II SA/Gl 414/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-06-24
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Edyta Kędzierska, Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nałożyć grzywnę na stronę za nieuczestniczenie w oględzinach, jeśli strona uważa, że oględziny są zbędne ze względu na charakter terenu i przedstawione dokumenty?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo nałożyć grzywnę na stronę, która mimo prawidłowego wezwania nie stawia się na oględziny bez uzasadnionej przyczyny, nawet jeśli strona uważa, że oględziny są zbędne. Ustalenie faktu usunięcia drzewa jest kluczowe dla dalszych ustaleń, a odmowa uczestnictwa w oględzinach uniemożliwia przeprowadzenie tej czynności dowodowej. W związku z tym, wymierzenie grzywny na podstawie art. 88 § 1 k.p.a. jest zasadne.Stan faktyczny
Wójt Gminy wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia. Strona była dwukrotnie wzywana na oględziny terenu, jednak nie stawiła się na nie. W konsekwencji organ I instancji nałożył na stronę grzywnę w wysokości 200 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie przyrody, argumentując, że oględziny były zbędne, a grunt ma charakter rolny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 27 grudnia 2021 r. nr SKO.V/428/4193/311/2021 w przedmiocie nałożenia grzywny za nieokazanie pozostałości drzewa oddala skargę.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2021 r Wójt Gminy J. zawiadomił R.P. - współwłaściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w J. (dz. nr 1. i 2.) o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zgłoszenia zamiaru ich usunięcia, na oraz wyznaczył termin i godzinę oględzin terenu. Zawiadomienie zostało doręczone w miejscu zamieszkania strony w dniu 13 sierpnia 2021 r. Strona nie odpowiedziała w żaden sposób na to wezwanie ani nie zawiadomiła organu o swojej nieobecności w powyższym terminie.
Pismem z dnia 15 września 2021 r. został wyznaczony kolejny termin oględzin, jednak mimo odebrania przez stronę pisma oględziny ponownie nie odbyły się, ze względu na nieobecność strony.
W konsekwencji powyższego, działając na podstawie art. 88 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia 27 października 2021 r. [...], organ wymierzył stronie grzywnę w wysokości 200 zł.
Zażalenie na to postanowienie złożył jego adresat podnosząc naruszenie art. art. 88 § 1, art. 6-8 k.p.a. oraz art. 83f ust 1 w zw. z ust. 3b
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 88 § 1 k.p.a., kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się, mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. W sprawie bezspornym jest, iż dwukrotnie organ zawiadamiał stronę o oględzinach terenu nieruchomości nr 3. i 2. położonych przy ul. [...] w J.. W zawiadomieniach organ wskazywał cel ich przeprowadzenia, miejsce spotkania oraz datę i godzinę. Wezwanie te zostały odebrane o czym świadczą podpisy pod zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W obu przypadkach wzywany był nieobecny, co uniemożliwiono organowi dokonania czynności - oględzin pozostałości drzewa i terenu na którym rosło. Zatem wymierzenie grzywny było zasadne.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył jego adresat. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił organowi administracji naruszenie art. 88 § 1 kpa art. 6-11 k.p.a. i art. 83f ust 1 w zw. z ust. 3b ustawy o ochronie przyrody. W jego ocenie przeprowadzenie oględzin w sprawie nie jest potrzebne. Skarżący pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r. przedstawił już swoje stanowisko w sprawie, iż przepis art. 83 f ust.1 w zw. z ust. 3b ustawy o ochronie przyrody wprost i jednoznaczne wskazuje, że "przepisów art. 83 ust 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego". A taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w takim przypadku ustawodawca nie przewiduje weryfikacji nieruchomości poprzez oględziny, wystarczy wykazać, że grunt nieruchomości ma w ewidencji gruntów oznaczenie: R lub Ps lub Ł, co skarżący udowodnił poprzez załączony do pisma wypis z rejestru gruntów, co więcej nieruchomość skarżącego stanowi gospodarstwo rolne.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem wszczętego postępowania administracyjnego, w ramach którego na skarżącego została nałożona grzywna, jest usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia. Postępowanie zostało wszczęte w wyniku uzyskania anonimowej informacji przez organ administracji. Kluczową kwestią było zatem ustalenie, czy do takiego zdarzenia doszło. Mogło to zostać wykazane (bądź sfalsyfikowane) tylko w jeden sposób, poprzez przeprowadzenie oględzin miejsca, gdzie mają się znajdować pozostałości przedmiotowego drzewa. Stwierdzenie faktu usunięcia drzewa otwierało przed wójtem możliwość dokonania dalszych ustaleń w przedmiocie tego, czy owo usunięcie było legalne (nie wymagało dokonania zgłoszenia), czy też nie.
W rozstrzyganej sprawie organ administracji dwukrotnie wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin. Strona uznała jednak, że ich dokonanie jest zbędne, ze względu na charakter terenu, z którego miało zostać usunięte drzewo. Nie można jednak z takim stanowiskiem się zgodzić. Jak wyżej wspomniano, aby ustalić czy usunięcie drzewa miało charakter legalny, czy nie wymagało stwierdzenia kwestii zasadniczej, że drzewo zostało usunięte. To jednak zostało uniemożliwione przez to, że właściciel nieruchomości nie stawiał się na oględzinach.
W konsekwencji należy uznać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 88 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie". Skarżący dwukrotnie nie stawił się na wyznaczone oględziny. Zatem grzywna została wymierzona prawidłowo.
Podnoszona w skardze argumentacja, że przeprowadzenie oględzin było zbędne, nie zasługuje na uwzględnienie. To organ administracyjny decyduje o zasadności wykorzystania w postępowaniu wyjaśniającym określonych środków dowodowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło