VII SA/Wa 346/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-18
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Bogusław Cieśla, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji położonej na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią może zostać wydana z naruszeniem terminów określonych w art. 53 ust. 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jeśli tak, czy takie uzgodnienie jest skuteczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 53 ust. 5d Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulujący uzgodnienia z Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, ma charakter lex specialis wobec art. 53 ust. 5 P.p.s.a. i art. 106 k.p.a. Oznacza to, że nie stosuje się do nich zasady milczącego uzgodnienia po upływie 2 tygodni. Wniosek o uzgodnienie wszczyna odrębne postępowanie kończące się decyzją, a organy Wód Polskich nie są związane prekluzyjnymi terminami. Ponadto, sąd potwierdził, że odmowa uzgodnienia była zasadna z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, środowiska, utrudnianie zarządzania ryzykiem powodziowym oraz naruszenie ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, co stanowi przesłanki z art. 166 ust. 10 Prawa wodnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. sp. z o.o. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej odmawiającą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenie zagrożonym powodzią. Organ I instancji odmówił uzgodnienia ze względu na lokalizację inwestycji na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, wskazując na potencjalne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, szczegółowo analizując dane z map zagrożenia powodziowego i przepisy Prawa wodnego. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez wydanie decyzji po terminie oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla sędzia WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 listopada 2024 r. nr 133/KPO/2024 w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Prezes Wód Polskich", "organ odwoławczy"), decyzją z 29 listopada 2024 r., nr 133/KPO/2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 53 ust. 4 pkt 11 oraz ust. 5d, art. 64 ust. 1 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej jako: "u.p.z.p.") oraz art. 166 ust. 2 pkt 7, ust. 5, ust. 11
i art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. sp. z o.o. z siedzibą
w R. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") – orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW w R.", "organ I instancji") z [...] czerwca 2024 r. znak: [...].
Do wydania decyzji Prezesa Wód Polskich doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
Prezydent Miasta K. w piśmie z [...] maja 2024 r. znak: [...], działając w oparciu o art. 60 ust. 1 i w związku z art. 53 ust. 4 pkt 11 u.p.z.p. wystąpił do Dyrektora RZGW w R. z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią usługowo-handlową, zbiornika retencyjnego na wody opadowe i roztopowe oraz miejsc postojowych dla samochodów osobowych na częściach działek nr ewid. [...] oraz na działkach nr ewid. [...] położonych w K. przy ulicy [...], obręb [...]", na rzecz I. sp. z o.o. z siedzibą w R. (data wpływu wniosku do RZGW w R.: 27 maja 2024 r.).
Dyrektor RZGW w R. decyzją z [...] czerwca 2024 r. znak: [...] odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dotyczącym zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że dla odcinka rzeki W. zostały opracowane mapy zagrożenia powodziowego (arkusz: M-34-80-C-d-4-2) opublikowane w dniu 22 października 2020 r., zgodnie z którymi teren inwestycji
w całości zlokalizowany jest na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, tj. na obszarze na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1%, z głębokością wód powodziowych w przedziałach do 0,5 m (na niewielkiej części) oraz od 0,5 m do 2,0 m (w przeważającej części) oraz na obszarze, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10%
z głębokością wód powodziowych w przedziałach do 0,5 m oraz od 0,5 m do 2,0 m. Na podstawie map zagrożenia powodziowego Dyrektor RZGW w R. ustalił również, że na terenie inwestycji rzędna zwierciadła wody 1% wynosi od 260,04 do 260,12 m n.p.m. PL-KRON86-NH, a rzędna zwierciadła wody 10% wynosi od 259,50 do 259,55 m n.p.m. PL-KRON86-NH. Następnie na podstawie danych pozyskanych
z numerycznego modelu terenu organ I instancji wskazał, że rzędna terenu
w najniżej położonym miejscu wynosi 258,30 m n.p.m. PL-EVRF2007-NH
i uwzględniając rzędne wód powodziowych oraz różnice wynikające z odmiennych układów wysokościowych stwierdził, że w przypadku wystąpienia wody 1% głębokość wód podwoziowych może osiągnąć 1,98 m.
Dyrektor RZGW w R. mając na względzie zasięg wody 1% oraz wskazaną głębokość wód powodziowych stwierdził, że realizacja planowanej inwestycji będzie narażać na utratę życia, zdrowia oraz mienia mieszkańców
i użytkowników planowanych budynków. Organ I instancji wyjaśnił, że podczas wystąpienia powodzi materiały budowlane narażone są na zanieczyszczenie chemiczne substancjami rozpuszczonymi w wodzie powodziowej i zanieczyszczenie biologiczne wywołane nadmierną wilgocią, a ponadto może dochodzić do zmiany warunków gruntowo-wodnych co w konsekwencji zagrażać będzie konstrukcji planowanych obiektów budowlanych i w skrajnych przypadkach może skutkować ich zawalaniem. Dyrektor RZGW w R. stwierdził, że podczas wzbrania powodziowego występuje duże ryzyko zalania przedmiotowego terenu i występująca głębokość wód powodziowych może spowodować utrudnienia w samodzielnej ewakuacji. Organ I instancji powołując się na rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 4 października 2018 r. w sprawie opracowania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego (Dz.U z 2018 r. poz. 2031) podniósł również, że głębokość wody w przedziale 0,5 m - 2,0 m wskazuje na wysokie zagrożenie ze względu na straty materialne. Organ I instancji mając na uwadze dotychczasowe przeznaczenie gruntów na terenie inwestycji (RIVa - grunty orne, PslV - pastwiska trwałe, Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane, W-PSIV – grunty pod rowami) wskazał ponadto, że każde ograniczanie obszaru szczególnego zagrożenia powodzią niesie ze sobą możliwość zwiększenia ryzyka powodziowego na terenach przyległych.
Organ I instancji podkreślił, że realizacja planowanej inwestycji utrudni zarządzanie ryzykiem powodziowym, a dopuszczenie do wzrostu zagospodarowania terenów wskazanych jako obszary szczególnego zagrożenia powodzią jest sprzeczne z celami określonymi w Planie zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Wisty (w tym zapewnienia racjonalnego gospodarowana obszarami zagrożenia powodziowego).
Dyrektor RZGW w R. dostrzegł poza tym, że w części graficznej przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy nie wkreślono granic obszarów szczególnego zagrożenia powodzią zgodnie z art. 166 ust. 1 ustawy -Prawo wodne. Organ I instancji podkreślił jednak, że z uwagi na pozostałe ustalenia ww. naruszenie nie determinuje odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Od ww. decyzji Dyrektora RZGW w R. odwołanie złożyła Spółka, załączając do odwołania opracowanie pn.: "Opinia dotycząca budowy czterech budynków mieszkalnych z infrastrukturą towarzyszącą w rejonie lewego brzegu km 136+000 rzeki W. w K. spełniająca wymogi operatu wodnoprawnego na zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód mającą wpływ na warunki przepływu wody" z listopada 2007 r. ze wskazaniem, że "Zgodnie z (...) w/w opinią posadowienie przedmiotowej inwestycji na wnioskowanym terenie jest możliwe w sposób bezpieczny". W postępowaniu odwoławczym Spółka przedłożyła również kopię decyzji Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy z 1 października 2007 r. znak: [...] dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z pomieszczeniami usługowo-handlowymi, budynku stacji transformatorowej, parkingów, drogi wewnętrznej wraz z odwodnieniem i oświetleniem oraz rozbudowie istniejącego zjazdu indywidualnego na zjazd publiczny z ulicy [...], na działkach nr [...] położonych w K. przy ul. [...] oraz kopię decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] maja 2008 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Prezes Wód Polskich, wspomnianą na wstępie decyzją z 29 listopada 2024 r., nr 133/KPO/2024, orzekł o utrzymaniu
w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 11 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzyskaniu uzgodnienia z dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - w odniesieniu do obszarów, o których mowa w art. 169 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis art. 53 ust. 5d ww. ustawy wskazuje, że uzgodnienie dokonywane jest w drodze decyzji, o której mowa w art. 166 ust. 5 Prawa wodnego. Decyzje, o których mowa w art. 166 ust. 5 w związku
z ust. 2 pkt 7 Prawa wodnego wydawane są w stosunku do projektów decyzji
o warunkach zabudowy wymagających uzgodnienia z PGW Wody Polskie w zakresie dotyczącym zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Zgodnie z art. 14 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy, właściwym organem do dokonania ww. uzgodnienia jest dyrektor RZGW. W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy, Prezes Wód Polskich pełni zaś funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego,
w stosunku do dyrektorów RZGW.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że obszary szczególnego zagrożenia powodzią są przedstawione m.in. na mapach zagrożenia powodziowego zgodnie
z art. 169 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego. Mapy zagrożenia powodziowego dostępne są na Hydroportalu pod adresem http://mapy.isok.gov.pl.
