu 20 października 2021 r. opiekun środowiskowy w trakcie wywiadu ustalił, że rodzinie skarżącej spaliło się wszystko i spełniają kryterium dochodowe do uzyskania pomocy z ośrodka pomocy społecznej. Wnioskiem z 20 października 2021 r. skarżąca wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie pomocy finansowej z tytułu zdarzenia losowego (pożaru domu). Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent [...] decyzją z 22 grudnia 2021 r., nr [...], odmówił skarżącej przyznania zasiłku celowego na zakup 3 łóżek w związku z zaistnieniem zdarzenia losowego tj. pożaru mieszkania. W uzasadnieniu podkreślił, że mieszkanie skarżącej uległo zniszczeniu - w związku z czym otrzymała ona propozycję czasowego zamieszkania w hotelu "[...]" w W., z której nie skorzystała. Skarżąca odmówiła również zamieszkania w mieszkaniu przy ul. [...] w W. Jednocześnie rodzinie skarżącej udzielono pomocy w formie dwóch zasiłków na łączną kwotę 4500 zł. Organ podniósł też, iż skarżąca nie ma możliwości przebywania w zniszczonym mieszkaniu, a zatem przyznanie zasiłku na zakup 3 łóżek jest bezzasadne. Rozpoznając odwołanie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 24 stycznia 2022 r., nr KOC/43/Op/22, uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - wskazując, aby organ I instancji przeprowadził postępowanie w taki sposób, który rozeznaje sytuację rodziny całościowo, w szczególności zwracając uwagę czy rodzina ma zabezpieczone podstawowe potrzeby związane z codziennym funkcjonowaniem i niezbędne w codziennym życiu oraz czy jest w stanie pokonać trudności finansowe we własnym zakresie. W takiej sytuacji Prezydent uznał, że niezbędne jest ponowne przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz ustalenie aktualnej sytuacji bytowej i dochodowej rodziny. W związku z tym pracownik socjalny kilkakrotnie odwiedził skarżącą w miejscu zamieszkania, tj. w dniu 4 lutego 2022 r., gdzie pozostawiano wezwanie w skrzynce na listy z prośbą o kontakt, w dniu 16 lutego 2022 r. i w dniu 2 marca 2022 r., lecz nie zastał nikogo w domu. Poza tym w dniu 4 lutego 2022 r. zostało wysłane do skarżącej pismo z prośbą o kontakt, zaś w dniu 7 lutego 2022 r. drogą mailową. Skarżąca zareagowała tylko na maila i pisemnie odpowiedziała, iż wywiad w sprawie pomocy na zakup trzech łóżek był już przeprowadzony w dniu 20 października 2021 r. Wobec powyższego w dniu 22 lutego 2022 r. ponownie zostało wystosowane do skarżącej pismo z wyznaczonym terminem przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego z zaznaczeniem, że jeżeli wyżej wskazany termin nie odpowiada jej, to może wskazać datę wywiadu dogodną dla siebie. W piśmie pouczono także skarżącą, że niewpuszczenie pracownika socjalnego do mieszkania w celu rozeznania sytuacji bytowej rodziny oraz niewskazanie dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu może zostać uznane jako brak współpracy, co może skutkować decyzją odmowną. Pismo to skarżąca odebrała w dniu 2 marca 2022 r. - lecz nie skontaktowała się z pracownikiem socjalnym. Z uwagi na postawę skarżącej pracownik socjalny nie był w stanie rozpoznać jej sytuacji bytowej i dochodowej. Skarżąca nie współpracowała z pracownikiem socjalnym, nie odbierała telefonów oraz nie reagowała na pisemne wezwania. W tej sytuacji Prezydent [...] decyzją z 25 marca 2022 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił skarżącej przyznania zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego na zakup trzech łóżek, podnosząc, że skarżąca – mimo ustawowego obowiązku - nie współpracuje z pracownikiem socjalnym, nie odbiera telefonów i nie reaguje na pisemne wezwania. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie. W rezultacie rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 26 maja 2022 r., nr KOC/2499/Op/22, utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji z 25 marca 2022 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż udzielanie świadczeń z pomocy społecznej doznaje szeregu ograniczeń związanych w szczególności z koniecznością spełniania kryterium dochodowego, co jednakże w okolicznościach sprawy nie występuje. Jednym z takich ograniczeń jest możliwość odmowy przyznania świadczenia w przypadku braku współpracy ze strony wnioskodawcy z organem administracji. Brak współpracy może polegać chociażby na faktycznym uniemożliwianiu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Takie działanie może być uznane za uzasadniające odmowę przyznania świadczenia. Zaznaczyło, że przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi samoistną przesłankę odmowy przyznania świadczenia, nawet jeśli co do zasady przysługiwałoby ono danemu wnioskodawcy. Wskazało również, że obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i dlatego też został on wielokrotnie zaakcentowany w ustawie o pomocy społecznej Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się ona znalazła w celu umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. Odnosząc powyższe do tej sprawy Kolegium wskazało, iż skarżąca powinna mieć świadomość o konieczności dostarczenia organowi I instancji wszelkich informacji dotyczących swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodowej, tak aby organ miał możliwość dostatecznie wnikliwego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji merytorycznej. W obliczu powyższego, w ocenie Kolegium, nie jest prawidłowe zachowanie skarżącej, która de facto unika współpracy z organem, doprowadzając do kompletnego braku tej współpracy, zaś aktywność w postępowaniu przejawia wyłącznie na etapie odwołania od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia. Kolegium podkreśliło, iż aby rozpatrzyć wniosek o świadczenie przyznawane w ramach uznania administracyjnego, organ musi podjąć stosowne czynności, w szczególności z udziałem strony. Sama zainteresowana nie może prezentować postawy, zgodnie z którą już samo złożenie wniosku i zaistnienie zdarzenia losowego w postaci pożaru generuje po stronie organu obowiązek przyznania świadczenia. Skoro skarżąca nie dała organowi I instancji możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co nastąpiło z przyczyn wyłącznie od niej zależnych, to w ocenie Kolegium, w okolicznościach sprawy należało zastosować art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z 25 marca 2022 r. odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem losowym. Podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), dalej jako ustawa. Zgodnie z art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W myśl art. 7 pkt 14 ustawy pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej. Stosownie do art. 40 ust. 1 i 3 ustawy zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). W świetle okoliczności sprawy stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko organów orzekających obu instancji odnośnie braku współpracy skarżącej z organem orzekającym. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, zaś zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w dniu 19 października 2021 r. miał miejsce pożar lokalu mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] zajmowanego przez skarżącą. Pismem z 20 października 2021 r. skarżąca zwróciła się do Ośrodka Pomocy o pomoc finansową z tytułu zdarzenia losowego - pożaru domu. W dniu 20 października 2021 r. pracownik socjalny ustalił, że w wyniku pożaru spaleniu uległy: sufit, konstrukcja jednej ze ścian, instalacja elektryczna, okno, część aneksu kuchennego, a ściany mieszkania zostały mocno okopcone. Spaleniu uległy także dwa łóżka, meble, telewizor, kuchenka mikrofalowa i rzeczy osobiste (ubrania, buty). Następnego dnia, tj. 21 października 2021 r., skarżąca drogę e-mailową została poinformowana, że lokal przy ul. [...] nie nadaje się do dalszego zamieszkiwania, nie może ona pozostać w tym lokalu, ponieważ przebywanie w nim zagraża bezpieczeństwu. Wskazano skarżącej do obejrzenia lokal przy ul. [...]. W dniu 28 października 2021 r. skarżąca w rozmowie telefonicznej z pracownikiem socjalnym wniosła o przyznanie pomocy finansowej na zakup trzech łóżek. Pismem z 15 listopada 2021 r. Zakład Gospodarki Nieruchomościami w [...] poinformował pełnomocnika skarżącej – R. S., że wizja lokalna lokalu [...] w budynku przy ul. [...], która odbyła się w dniu 9 listopada 2021 r., miała na celu dokonanie wyceny remontu lokalu po spaleniu. Poinformował go również, iż skarżąca nie może wykonywać żadnych prac, ani też przebywać w lokalu - do czasu jego oględzin przez ubezpieczyciela oraz Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Następnie pracownik socjalny w dniach 16 i 18 listopada 2021 r. podejmował bezskuteczne kilkukrotne próby telefonicznego kontaktu ze skarżącą. Zaś pismem z 26 listopada 2021 r. organ zawiadomił skarżącą o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 27 grudnia 2021 r. - z powodu braku zgody Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami na przeprowadzenie remontu w lokalu przy ul. [...], które zostało zniszczone przez pożar. Zawiadomienie nie zostało podjęte przez skarżącą i zostało zwrócone do organu. W dniu 2 grudnia 2021 r. skarżąca drogą e-mailową została poinformowana o przedłużeniu do dnia 27 grudnia 2021 r. terminu załatwienia jej wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu zdarzenia losowego na zakup 3 łóżek. W tym samym dniu pracownik socjalny odbył wizytę w lokalu przy ul. [...] - jednak nikt nie otworzył drzwi. Następnego dnia, tj. 3 grudnia 2021 r., miała odbyć się wizja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mająca na celu wycenę remontu po spaleniu lokalu oraz ustalenie, czy lokal nadaje się do remontowania i zamieszkiwania. W tym dniu stawili się również przedstawiciele Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami i Wydziału Zasobów Lokalowych. Jednak skarżąca nie udostępniła im lokalu przy ul. [...] do dokonania oględzin. Przez swojego pełnomocnika przedłożyła zwolnienie lekarskie. Jednakże podczas wizyty widoczne było, że skarżąca wykonała niektóre prace remontowe - zostały wymienione okna i drzwi, a ganek budynku oklejony został płytą pilśniową. Prezydent [...] decyzją z 22 grudnia 2021 r. odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego na zakup trzech łóżek - podnosząc, że pomimo braku zgody właściwych instytucji skarżąca zdecydowała o powrocie do lokalu przy ul. [...], zaś pomoc na zakup łóżek nie może zostać przyznana, ponieważ skarżąca nie może przebywać w tym lokalu, co stanowiłoby realne zagrożenie dla jej zdrowia i życia. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ww. decyzji Prezydenta [...] z 22 grudnia 2021 r. organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W tym celu w dniu 4 lutego 2022 r. pracownik socjalny odwiedził skarżącą w lokalu przy ul. [...], jednak nikogo nie zastał. Wobec czego pracownik pozostawił w skrzynce na listy informację z prośbą o kontakt w sprawie ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Próba kontaktu telefonicznego ze skarżącą w tym dniu również okazała się bezskuteczna. Dodatkowo organ pismem z 4 lutego 2022 r. zwrócił się do skarżącej z prośbą o kontakt z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku z prośbą o pomoc na zakup trzech łóżek. Pismo to nie zostało podjęte przez skarżącą i zostało zwrócone do organu. Następnie w dniu 7 lutego 2022 r. drogą e-mailową organ zwrócił się do skarżącej z prośbą o kontakt w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania - w związku z prośbą o pomoc z tytułu zdarzenia losowego na zakup trzech łóżek. Pismem z 16 lutego 2022 r. organ zwrócił się do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o udzielenie informacji, czy skarżąca otrzymała zgodę na pobyt w lokalu przy ul. [...] oraz czy został wyznaczony termin oględzin lokalu przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w piśmie z 7 marca 2022 r. wskazał, iż skarżąca była informowana przez ZGN, że w lokalu nie mogą przebywać osoby, zaś remont lokalu nie może zostać wykonany do czasu przeprowadzenia ekspertyzy technicznej. Dodał, że skarżąca nie uzyskała zgody na przebywanie w przedmiotowym lokalu. Oględziny lokalu przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie odbyły się z uwagi na to, że skarżąca nie udostępniła lokalu, zaś nowy termin nie został przez PING wyznaczony. Ponadto, w dniu 16 lutego 2022 r. pracownik socjalny ponownie odwiedził skarżącą w lokalu przy ul. [...] - jednak nikogo nie zastał. Telefoniczna próba kontaktu ze skarżącą w tym dniu również nie przyniosła rezultatu. Następnie pismem z 22 lutego 2022 r. organ poinformował skarżącą o wyznaczonym na dzień 2 marca 2022 r. o godzinie 11.00 terminie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, podnosząc, że jeżeli wskazany termin skarżącej nie odpowiada, to może wskazać datę wywiadu dogodną dla siebie. W piśmie tym pouczono ją, że nie wpuszczenie pracownika socjalnego do mieszkania w celu rozeznania sytuacji bytowej rodziny oraz nie wskazanie dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu, może zostać uznane jako brak współpracy, co może skutkować decyzją odmowną. Jednocześnie organ poinformował ją o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do 29 marca 2022 r. - wskazując, że przedłużenie terminu spowodowane jest koniecznością przeprowadzenia z nią wywiadu środowiskowego. Pismo zostało odebrane przez skarżącą w dniu 2 marca 2022 r., Jednak w dniu 2 marca 2022 r. o godzinie 11.00 pracownik socjalny nie zastał nikogo w lokalu przy ul. [...]. Wynika z tego zatem, że organ podejmował liczne czynności w celu przeprowadzenia ze skarżącą wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania i ustalenia jej aktualnej sytuacji bytowej oraz materialnej. Perzy czym konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wynikała z treści decyzji SKO w Warszawie z 24 stycznia 2022 r. - w której zwrócono uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości i odniesienia stanu faktycznego sprawy do kryteriów przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, a nie wyłącznie do tego, że mieszkanie skarżącej uległo spaleniu i nie można w nim przebywać. Z akt sprawy wynika też, iż pracownik socjalny kilkukrotnie bezskutecznie odwiedzał skarżącą w lokalu przy ul. [...] oraz podejmował - nieprzynoszące pozytywnego rezultatu próby telefonicznego skontaktowania się z nią. Również pisma przesyłane za pośrednictwem poczty nie były przez skarżącą odbierane. Skarżąca zareagowała dopiero na prośbę skierowaną do niej drogą e-mailową w dniu 7 lutego 2022 r. i w piśmie z 10 lutego 2022 r. - w odpowiedzi wskazując, że wywiad w sprawie pomocy na zakup trzech łóżek został już przeprowadzony w dniu 20 października 2021 r. Ponadto skarżąca nie wpuściła do zajmowanego lokalu przy ul. [...] przedstawiciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w celu ustalenia, czy lokal nadaje się do remontowania i zamieszkania. W tej sytuacji prawidłowo organy orzekające obu instancji uznały, że skoro skarżąca uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, do czego jest ustawowo zobowiązana, to odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia była zasadna. W myśl art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania z organem prowadzącym postępowanie w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast konsekwencje braku współdziałania z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowe określa art. 11 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną - mogą stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Skarżąca bezsprzecznie uniemożliwiała wyjaśnienie jej sytuacji - co warunkuje możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego czyni niemożliwym do ustalenia przez organ rzeczywistej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącej. Niewątpliwie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wymaga jej współpracy z organem, a odmowa współpracy traktowana jest jako naruszenie przez nią obowiązku współdziałania z organem w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Mając powyższe na względzie należy podzielić ocenę organów orzekających obu instancji, iż skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Brak zgody skarżącej na przeprowadzenie wymaganego wywiadu środowiskowego, a za takie należy uznać uchylanie się od przeprowadzenia tej czynności, wypełniało dyspozycję art. 11 ust. 2 ustawy. Tym samym organy orzekające obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia. Podkreślenia również wymaga, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc nie zaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wedle art. 3 ust. 1 i 2 ustawy pomoc społeczna jedynie wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Oznacza to, że strona winna najpierw we własnym zakresie starać się pokonać trudną sytuację życiową, a dopiero w dalszej kolejności zwrócić się o wsparcie do organów pomocy społecznej. Podnieść również należy, że skarżąca ubiega się o pomoc w postaci dofinansowania zakupu trzech łóżek, podczas gdy z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że w wyniku pożaru lokalu komunalnego zajmowanego przez skarżącą i jej rodzinę spaleniu uległy dwa łóżka (k.44 verte akt admin). Wynika zatem z tego, że skarżąca wystąpiła do organu pomocowego o pomoc finansową w zakresie szerszym niż dwa spalone łóżka. Dodatkowo wskazać należy, że skarżąca wystąpiła o pomoc finansową na zakup trzech łóżek, mimo tego, że właściwy organ nadzoru budowlanego nie wyraził zgody na powrót skarżącej i jej rodziny do lokalu zniszczonego w wyniku pożaru. Zatem przyznanie w tej sytuacji wnioskowanej pomocy byłoby niezasadne i niecelowe. Podsumowując, stwierdzić należy, że organy orzekające obu instancji prawidłowo odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy - nie naruszając przy tym przepisów prawa procesowego i przepisów materialnego i nie przekraczając granic uznania administracyjnego - uzyskując całkowitą aprobatę Sądu. Organy wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniając przekonująco swoje decyzje. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.