Prezes Wód Polskich przywołał treść art. 166 ust. 10 Prawa wodnego,
w którym określono przesłanki odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy, organ odwoławczy zaznaczył, że opierając się na opublikowanych w dniu 22 października 2020 r. zaktualizowanych mapach zagrożenia powodziowego (arkusz: M-34-80-C-d-4) ustalił, że teren inwestycji wyznaczony na części dziatek o nr ewid.: [...] i na całych działkach o nr ewid. [...] z obrębu [...], gm. K., znajduje się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki W., tj. w całości na obszarze, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1% (dalej: woda 1%) z głębokością wody w przedziałach h 0,5 m i 0,5 < h 2,0 m oraz w przeważającej części na obszarze, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10% (dalej: woda 10%) z głębokością wody
w przedziałach h 0,5 m i 0,5 < h 2,0 m.
Dokonując ustaleń w zakresie występującego poziomu zagrożenia powodziowego Prezes Wód Polskich dostrzegł zarazem, że teren inwestycji zlokalizowany jest w pobliżu rzeki W. (minimalna odległość wynosi około 50 m).
Wskazał, że z numerycznego modelu powierzchni wody (element wynikowy przetwarzania rzędnych zwierciadła wody w oparciu, o który określono zagrożenie powodziowe przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego) wynika, że zagrażająca terenowi inwestycji rzedna wody 1% wynosi 260,1 m n.p.m., a rzędna wody 10% - 259,5 m n.p.m. (układ PL-KRON86-NH). Następnie na podstawie rastra, który stanowi podstawę do wyznaczania głębokości wody (tj. uwzględnia ukształtowanie terenu) Prezes Wód Polskich ustalił, że teren inwestycji charakteryzuje się nachyleniem terenu z kierunku zachodniego na wschodni, a tym samym występujące głębokości wód powodziowych są zróżnicowane i w przypadku wystąpienia wody 1% wynoszą od 0,2 m w części południowo-zachodniej przez około 1 m w części centralnej do 2,0 m w części wschodniej. W przypadku wystąpienia wody 10% głębokość wód powodziowych w części centralnej terenu inwestycji wynosi około 0,5 m, a w części wschodniej wynosi do 1,4 m. Powyższe ustalenia organu odwoławczego w zakresie występującego zagrożenia powodziowego są zgodne z ustaleniami przedstawionymi w decyzji organu I instancji. Dyrektor RZGW w R. nie określił co prawda szczegółowych głębokości wód powodziowych przy wystąpieniu wody 10%, niemniej uwzględnił jej występowanie i wskazał przedziały głębokości wynikające z map zagrożenia powodziowego.
Analizując aktualne zagospodarowanie i dotychczasowe przeznaczenie badanego terenu, zgodnie z mapą zasadniczą stanowiącą podkład załącznika graficznego nr 1 do projektu decyzji o warunkach zabudowy, organ odwoławczy wskazał, że teren inwestycji jest niezabudowany i w ewidencji gruntów zaklasyfikowany jest jako grunty orne (RIVa), pastwiska trwałe (PslV)
i zurbanizowane terenu niezabudowane (Bp).
Badając uwarunkowania analizowanego terenu Prezes Wód Polskich miał również na względzie, że w rejonie terenu inwestycji na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią występuje już zabudowa (w tym zabudowa mieszkaniowa), co wynika m.in. z części graficznej projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wyjaśnił jednak, że powyższe nie przemawia za możliwością dopuszczenia nowej zabudowy, gdyż w prowadzonym postępowaniu uzgodnieniowym organy Wód Polskich orzekają w obowiązującym stanie faktycznym i prawnym, a przedmiotem rozważań są wyłącznie działania planowane, wskazane w przedłożonym do uzgodnienia projekcie dokumentu. Organ odwoławczy powołał się tu na wyrok WSA w Warszawie z 30 października 2019 r. (sygn. akt: IV SA/Wa 1703/19), w którym wskazano, że nie istnieje możliwość odstąpienia od rygorów ochrony przeciwpowodziowej z racji tylko
i wyłącznie zaistnienia takiej okoliczności, jak występowanie przypadków zabudowy w bliższym lub dalszym sąsiedztwie terenu inwestycji. Nawet bowiem hipotetyczne ustalenie, że w przeszłości doszło do pewnej liberalizacji rygorów ochrony przeciwpowodziowej nie może prowadzić do wniosku, że organy właściwe
w sprawach tej ochrony, są odtąd na stałe związane takim podejściem, ignorując zebrane w międzyczasie doświadczenia.
Mając na uwadze, że przedmiotem projektu decyzji o warunkach zabudowy jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (a więc budynki przeznaczone na stały pobyt ludzi) oraz uwzględniając występujący poziom zagrożenia powodziowego (położenie w bliskości rzeki, w całości w zasięgu wody 1% której głębokość wynosi do 2 m oraz częściowe położenie w zasięgu wody 10% o głębokości do 1,4 m), Prezes Wód Polskich podkreślił, że priorytetowym jest uwzględnienie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi. Zaznaczył, że wszelkie budynki poddane oddziaływaniu wód powodziowych narażone są m.in. uszkodzenia mechaniczne wywołane siłą przepływu wód powodziowych prowadzące do ich uszkodzenia lub całkowitego zniszczenia. Ponadto podczas powodzi materiały budowalne narażone są na zanieczyszczenie chemiczne substancjami rozpuszczonymi w wodzie powodziowej (powodujące m.in. obniżenie trwałości materiałów budowlanych) oraz zanieczyszczenie biologiczne wywołane nadmierną wilgocią (powodujące rozwój szkodliwych grzybów). Z uwagi więc na bezpośrednie zagrożenie ze strony wód powodziowych podczas wystąpienia powodzi, a także warunki techniczne i sanitarne, które panowałyby w obiekcie po przejściu powodzi, w ocenie Prezesa Wód Polskich, dopuszczenie planowanych działań stanowiłoby zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z mapami zagrożenia powodziowego teren inwestycji znajduje się w części na terenie, gdzie w przypadku wystąpienia powodzi prędkość przepływu wody zawiera się w przedziale 0,5 < 1,0 m/s. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 4 października 2018 r. w sprawie opracowania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego, prędkość przepływu wody w takim przedziale stanowi zagrożenie dla ludzi.
Dodatkowo Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że podczas wystąpienia wody 1% wodą o głębokości w przedziale 0,5 < h 2,0 m pokryty będzie nie tylko teren inwestycji, ale również działki sąsiednie (w tym drogi dojazdowe) i przeprowadzenie samodzielnej ewakuacji ludzi z planowanych budynków może być utrudnione lub niemożliwe. Nadmienił, że budynki mieszkalne stanowią infrastrukturę szczególnie wrażliwą wobec powodzi z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa osób w nich przebywających np. przez ich ewakuację, jak również z uwagi na społeczne uwarunkowania, w tym szczególne więzi emocjonalne ewentualnych poszkodowanych ze swoim miejscem zamieszkania.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że realizacja planowanej na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej będzie powodować zagrożenie dla zdrowia i życia znacznej liczby osób, co stanowi przesłankę odmowy uzgodnienia warunków zabudowy określoną
w art. 166 ust. 10 pkt 3 Prawa wodnego.
W ocenie Prezesa Wód Polskich, planowana inwestycja z uwagi na swój zakres, nie ogranicza poza tym negatywnych skutków powodzi tylko będzie powodować ich zwiększenie. Istotnym elementem w przeprowadzonej analizie są uwarunkowania lokalizacyjne terenu objętego zamierzeniem. Położenie terenu inwestycji na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi i poziom zagrożenia powodziowego są wysokie (położenie w zasięgu wody 10% oraz na terenie, gdzie w przypadku wystąpienia wody 1% głębokość wód powodziowych dochodzi 2,0 m) oprócz tego, że stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, to również przyczynia się do powstawania wysokich strat materialnych. Z obowiązującej mapy ryzyka powodziowego (arkusz: M-34-80-C-d-4) wynika, że przy obecnym sposobie zagospodarowania terenu inwestycji (teren niezabudowany) wartość potencjalnych strat powodziowych zawiera się w przedziale 2-50 zł/m2. W przypadku realizacji inwestycji związanej z budową czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych
z częścią usługowo-handlową wraz z planowaną infrastrukturą towarzyszącą wartość potencjalnych strat powodziowych bezsprzecznie wzrośnie.
Organ odwoławczy doszedł poza tym do wniosku, że ze względu na zakres planowanej inwestycji, realizacja planowanej zabudowy przyczyni się także do obniżenia naturalnego potencjału retencyjnego gleby (wskutek wzrostu powierzchni zabudowy i terenów utwardzonych) oraz spowoduje przyrost zabudowy mieszkaniowej i związany z tym wzrost wartości majątku zlokalizowanego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Takie działania człowieka przyczyniające się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi
i zaostrzające jej negatywne skutki zostały natomiast wprost wskazane jako niepożądane w przepisach Wspólnotowych.
Prezes Wód Polskich zaznaczył poza tym, że nie można wykluczyć występowania zagrożenia dla środowiska. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy - Prawo wodne na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zakazuje się gromadzenia ścieków, nawozów naturalnych, środków chemicznych, a także innych substancji lub materiałów, które mogą zanieczyścić wody, oraz prowadzenia przetwarzania odpadów, w szczególności ich składowania. W ramach planowanej inwestycji planuje się natomiast budowę zbiornika retencyjnego na wody opadowe
i roztopowe oraz miejsc postojowych dla samochodów osobowych, co wskazuje, że oprowadzone z terenów utwardzonych wody opadowe i roztopowe na podstawie przepisów odrębnych mogą wymagać zastosowania urządzeń oczyszczających (takich jak np. osadniki, separatory), w których to urządzeniach gromadzone są substancje, które mogą zanieczyścić wody (np. substancje ropopochodne). Powyższe zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego wpisuje się w czynność zakazaną na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, której realizacja wymaga uzyskania decyzji zwalniającej o której mowa w art. 77 ust. 3 ww. ustawy. Ponadto nie można wykluczyć, że w ww. czynności zakazane wpisywać się będzie planowana działalność usługowo-handlowa. Mając na względzie, że zgodnie z art. 388 ust. 4 ustawy Prawo wodne wydanie ww. decyzji zwalniającej następuje przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy to z przedłożonego do uzgodnienia projektu dokumentu winno wynikać wprost czy planowane na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią działania będą mieć związek z czynnościami zakazanymi wskazanymi w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego, a czego na podstawie przedłożonego projektu dokumentu Prezes Wód Polskich nie mógł wykluczyć.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że realizacja działań przedstawionych w projekcie decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na zagrożenie dla ludzi, względy ekonomiczne, a także potencjalne zagrożenie dla środowiska będzie utrudniać zarządzanie ryzykiem powodziowym, co zgodnie z art. 166 ust. 10 pkt 5 Prawa wodnego również stanowi przesłankę do odmowy uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Prezes Wód Polskich wskazał także, że planowane działania są sprzecznie
z celami głównymi i celami szczegółowymi dla redukcji zidentyfikowanego ryzyka powodziowego, określonymi w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2022 r. w sprawie przyjęcia Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza W.(Dz.U. z 2022 r. poz. 2739). Realizacja działań objętych projektem decyzji o warunkach zabudowy oprócz tego, że zmniejszałaby zdolność retencyjną zlewni (poprzez wzrost powierzchni zabudowy
i zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej) to przede wszystkim spowodowałaby wzrost zagospodarowania i zainwestowania terenów wskazanych, jako obszary szczególnego zagrożenia powodzią. Według Prezesa Wód Polskich, powyższe wpisuje się w przesłankę do odmowy uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 166 ust. 10 pkt 2 Prawa wodnego.
Niezależnie od tych ustaleń, organ odwoławczy uznał, że przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy przedstawia niekompletne informacje z zakresu ochrony przed powodzią. Wskazano tam wyłącznie na położenie terenu inwestycji
w zasięgu wody 1% bez informacji o występującym poziomie zagrożenia powodziowego (tj. głębokościach wód powodziowych) oraz pominięto informację
o położeniu terenu inwestycji zasięgu wody 10%. W części graficznej projektu dokumentu brak jest natomiast jakichkolwiek oznaczeń wskazujących na położenie terenu inwestycji w zasięgu obszarów szczególnego zagrożenia powodzią zarówno od wody 1% jak i wody 10%. Prezes Wód Polskich uznał jednak, że okoliczności te nie miały decydującego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż za odmową uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy przemawiały przede wszystkim kwestie merytoryczne z zakresu ochrony przed powodzią tj. przesłanki
z art. 166 ust. 10 pkt 2, 3 i 5 ustawy - Prawo wodne.
Ustosunkowując się do przedłożonej przez odwołującą Spółkę "Opinii"
z listopada 2007 r., organ odwoławczy w pierwszej kolejności zauważył, że opracowanie to zostało sporządzone w celu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód mającą wpływ na warunki przepływu wody, co nie jest przedmiotem prowadzonego postępowania. Wyjaśnił, że w prowadzonym postępowaniu uzgodnieniowym kompletny materiał dowodowy stanowi opracowany przez organ prowadzący postępowanie główne projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego i nie jest wymagane przedkładanie przez wnioskodawców żadnych dodatkowych opracowań. Podkreślił, że zgodnie z art. 550 ust. 2 Prawa wodnego, to mapy zagrożenia powodziowego stanowią oficjalne i eksperckie dokumenty planistyczne, będące podstawą do podejmowania działań związanych z planowaniem przestrzennym i zarządzaniem kryzysowym w zakresie ryzyka powodziowego. Poza tym Prezes Wód Polskich zauważył, że przedmiotowa Opinia została opracowana
w 2007 r., a więc w odmiennym stanie faktycznym i prawnym (tj. przed opublikowaniem map zagrożenia powodziowego oraz przed wejściem w życie obowiązującej ustawy Prawo wodne) i opiera się m.in. na nieaktualnych danych wejściowych (np. jako rzędną wody 1% przyjęto 259,60 m n.p.m. oraz wskazano, że teren nie jest zagrożony wystąpieniem wody 10%) co z uwagi na obecnie znany stan faktyczny wyklucza możliwość uznania przedstawionych w niej wniosków za właściwe. Organ odwoławczy nadmienił, że obecnie na terenie inwestycji obowiązują opublikowane w dniu 22 października 2020 r. zaktualizowane mapy zagrożenia powodziowego, które wskazują na położenie terenu inwestycji w całości w zasięgu wody 1% o rzędnej 260,1 m n.p.m. oraz w przeważającej części w zasięgu wody 10% o rzędnej 259,5 m n.p.m. (układ PL-KRON86-NH), a tym samym aktualnie znany poziom zagrożenia powodziowego jest znacząco wyższy niż ten, który uwzględniono w przedłożonej Opinii. Prezes Wód Polskich dostrzegł również, że
z ww. opracowania wynika, iż w związku z ówcześnie planowaną budową czterech budynków wielorodzinnych planowane było podwyższenie terenu, które to działania na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią co do zasady są niepożądane. Wyniesie terenu ogranicza bowiem pojemność wyznaczonych na mapach zagrożenia powodziowego obszarów szczególnego zagrożenia powodzią powodując wzrost rzędnych wód powodziowych na terenach, które nie uległy przekształceniu, co
w konsekwencji prowadzi do zwiększenia głębokości wód powodziowych na obszarach już zagrożonych oraz w skrajnych przypadkach może powodować zagrożenie na terenach, które na mapach zagrożenia powodziowego nie zostały wskazane dotąd jako obszary szczególnego zagrożenia powodzią. Zdaniem organu odwoławczego, podwyższenie terenu planowanej inwestycji (tj. terenu o długości około 250 m, usytuowanego prostopadle do rzeki W.) istotnie wpłynęłoby na warunki przepływu wód powodziowych w rejonie. Wyniesiony teren wraz
z planowaną zabudową stworzyłby poprzeczną barierę na drodze przepływu wód powodziowych, co mogłoby zagrażać terenom położonym powyżej, gdzie zlokalizowana jest już istniejąca zabudowa (w tym zabudowa mieszkaniowa).
Odnosząc się natomiast do przedłożonej wraz z odwołaniem kopii decyzji
o warunkach zabudowy z 1 października 2007 r. oraz kopii wydanej na jej podstawie decyzji z [...] maja 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, Prezes Wód Polskich stwierdził, że decyzje te nie mogą mieć wpływu na wynik prowadzonego postępowania. Zaznaczył, że w prowadzonym postępowaniu uzgodnieniowym organy Wód Polskich zobowiązane są orzekać zgodnie
z obowiązującym stanem faktycznym i prawnym, który kształtują mapy zagrożenia powodziowego opublikowane 22 października 2020 r. i obowiązująca od 1 stycznia 2018 r. ustawa - Prawo wodne. Biorąc więc pod uwagę daty wydania przedłożonych decyzji organ odwoławczy uznał, że zostały one wydane w odmiennym stanie faktycznym i prawnym, a tym samym nie są wiążące w prowadzonym postępowaniu. Zauważył jedynie, że jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji o warunkach zabudowy, występujące wówczas zagrożenie powodziowe określano na podstawie Studium określającego granice obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią dla terenów nieobwałowanych w zlewni W. od przekroju zaporowego B., opracowanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. w dniu [...] września
2004 r., które wskazywało, że teren inwestycji (działki o nr ewid. [...]) znajduje się poza zasięgiem wody 10%, a która wówczas uznana była jako strefa o najwyższym poziomie zagrożenia powodziowego i którą traktowano jako bezwzględnie nieprzekraczalną dla jakiejkolwiek działalności inwestycyjnej. W obecnym stanie faktycznym teren inwestycji przedstawiony
w przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy (dziatki
o nr ewid. [...], [...]) objęty jest mapami zagrożenia powodziowego, które wskazują na położenie ww. terenu w przeważającej części w zasięgu wody 10% oraz w całości w zasięgu wody 1%. Prezes Wód Polskich nadmienił, że zgodnie z art. 549 Prawa wodnego, Studia ochrony przeciwpowodziowej opracowane dla rzek lub ich odcinków zachowują ważność do czasu przekazania organom, o których mowa w art. 171 ust. 4 pkt 7-9, map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego dla tych odcinków rzek.
Prezes Wód Polskich za bezzasadne uznał także wszystkie pozostały zarzuty odwołania.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka, wnosząc skargę do tutejszego Sądu.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy okoliczności sprawy w sposób niebudzący wątpliwości uzasadniają przyjęcie, że decyzja Dyrektora RZGW w R. z [...] czerwca 2024 r. została wydana w sprawie uprzednio załatwionej pozytywnym uzgodnieniem; jak również, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co - wobec spełnienia ustawowych przesłanek - obligowało organ wyższego stopnia do stwierdzenia jej nieważności;
II. Naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędną interpretacją polegającą na przyjęciu, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie uzgodnienia z Wodami Polskimi projektu decyzji o warunkach zabudowy, pomimo braku przepisu wyłączającego ich stosowanie - i w konsekwencji błędne uznanie za dopuszczalne wydanie przez organ I instancji decyzji odmawiającej uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy w sytuacji kiedy, w odniesieniu do tego terenu, w okresie wcześniejszym sprawa zakończyła się wydaniem pozytywnego uzgodnienia.
Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła m.in. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Wód Polskich oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Dyrektora RZGW w R..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że według Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. działki Skarżącej leżą w obszarze o symbolu "1.M3" - obszar intensywnej zabudowy jednorodzinnej i usług w strefie zurbanizowanej (uchwała nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] października 2016 r. – dalej także "Studium"). Jednocześnie dopuszczalny kierunek przeznaczenia terenu zakłada: wolnostojące usługi komercyjne lub publiczne
w szczególności usługi handlu detalicznego, obiekty administracyjno-biurowe, usługi oświaty, nauki, edukacji, odnowy biologicznej i ochrony zdrowia, opieki społecznej, sportu i rekreacji, kultury, projektowania i pracy twórczej, hoteli i gastronomii, turystyki, działalności weterynaryjnej, drobnych usług rzemieślniczych takich jak: usługi fryzjerskie, kosmetyczne, pralnicze oraz drobne usługi napraw sprzętu codziennego użytku, a także: zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (budynki mieszkaniowe wielorodzinne maksymalnie do 6 lokali mieszkalnych oraz urządzenia infrastruktury technicznej, w tym związane z zapewnieniem potrzeb parkingowych
i ochrony środowiska dla potrzeb zagospodarowania działek oraz potrzeb lokalnych lub ponadlokalnych, zieleń urządzona.
Skarżąca przypomniała, że przywołane Studium zostało pozytywnie uzgodnione przez właściwego miejscowo dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich. Biorąc zaś pod uwagę zapisy Studium, Prezydent K. nie mógł postąpić inaczej jak wydać warunki zabudowy dla Skarżącej,
z uwarunkowaniami określonymi w Studium, które były przedmiotem uzgodnień
z właściwym miejscowo dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich.
Co więcej, w dniu 1 października 2007 r. wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy dla przedmiotowego terenu, a w jej następstwie a decyzja z [...] maja 2008 r. o pozwoleniu na budowę. Jeszcze przed wydaniem ww. decyzji skarżąca Spółka uzyskała opinię pracowników Politechniki [...], w której nie stwierdzono negatywnego wpływu inwestycji na poziom wód na terenach zalewowych.
Zdaniem Skarżącej, z przytoczonych faktów wynika, iż przynajmniej dwukrotnie Wody Polskie pozytywnie uwodniły zagospodarowanie terenu planowanej zabudowy. Raz w roku 2008 (decyzja o pozwoleniu na budowę) a drugi w roku 2016 (Studium). Dlatego też, niezrozumiałe dla Skarżącej są obecne decyzje organów obu instancji.
Skarżąca zauważa, że jak wynika z art. 166 Prawa wodnego, nowa zabudowana na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w tym zabudowa wymagająca uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, jest co do zasady dopuszczalna. Organy Wód Polskich mają natomiast możliwość określenia
w decyzji uzgadniającej wymagań lub warunków dla planowanej zabudowy
i planowanego zagospodarowania terenów położonych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, koniecznych z uwagi na występowanie ryzyka powodziowego. W tym stanie rzeczy Wody Polskie w każdym przypadku powinny rozważyć, czy
z punktu widzenia realizacji podstawowego celu, jakim jest ochrona przed powodzią, dopuszczalna będzie nowa zabudowa w danej lokalizacji, spełniająca szczególne wymagania i warunki ze względu na występowanie ryzyka powodziowego, czy też należy całkowicie wykluczyć możliwość budowy w rozpatrywanej lokalizacji. Nie można natomiast uznać za zasadnej praktyki Wód Polskich, polegającej na automatycznym wykluczaniu możliwości realizacji inwestycji budowlanych w sytuacji, gdy inwestor planuje budowę na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, ponieważ taka praktyka oznacza faktyczny zakaz lokalizowania nowej zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.
Skarżąca podnosi również, że ani z przepisów ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, ani ustawy - Prawo wodne nie wynika, aby zajęcie stanowiska i uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy przez właściwy organ Wód Polskich mogło nastąpić w innym terminie, niż określony w art. 53 ust. 5 u.p.z.p., tj. w terminie 2 tygodni. Tymczasem Skarżąca zauważa, że wniosek Prezydenta Miasta K. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla omawianej inwestycji wpłynął do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. w dniu [...] maja 2024 r. Oznacza to, że dwutygodniowy termin na dokonanie uzgodnienia przez organ I instancji upływał w dniu 6 czerwca 2024 r. Dyrektor RZGW w R. wydał zaś rozstrzygnięcie dopiero w dniu [...] czerwca 2024 r., a więc po upływie ustawowego terminu do jego wydania. Tym samym, wraz
z upływem terminu 2 tygodni uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy należało uznać za dokonane. Odmowne rozstrzygnięcie jakie zapadło po tej dacie wydane zostało natomiast z naruszeniem art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wód Polskich wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, uchylenie ich przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu
I instancji nie naruszają prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 29 listopada 2024 r., nr 133/KPO/2024, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2024 r. znak: [...] o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Podstawę materialnoprawną ww. decyzji organu I instancji stanowił przede wszystkim przepis art. 166 ust. 2 pkt 7 ustawy - Prawo wodne, zgodnie z którym, projekt decyzji o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z Wodami Polskimi w zakresie dotyczącym zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.
Powyższy przepis stanowi nawiązanie do treści art. 53 ust. 4 pkt 11 lit. b w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., które przewidują obowiązek uzgodnienia wydania decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem Wód Polskich dla obszarów, o których mowa w art. 169 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Stosownie do dyspozycji art. 53 ust. 5d u.p.z.p., uzgodnienia decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1, z dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach, o których mowa w art. 169 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, dokonuje się w drodze decyzji, o której mowa w art. 166 ust. 5 tej ustawy.
Odnosząc się już w tym miejscu do najdalej idącego zarzutu skargi, tj. wydania decyzji przez organ I instancji z uchybieniem terminu i tym samym – jak twierdzi Skarżąca – w sytuacji milczącego pozytywnego uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy, należy wyjaśnić, że wyżej przywołany przepis art. 53 ust. 5d u.p.z.p. ma kluczowe znaczenie dla oceny właśnie tego aspektu sprawy. Trzeba zauważyć, że przepis ten nieprzypadkowo został zamieszczony przez ustawodawcę za unormowaniem przewidzianym w art. 53 ust. 5 u.p.z.p., zgodnie
z którym uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., dokonuje się
w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Stosownie do tego przepisu, w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. Niemniej wymaga podkreślenia, że w kolejnych ustępach przywołanego art. 53 zamieszczone zostały regulacje szczególne, które przewidują dłuższy – bo na przykład 21 dniowy termin – na uzgodnienie dokonywane przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (ust.5c). Także przepis art. 53 ust. 5d u.p.z.p. ma charakter lex specialis względem unormowania przewidzianego w art. 53 ust. 5 tej ustawy. Zdaniem tutejszego Sądu, nie ulega wątpliwości, że art. 53 ust. 5 u.p.z.p. znajduje wobec tego zastosowanie jedynie w takim zakresie, w jakim inne przepisy nie wyłączają zamieszczonej w nim reguły. Regulacja z art. 53 ust. 5d ma natomiast charakter autonomicznego unormowania trybu współdziałania, co powoduje, że zasady wynikające z art. 106 k.p.a. i art. 53 ust. 5 u.p.z.p. z woli ustawodawcy nie znajdują w tym przypadku zastosowania.
Trafność takiego stanowisko znajduje oparcie w poglądach sądów administracyjnych, które tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własne (zob. m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2092/22 oraz z dnia 28 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1848/20; wyrok WSA w Gdańsku
z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Gd 270/20 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 631/19; wszystkie dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA").
Zaprezentowane stanowisko podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2092/22, wyjaśniając, że art. 53 ust. 5 u.p.z.p. dotyczy uzgodnień, o których mowa w ust. 4 tego artykułu, dokonywanych w trybie art. 106 k.p.a., w drodze postanowienia, podczas gdy uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy przez Dyrektora RZGW następuje w trybie art. 53 ust. 5d u.p.z.p., w drodze decyzji. Jest to więc regulacja szczególna, odrębna od przewidzianej w art. 53 ust. 5 u.p.z.p. Sąd naczelny podzielił zatem pogląd, że zasady wynikające z art. 106 k.p.a. i art. 53 ust. 5 u.p.z.p. z woli ustawodawcy nie znajdują w tym przypadku zastosowania.
Jak natomiast wyjaśnił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 303/22, wniosek o uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy
z organami Wód Polskich wszczyna odrębne postępowanie, kończące się decyzją.
W postępowaniu tym, pomimo wskazanej odrębności co do wydawanego aktu
i sposobu procedowania, przedmiotem rozstrzygnięcia nadal pozostaje jednak uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy. Charakter tego postępowania przesądza zarazem, że organy Wód Polskich załatwiają sprawę nie będąc związanymi prekluzyjnymi terminami, po których bezskutecznym upływie przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy uznaje się za uzgodniony - co do zasady - bez zastrzeżeń.
Powyższe oznacza, że przy uzgadnianiu projektu decyzji o warunkach zabudowy przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich
w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią nie ma zastosowania termin określony w art. 53 ust. 5 u.p.z.p., co skutkuje uznaniem, że termin na uzgodnienie projektu decyzji
o warunkach zabudowy przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich w powyższym zakresie określić należy na zasadach ogólnych (art. 35 k.p.a.) i w jego przypadku nie zachodzi sytuacja tzw. milczącego współdziałania.
Uznając stanowisko organu odwoławczego za właściwe w zaznaczonym zakresie, Sąd podziela równocześnie wniosek, że dokonując uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, Dyrektor RZGW w R. zobowiązany był uwzględnić prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi, a także wskazany poziom zagrożenia powodziowego, w oparciu o aktualne dane opracowywane na potrzeby zarządzania ryzykiem powodziowym, rozumianym jako ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej (art. 16 pkt 4 Prawa wodnego).
Zgodnie z art. 16 pkt 34 lit. a i b Prawa wodnego, obszary szczególnego zagrożenia powodzią stanowią m.in. obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1%, jak i obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10%.
Obszary szczególnego zagrożenia powodzią zgodnie z art. 169 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego, są przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego. W myśl art. 169 ust. 3 ww. ustawy, na mapach zagrożenia powodziowego przedstawia się następujące elementy:
1) zasięg powodzi;
2) głębokość wody lub rzędną zwierciadła wody;
3) w uzasadnionych przypadkach - prędkość przepływu wody lub natężenie przepływu wody.
Mapy zagrożenia powodziowego, opracowywane przez Wody Polskie w uzgodnieniu z właściwymi wojewodami, zatwierdza minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, przekazując je w postaci elektronicznej podmiotom wymienionym w art. 171 ust. 4 Prawa wodnego, a także podając je do publicznej wiadomości przez ich umieszczenie na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu zapewniającego jego obsługę (art. 171 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ww. ustawy).
W rozpoznawanej sprawie nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia organów Wód Polskich, że teren wskazany na Załączniku nr 1 do projektu decyzji Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy z [...] maja 2024 r. (obejmujący działki nr ewid.: [...] w K.), znajduje się w całości na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat (p=1%) oraz jest wysokie
i wynosi raz na 10 lat (p=10%). Teren nieruchomości wskazanych pod planowane przedsięwzięcie znajduje się w rejonie odcinka rzeki W., a najmniejsza odległość tego terenu od brzegu rzeki wynosi 50 m.
Z tych przyczyn, teren ww. działki objęty został mapami zagrożenia powodziowego i mapami ryzyka powodziowego – godło arkusza: M-34-80-C-d-4 - opublikowane m.in. na: https://mapy.isok.gov.pl (zob. także k. 11-12 i 99-104 – akt postępowania administracyjnego).
Z niepodważonych ustaleń organu odwoławczego wynika również, że według ww. map zagrożenia powodziowego, w przypadku wystąpienia wody 1% teren planowanej inwestycji będzie narażony na wystąpienie wody o głębokościach w przedziale od 0,2 m do nawet 2 m, natomiast w przypadku wystąpienia wody 10% teren planowanej inwestycji będzie narażony na wystąpienie wody o głębokościach w przedziale od 0,5 m do 1,4 m. Okoliczność ta wynika z analizy map opracowanych wg. Numerycznego Modelu Powierzchni Wody, gdzie wskazano, że na wysokości terenu inwestycji rzędna zwierciadła wody 1% wynosi 260,1 m n.p.m. a wody 10%: 259,5 m n.p.m. Ustalenie to zostało oparte na Numerycznym Modelu Terenu, zgodnie
z którym analizowany obszar posiada w najniżej położonej części działek rzędne wynoszące 258,30 m n.p.m.
W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że Numeryczny Model Terenu (NMT) opracowywany i udostępniany jest przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii, stanowi dyskretną (punktową) reprezentację wysokości topograficznej powierzchni terenu, wraz z algorytmem interpolacyjnym umożliwiającym odtworzenie jej kształtu w określonym obszarze (http://www.gugik.gov.pl/pzgik/zamow-dane/numeryczny-model-terenu).
Zgodnie z art. 166 ust. 11 Prawa wodnego, odmowa uzgodnienia projektów decyzji o warunkach zabudowy następuje w drodze decyzji. Natomiast w art. 166 ust. 10 ww. ustawy określono przesłanki dokonania odmowy, wskazując, że uzgodnienia odmawia się, jeżeli planowana zabudowa lub planowane zagospodarowanie terenu położonego na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią:
1. naruszają ustalenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza;
2. naruszają ustalenia planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
3. stanowią zagrożenie dla ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków;
4. naruszają funkcjonowanie infrastruktury krytycznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym;
5. utrudniają zarządzanie ryzykiem powodziowym.
Stosownie do treści art. 163 ust. 1 cyt. ustawy, ochrona przed powodzią jest zadaniem Wód Polskich oraz organów administracji rządowej i samorządowej.
Jednocześnie należy podkreślić, że jak wynika z art. 163 ust. 5 ww. ustawy, ochronę przed powodzią prowadzi się z uwzględnieniem map zagrożenia powodziowego, map ryzyka powodziowego oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym.
Poziom zagrożenia powodziowego organ jest zobowiązany rozważyć
w odniesieniu do projektowanego zagospodarowania terenu, ale mieć na uwadze powinien również jego wpływ na tereny sąsiednie pozostające w zasięgu powodzi, tras przejścia wezbrania powodziowego oraz obszarów o potencjalnej retencji wód powodziowych.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy zasadnie uznał, że z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 166 ust. 10 pkt 2, 3 i 5 Prawa wodnego nie jest możliwe dokonanie uzgodnienia zamierzonego przedsięwzięcia.
Przede wszystkim biorąc pod uwagę umiejscowienie, charakter oraz ustaloną skalę planowanego przedsięwzięcia, w sprawie niewątpliwie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę uzgodnienia zamierzonego przedsięwzięcia wymienione
w art. 166 ust. 10 pkt 3 i 5 Prawa wodnego. Mianowicie nie budzi wątpliwości Sądu, że realizacja planowanej zabudowy w postaci czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych będzie stanowiła zagrożenie dla ochrony zdrowia ludzi i środowiska, a także utrudniała zarządzanie ryzykiem powodziowym. Słusznie przyjęły organy, że wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na obszar, który w przypadku wystąpienia powodzi znajdzie się całkowicie lub prawie całkowicie pod wodą, której wysokość może osiągnąć na tym terenie nawet 2 m niewątpliwie stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia mogących tam zamieszkać osób. Trafnie dostrzegły poza tym organy, że w razie wystąpienia powodzi materiały budowlane narażone są na zanieczyszczenie chemiczne substancjami rozpuszczonymi
w wodzie powodziowej i zanieczyszczenie biologiczne wywołane nadmierną wilgocią,
a przy tym może dochodzić do zmiany warunków gruntowo-wodnych, co
w konsekwencji zagrażać może konstrukcji planowanych obiektów budowlanych
i w skrajnych przypadkach może skutkować ich zawalaniem. Oczywistym jest, że negatywne skutki mogą dotyczyć także warunków sanitarnych, które panowałyby
w zrealizowanych obiektach po przejściu powodzi, a które stanowiłyby zagrożenie dla zdrowia i życia większej liczby ludzi.
W tym względzie, szczególnie istotne znaczenie zdaje się mieć także ustalona przez organy okoliczność dotycząca prędkości przepływu wody na terenie planowanej inwestycji. Jak wskazał Prezes Wód Polskich, zgodnie z mapami zagrożenia powodziowego teren inwestycji znajduje się w części na terenie, gdzie
w przypadku wystąpienia powodzi prędkość przepływu wody zawiera się
w przedziale 0,5 < 1,0 m/s, która to wartość, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 4 października 2018 r.
w sprawie opracowania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego, stanowi zagrożenie dla ludzi.
Poza powyższym, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi w rejonie powodzi, sposób organizacji ewentualnej ewakuacji, dopuszczenie do przyrostu zabudowy i to zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wraz z niezbędną infrastrukturą może utrudnić działania odpowiednich służb podejmowane w celu ratowania obywateli oraz majątku, jak również zwiększyć koszty ich działania.
Sąd podzielił zarazem pogląd Prezesa Wód Polskich, że wydanie zezwolenia na realizację planowanej zabudowy przyczyni się do zwiększenia potencjalnych strat w mieniu w przypadku wystąpienia powodzi, co niewątpliwie koliduje z celami, jakie stawiane są w samej ustawie - Prawo wodne. Konieczność uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy z Wodami Polskimi co do inwestycji położonych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią została wprowadzona przez ustawodawcę w celu zapewnienia ochrony ludności i mienia przed powodzią. Zgodnie z art. 166 ust. 3 Prawa wodnego, organy Wód Polskich dokonując uzgodnień uwzględniają prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi, poziom zagrożenia powodziowego, proponowaną zabudowę i zagospodarowanie terenu położonego na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, a także jego aktualne zagospodarowanie i dotychczasowe przeznaczenie. W przedmiotowej sprawie organy uwzględniły powyższe okoliczności.
Poza tym, kierując się zakresem planowanych prac, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że ich realizacja stanowiłaby o zaostrzeniu negatywnych skutków powodzi. Podzielając te ocenę, Sąd dostrzega, że zlokalizowanie zabudowy na terenie zalewowym ze swojej istoty pozostaje w kolizji z celami zarządzania ryzykiem powodziowym. Oprócz kwestii narażenia życia i zdrowia ludzi oraz zlokalizowanego na tym terenie mienia, istotne jest też bowiem ograniczenie potencjału retencyjnego terenu, zwiększenie naporu fali powodziowej na okoliczne tereny czy konieczność dodatkowego angażowania służb ratowniczych w razie powodzi. Warto też odnotować, że w realiach niniejszej sprawy chodzi o próbę zabudowania terenów dotychczas niezabudowanych, stanowiących grunty będące naturalnym rozlewiskiem rzecznym w razie powodzi, położone w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki W., gdzie głębokość wody zalewowej, przy dotychczasowym ukształtowaniu terenu, może zawierać się w przedziałach od 0,5 do ponad 1,4 m dla wody 10%, i do nawet 2 m w przypadku wystąpienia wody 1%.
W myśl art. 16 pkt 4 ustawy Prawo wodne, przez cele zarządzania ryzkiem powodziowym rozumie się bowiem ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej.
W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy Sąd podziela również ocenę organów w kontekście generalnych i szczegółowych celów wynikających
z przyjętego planu zarządzania ryzykiem powodziowym. Mianowicie w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2022 r. w sprawie przyjęcia Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza W.(Dz.U. z 2022 r. poz. 2739), na którym zlokalizowany jest teren zamierzonej inwestycji (zob. załącznik do rozporządzenia), wymieniono trzy główne cele zarządzania ryzykiem powodziowym, takie jak: zahamowanie wzrostu ryzyka powodziowego, obniżenie istniejącego ryzyka powodziowego oraz poprawę systemu zarządzania ryzykiem powodziowym (zob. pkt 5. Cele zarządzania ryzykiem powodziowym). W ramach celów głównych wyróżnione zostały cele szczegółowe, w tym m.in. w ramach zahamowania wzrostu ryzyka powodziowego: utrzymanie oraz zwiększenie istniejącej zdolności retencyjnej zlewni w regionie wodnym, a także wyeliminowanie lub unikanie wzrostu zagospodarowania na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. W powołanym Planie zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Wisły, wymienionym celom działań nadano wysoki priorytet, co oznacza, że ze względu na charakter zlewni oraz rodzaj przeważającego ryzyka, powinny one być realizowane w pierwszej kolejności dla możliwie szybkiego ograniczenia ryzyka powodziowego.
Określone w planie zarządzania ryzykiem powodziowym cele pozostają w zgodności z założeniami przywołanej przez organy orzekające w sprawie Dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (tzw. Dyrektywa Powodziowa - Dz. Urz. UE Nr L 288/27 z 6 listopada 2007 r.). Tak więc dopuszczenie do zabudowy byłoby sprzeczne z ustaleniami planu zarządzania tym ryzykiem.
Niewątpliwie realizacja planowanej zabudowy nie tylko zmniejszałaby zdolność retencyjną zlewni, ale również spowodowałaby znaczny wzrost zagospodarowania terenów wskazanych jako obszary szczególnego zagrożenia powodzią, a to pozostawałoby w sprzeczności z przywołanymi wyżej celami zarzadzania ryzkiem powodziowym. Prezes Wód Polskich słusznie zwrócił uwagę na charakter i rozmiar inwestycji, w sytuacji, gdy nieruchomości inwestycyjne znajdują się w zbliżeniu do koryta rzeki W..
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że teren działek Skarżącej znajduje się bliskim sąsiedztwie rzeki W., stanowi obszar jej naturalnego rozlewiska w przypadku powodzi (wysoka woda) i powinien pozostać w jak najmniejszym stopniu zabudowany. Zabudowa budynkami mieszkaniowymi wielorodzinnymi oraz zagospodarowanie terenu działek inwestycyjnych w oczywisty sposób istotnie wpłynęłoby zaś na poziom i prędkość przepływu wód na tym
i okolicznym terenie. Wnioski te – wbrew argumentacji Skarżącej – nie wymagają przeprowadzania pogłębionych analiz, gdyż powszechnie wiadomym jest, że zwężenie terenu przepływu wód (a tak dzieje się w przypadku podniesienia
i zagospodarowania gruntów na obszarach zalewowych) powoduje zwiększenie prędkości fali powodziowej, co z kolei wpływa na zwiększenie strat na innych obszarach, w tym na terenach, które dotąd nie były narażone na wystąpienie powodzi. Oczywiście nie oznacza to, że Skarżąca nie będzie mogła realizować żadnej inwestycji na należącym do niej gruncie, jednakże z uwagi na obszar szczególnego zagrożenia powodzią, na którym się on znajduje, należy przy planowaniu każdej inwestycji uwzględniać uwarunkowania wynikające z tego faktu, co słusznie miały na uwadze organy orzekające w sprawie.
Jak już bowiem wyjaśniono, jednym z głównych zadań organów Wód Polskich jest ochrona przed powodzią (art. 163 ust. 1 Prawa wodnego). Zasadniczym celem zarządzania ryzkiem powodziowym jest natomiast ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej (art. 16 pkt 4 Prawa wodnego). Tym samym, organy uzgadniające inwestycję planowaną na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią muszą uwzględnić skutki jakie może (choć niekoniecznie musi) wywołać realizacja danego przedsięwzięcia, nie tylko w odniesieniu do samego inwestora i terenu jego działki, ale również względem okolicznych nieruchomości i osób na nich mieszkających lub prowadzących działalność gospodarczą. W tym względzie Prezes Wód Polskich bez wątpienia słusznie wyjaśnił, że zabudowa działek Skarżącej – z uwagi na jej usytuowanie, głębokość wód powodziowych możliwych do wystąpienia na tym terenie oraz zakres i charakter planowanego zamierzenia – może spowodować zwiększenie strat materialnych, doprowadzić do zanieczyszczenia wód przepływowych, jak również spotęgować skutki ewentualnej powodzi dla nieruchomości sąsiednich, wynikające choćby ze zwiększenia prędkości przepływu wód powodziowych. Poza tym, może ona spowodować potencjalne zagrożenie dla ludzi i zwierząt zamieszkujących w okolicy, a także narażenie osób prowadzących ewakuację lub podmiotów zaangażowanych w zapobieganie lub usuwanie skutków powodzi. Za trafne uznać trzeba powołanie się w tym kontekście na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzające, że jak wskazuje doświadczenie życiowe, w przypadku ewentualnych skutków powodzi, inwestorzy zgłaszają pretensje do organów, nie zważając, że to oni godzili się z ryzykiem realizacji inwestycji na terenach zagrożonych powodzią.
Mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze, wskazać należy, że ustawodawca w art. 166 Prawa wodnego dopuścił możliwość zabudowy na terenach położonych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią i w przypadku uznania przez organ, że takie uzgodnienie jest dopuszczalne, organ jest zobowiązany określić szczegółowe wymagania oraz warunki dla planowanej zabudowy i planowanego zagospodarowania, w zakresie określonym w przepisach wydanych na podstawie ustawy, tj. Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Ministra Inwestycji i Rozwoju z 24 stycznia 2019 r. w sprawie zakresu wymagań oraz warunków dla planowanej zabudowy oraz planowanego zagospodarowania terenów położonych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz sposobu ich ustalania (art. 166 ust. 8 i 9 Prawa wodnego).
Natomiast w art. 166 ust. 10 Prawa wodnego wymieniono przesłanki uzasadniające odmowę uzgodnienia. W każdym więc przypadku organ musi przeanalizować, w realiach konkretnej sprawy, prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi, poziom zagrożenia powodziowego, proponowaną zabudowę i zagospodarowanie terenu położonego na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, jego aktualne zagospodarowanie i dotychczasowe przeznaczenie (art. 166 ust. 3 ustawy - Prawo wodne), jak również przenalizować, czy w sprawie występują okoliczności wymienione w ust. 10, a uzasadniające wydanie decyzji odmownej.
W ocenie składu orzekającego, Prezes Wód Polskich w przekonujący sposób wykazał, że w niniejszej sprawie wystąpiły ustawowe warunki uzasadniające odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 949/19; z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2404/20; CBOSA).
Realizacja planowanej inwestycji niewątpliwie doprowadziłaby do niedopuszczalnego zagrożenia dla ochrony zdrowia ludzi i środowiska, naruszała ustalenia planu zarządzania ryzykiem powodziowym oraz utrudniłaby zarządzenia ryzykiem powodziowym, co stanowiłoby naruszenie art. 166 ust. 10 pkt 2, 3 i 5 Prawa wodnego. Podane przez organy argumenty są spójne i logiczne. Organy nie przekroczyły przy tym granic swobody uznania administracyjnego oceniając, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające dokonanie uzgodnienia. Sąd uznał, że ocena ta była prawidłowa, rzetelnie przeprowadzona i uzasadniona. Brak było podstaw do określania warunków, o których mowa w art. 166 ust. 8 ustawy Prawo wodne, skoro organ nie wydał decyzji pozytywnej z art. 166 ust. 5, a decyzję odmowną na podstawie art. 166 ust. 11 ustawy. Stąd też nie było podstaw do stosowania przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 24 stycznia 2019 r. w sprawie zakresu wymagań oraz warunków dla planowanej zabudowy oraz planowanego zagospodarowania terenów położonych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz sposobu ich ustalania (Dz.U. z 2019 r. poz. 244). Określenie warunków planowanej zabudowy i planowanego zagospodarowania terenu położonego na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, stosownie do art. 166 ust. 8 Prawa wodnego, jest bowiem możliwe tylko gdy organ dokonuje pozytywnego uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji. Jeżeli jednak ocena organu prowadzi do wniosku, że takie uzgodnienie nie jest dopuszczalne, choćby ze względu na umiejscowienie i parametry planowanej zabudowy, którymi organ ten jest związany w postępowaniu uzgodnieniowym, przepis art. 166 ust. 8 ww. ustawy nie znajdzie zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za prawidłowe uznał również te argumenty organów, które podkreśliły, że zagrożenie powodziowe terenu objętego zamierzoną inwestycją powinno być oparte na aktualnych mapach zagrożenia powodziowego. Tak bowiem, to właśnie na etapie oceny ryzyka powodziowego
i opracowywania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego, uwzględnia się całokształt okoliczności związanych z występującymi i mogącymi wystąpić na danym obszarze negatywnymi zjawiskami. Zgodnie z art. 167 ust. 1 Prawa wodnego, dla obszarów dorzeczy przygotowuje się, na podstawie dostępnych lub łatwych do uzyskania informacji obejmujących także wpływ zmian klimatu na występowanie powodzi, wstępną ocenę ryzyka powodziowego. Stosownie do ust. 2 art. 167 tej ustawy, wstępna ocena ryzyka powodziowego zawiera w szczególności:
1) mapy obszarów dorzeczy, z zaznaczeniem granic dorzeczy, granic zlewni i granicy pasa nadbrzeżnego, ukazujące topografię terenu oraz jego zagospodarowanie;
2) opis powodzi historycznych:
a) które spowodowały znaczące negatywne skutki dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej, zawierający ocenę tych skutków, zasięg powodzi oraz trasy przejścia wezbrania powodziowego,
b) jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że podobne zjawiska powodziowe będą miały znaczące negatywne skutki dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej;
3) ocenę potencjalnych negatywnych skutków powodzi mogących wystąpić w przyszłości dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej, z uwzględnieniem:
a) topografii terenu,
b) położenia cieków wodnych i ich ogólnych cech hydrologicznych oraz geomorfologicznych, w tym obszarów zalewowych jako naturalnych obszarów retencyjnych,
c) skuteczności istniejących zbiorników wodnych i innych budowli przeciwpowodziowych i regulacyjnych,
d) położenia obszarów zamieszkanych,
e) położenia obszarów, na których jest wykonywana działalność gospodarcza;
4) w miarę możliwości - prognozę długofalowego rozwoju wydarzeń, w szczególności wpływu zmian klimatu na występowanie powodzi;
5) określenie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi.
Jednocześnie w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 4 października 2018 r. w sprawie opracowywania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2031) określono, jakie dane i informacje wykorzystuje się w szczególności przy opracowywaniu map zagrożenia powodziowego lub map ryzyka powodziowego (§ 18). Ponadto przy opracowywaniu ww. map uwzględnia się oznaczenia m.in. głębokości wody, cieków naturalnych i kanałów, prędkości i kierunki przepływu wody.
W treści przywołanego wcześniej załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2022 r. w sprawie przyjęcia Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Wisły, szeroko zaprezentowana została także negatywna ocena wpływu obserwowanych i przewidywanych zmian klimatu na funkcjonowanie gospodarki wodnej w Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w szczególności wynikające z tego faktu zagrożenia powodziowe. Według zapisów ww. załącznika, opracowane scenariusze zmian klimatu są podstawą dalszych analiz ich wpływu na system hydrologiczny. Wskazano m.in. na analizę wpływu zmian klimatu na sektor "zasoby wodne i gospodarka wodna", wedle której zagrożenie różnymi formami powodzi występuje praktycznie w całym kraju i związane jest nie tylko ze zmianami klimatu, ale również z czynnikami antropogenicznymi. Niewłaściwa gospodarka przestrzenna, w szczególności inwestowanie na terenach zagrożonych, w tym w strefach zalewowych rzek oraz zbyt niska pojemność retencyjna naturalna jak i sztucznych zbiorników, nie tylko w dolinach rzek, ogranicza skuteczne działania w sytuacjach nadmiaru lub deficytu wód powierzchniowych. Istnieje ryzyko, że w przyszłości zjawiska te będą występować ze zwiększoną częstotliwością. Wyniki przeanalizowanych scenariuszy wskazują na zwiększone prawdopodobieństwo występowania powodzi błyskawicznych, wywołanych silnymi opadami, mogących powodować zalewanie obszarów, na których nieodpowiednio prowadzona jest gospodarka przestrzenna.
Prezes Wód Polskich prawidłowo wyjaśnił zatem, że skoro to aktualne mapy zagrożenia powodziowego uwzględniają wszelkie uwarunkowania terenów nimi objętych, to właśnie te dokumenty powinny stanowić oparcie dla oceny wystąpienia przesłanek ustawowych do uzgodnienia konkretnego projektu decyzji o warunkach zabudowy i oceny zagrożeń, jakie będzie stanowiła ewentualna realizacja planowanej zabudowy na danym obszarze.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi dotyczących wcześniejszego wydania dla spornego terenu decyzji o warunkach zabudowy
z 1 października 2007 r., decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] maja 2008 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę oraz "Opinii dotyczącej budowy czterech budynków mieszkalnych z infrastrukturą towarzyszącą (...) z listopada 2007 r., Sąd zobowiązany jest zauważyć, że wszystkie wyżej ww. dokumenty zostały opracowane w całkowicie odmiennych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych. Jak słusznie wyjaśnił w tym zakresie Prezes Wód Polskich, organy nie mogły uwzględnić ww. dokumentów, skoro po pierwsze zostały one wydane w odmiennym stanie prawnym, tj. jeszcze przed wejściem w życie przepisów obecnie obowiązującej ustawy - Prawo wodne oraz aktów wykonawczych do niej, a które to przepisy określają nowe uwarunkowania prawne uzgodnień inwestycji planowanych na terenach zagrożonych powodzią. Po wtóre i przede wszystkim jednak należy podkreślić, że wszystkie ww. decyzje i opracowania, podobnie zresztą jak powoływane przez Skarżącą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. z 28 października 2016 r., zostały wydane lub uchwalone jeszcze przed opracowaniem
i opublikowaniem aktualnych map zagrożenia powodziowego dla terenu planowanego zamierzenia. Zasadnie zaznaczył tu organ odwoławczy, że powyższe akty nie uwzględniały obecnie obowiązujących i zaktualizowanych map zagrożenia powodziowego opublikowanych w dniu 22 października 2020 r. W tym względzie Prezes Wód Polskich trafnie dostrzegł, że w świetle aktualnych map zagrożenia powodziowego teren inwestycji w całości położony jest zasięgu wody 1% o rzędnej 260,1 m n.p.m. oraz w przeważającej części w zasięgu wody 10% o rzędnej 259,5 m n.p.m. (układ PL-KRON86-NH), czego nie uwzględniały wcześniejsze opracowania hydrologiczne. W konsekwencji obecnie znany poziom zagrożenia powodziowego jest znacząco wyższy niż ten, który uwzględniono np. w przedłożonej przez Skarżącą Opinii oraz w opracowanym Studium. Aktualny stan faktyczny wyklucza także możliwość uznania wcześniej wydanych dokumentów dla terenu inwestycji za rzetelne i właściwe.
Jedynie na marginesie należy wskazać, że jak nie bez racji dostrzegł Prezes Wód Polskich, przedłożona przez Skarżącą Opinia z listopada 2007 r. zakładała m.in. wykonanie robót polegających na podniesieniu terenu działek inwestycyjnych, które wobec aktualnej wiedzy i regulacji prawnych uznawane jest jako naruszające zasady ochrony obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, i jako takie nie mogłoby uzyskać akceptacji i stanowić oparcia do uzgodnienia zamierzonego przedsięwzięcia.
Z przedstawionych przyczyn, mając na uwadze treść uzasadnienia skarżonej decyzji Prezesa Wód Polskich, Sąd uznał je za przekonujące i odpowiadające wymogom wynikającym z reguł postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego lub też przepisów postępowania, które wskazywałoby na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, albowiem wniesiona skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło