VII SA/Wa 1643/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-25

Skład orzekający: sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Małgorzata Jarecka, sędzia WSA Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, stosując zawężającą definicję obszaru oddziaływania obiektu, która weszła w życie po wszczęciu postępowania, bez uwzględnienia przepisów przejściowych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, stosując nieadekwatne brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które zawęża pojęcie obszaru oddziaływania obiektu. Sąd uznał, że w sprawie, która była kontynuacją postępowania wszczętego przed wejściem w życie nowelizacji, należało stosować przepisy w brzmieniu dotychczasowym, uwzględniając szerszą definicję obszaru oddziaływania, która obejmuje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, a nie tylko w zabudowie. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego i przepisów przejściowych stanowiło istotną wadę postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E. M. i P. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty W. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Wojewoda uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, stosując zawężającą definicję obszaru oddziaływania obiektu obowiązującą od 2020 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa i Prawa budowlanego, w tym błędne zastosowanie przepisów przejściowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 maja 2025 r. nr 735/OPO/2025 oraz zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz E. M. i P. M. solidarnie kwotę 1014 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Jarecka sędzia WSA Łukasz Trochym Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. M.i P. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 maja 2025 r. nr 735/OPO/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz E. M. i P. M. solidarnie kwotę 1014 zł (jeden tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta W. decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., Nr [...], na podstawie art. 28, art. 31 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. Sp. z o.o. w M. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w M., o następujących parametrach technicznych: bud. A i A’ bud. B - pow. zabudowy - 314,57 m2, - 350,48 m2, - pow. użytkowa - 739,69 m2, - 823,95 m2, - kubatura brutto - 3196,74 m3, - 3608,98 m3, W uzasadnieniu Starosta W. wskazał, że decyzją z dnia [...].10.2016 r. udzielił pozwolenia na budowę. Następnie Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 15.02.2017 r. po rozpatrzeniu odwołania K. i D. Ż. oraz M. M., E. M. i P. M. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7.02.2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 713/17 po rozpoznaniu skargi K. i D. Ż., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej inwestora -W. Sp. z o.o. wyrokiem z dnia 16.04.2021 r., sygn. II OSK 1702/18 oddalił skargę kasacyjną. Starosta W. po otrzymaniu akt sprawy i po analizie powyższych wyroków postanowieniem z dnia [...].12.2021 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków projektu budowlanego. Po kilkukrotnym przedłużeniu terminu uzupełniania dokumentacji, inwestor złożył wyjaśnienia oraz zmienił treść wniosku, który od tego momentu zakładał budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Starosta postanowieniem z dnia [...].03.2023 wezwał ponownie inwestora do usunięcia nieprawidłowości i braków w nowym projekcie budowlanym. Inwestor przedłożył poprawiony projekt oraz złożył obszerne wyjaśnienia. W wyniku zmiany własności działki nr [...] stronami przestali być D. i K. Ż., a w ich miejsce za stronę uznano E. R. Dalej organ I instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.04.2021 r. sygn. akt II OSK 1702/18 uznał, że przepis planu miejscowego "nieprzekraczalna wysokość zabudowy mieszkaniowej wynosi 2,5 kondygnacji..." nie jest jasny, w szczególności nie jest jasne co należy rozumieć przez "pół" kondygnacji. W planie miejscowym brak jest definicji kondygnacji. Co prawda na ostatniej kondygnacji są skosy zmniejszające wysokość do 2,37 m są one jednak niewielkie, a rzuty kondygnacji drugiej i poddasza nie różnią się, oraz nie różnią się rysunki przedstawiające elewacje kondygnacji drugiej i trzeciej. Drugim istotnym powodem uchylenia decyzji według Naczelnego Sądu Administracyjnego było zaprojektowanie budynku mieszkalnego z dwudziestoma czteroma lokalami mieszkalnymi zamiast ośmioma dopuszczonymi planem miejscowym, a budynki pomimo oddzielających je ścian oddzielenia pożarowego i samodzielnej konstrukcji oraz oddzielnych instalacji oraz wejść stanowią w istocie jeden budynek. Po trzecie, projekt naruszał przepisy § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze względu na to, że zgrupowania miejsc postojowych zaprojektowano w odległości 4,06 i 5 m od granicy działki. W toku ponowionego postępowania inwestor przedstawił projekt budowlany, w którym zaprojektowano ostatnią kondygnację w sposób pozwalający na wyraźne i jednoznaczne odróżnienie od kondygnacji pełnej. Zrealizowano to poprzez mniejszą powierzchnię użytkową oraz opisanie, że brak jest ponad nią stropu, a istnieje pokrycie dachowe. Ponadto część powierzchni obejmują pomieszczenia niemieszkalne - przeznaczone na strych i kotłownie nie stanowiące poddasza o charakterze użytkowym. Ostatnie pół kondygnacji różni się też od poniższych kondygnacji od strony elewacji, na których zrezygnowano z loggii znajdujących się na niższych kondygnacjach. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego południowej części miasta M. zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia 22.04.1997 r. zmieniony uchwałą nr [...] z dnia 27.03.2019 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 1997 r. nr [...] poz. [...]) oraz zmieniony uchwałą nr [...] z dnia 26.01.2022 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z (22 r. poz. [...]) nie zawiera zapisów określających dopuszczalną wysokość wyrażoną metrach, wysokość ścianki kolankowej, czy dopuszczalnego kąta nachylenia dachu. W zakresie ilości projektowanych lokali, zmianie uległa treść wniosku a co za tym idzie rodzaj inwestycji. Zmieniony wniosek zakłada budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. W każdym z projektowanych budynków ma powstać tylko jeden lokal mieszkalny. Na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania oznaczanym symbolem "MU" dopuszcza się zabudowę mieszkaniowo – usługową, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną we wszystkich formach - również w zabudowie szeregowej. Każdy z budynków stanowi samodzielny, niezależny i odrębny konstrukcyjnie budynek. Każdy posiada odrębne i niezależne wejście oraz własne przyłącza do mediów oraz instalacje. Dla potrzeb trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych zaprojektowano zgodnie z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sześć miejsc postojowych dla samochodów w odległościach od granic 5 i więcej metrów co spełnia wymogi § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestycja zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego południowej części miasta M. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta M. z dnia 22.04.1997 r. zmienionego uchwałą nr [...] z dnia 27.03.2019 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 1997 r. nr [...] poz. [...]) oraz zmienionego uchwałą nr [...] z dnia 26.01.2022 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2022 r. poz. [...]). Nie stwierdzono niezgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Nie dopatrzono się naruszeń w zakresie wymagań z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 23 maja 2025 r. Nr 735/OPO/2025 na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania E. M. i P. M. od decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2023 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w M. - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w dniu 12 maja 2016 r. do Starostwa Powiatowego w W. wpłynął wniosek H. O., M. O. i J. O. o udzielenie pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w M. Starosta W. decyzją z dnia [...] października 2016 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 15 lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 713/17 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 lutego 2017 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1702/18 oddalił skargę kasacyjną WASO Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 713/17. W toku ponownie prowadzonego postępowania inwestor W. Sp. z o.o. pismem z dnia 25 października 2022 r. dokonał korekty wniosku o pozwolenie na budowę wnosząc o udzielenie pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w M. Starosta W. decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nrew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w M. Odwołanie od tej decyzji wnieśli E. M. i P. M. Wojewoda Mazowiecki podał, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wprowadzony został do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718) i ma na celu ograniczenie katalogu stron - ustalanego dotąd tylko na podstawie art. 28 Kpa. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W toku toczącego się postępowania doszło do istotnej zmiany definicji obszaru oddziaływania obiektu zawężającego do "ograniczenia w zabudowie terenów" (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Definicja obszaru oddziaływania obiektu w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. odnosiła się do "ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy terenu". Powyższa zmiana powoduje, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego jest to aktualnie obszar, w stosunku do którego projektowany obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że projektowany obiekt wprowadzi jakiekolwiek uciążliwości. Skarżący w poprzednich etapach postępowania uznawani byli za strony zarówno przez Starostę W., jak i przez Wojewodę Mazowieckiego. Jednak z uwagi na zmianę definicji obszaru oddziaływania obiektu Wojewoda Mazowiecki dokonał ponownego ustalenia, czy odwołującym przysługuje przymiot strony, czy odwołanie zostało złożone przez właściciela nieruchomości, która w związku z realizacją inwestycji dozna ograniczeń w zabudowie, które będą wynikały z konkretnego przepisu prawa. Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 10 lutego 2025 r. wezwał skarżących do uzupełnienia odwołania poprzez sprecyzowanie interesu prawnego upoważniającego do występowania w charakterze strony, wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, który powodowałby ograniczenie w możliwości zabudowy nieruchomości będącej własnością skarżących na skutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi skarżący wskazali, że "Aktualnie procedowane pozwolenie na budowę narusza interes prawny nas jako właścicieli sąsiednich nieruchomości pozostając w sprzeczności z zapisami ustawy Prawo Budowlane a dalej spowoduje istotne oddziaływania inwestycji na otoczenie oraz wyrządzi trudne do przewidzenia skutki czym spowoduje ograniczenia w możliwości zabudowania naszych nieruchomości naruszając - art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego południowej części miasta M. (...), art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 8 Planu miejscowego". Wojewoda Mazowiecki ustalił, że P. M. jest właścicielem działki nr ew. [...], zaś E. M. działki nr ew. [...]. W ocenie organu podnoszone przez skarżących kwestie nie powodują ograniczeń w zabudowie działek nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w M. Skarżący nie wykazali konkretnych okoliczności i norm prawnych, w świetle których należałoby przyjąć istnienie oddziaływania spornej inwestycji na ich nieruchomości. Kwestia merytorycznej prawidłowości decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2023 r., w zakresie podnoszonej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pozostaje bez wpływu na możliwość udziału w charakterze strony. W ocenie Wojewody Mazowieckiego z analizy materiału dowodowego wynika, że działki oznaczone nr ew. [...] i [...] znajdują się poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji, a tym samym skarżący nie posiadają interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 Kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Inwestycja polega na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w M. Z części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że zaprojektowane zostały trzy budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej. Z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu (str. 42 projektu zagospodarowania terenu) wynika, że zabudowane nieruchomości skarżących zlokalizowane są od strony zachodniej i sąsiadują bezpośrednio z nieruchomością inwestycyjną. Projektowane budynki o wysokości 10,92 m zostały zlokalizowane w odległości 7,81 m od granicy działki nr ew. [...] i w odległości 12,96 m od budynku zlokalizowanego na tej działce oraz w odległości 7,92 m od granicy działki nr ew. [...] i w odległości 12,77 m od budynku zlokalizowanego na tej działce. Nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 19 (usytuowanie miejsc postojowych), § 23 (miejsca gromadzenia odpadów stałych) oraz § 271 (wymogi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Wojewoda Mazowiecki przeanalizował dokumentację projektową w zakresie obszaru oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m. in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7 - 17.00) oraz § 13 (przesłanianie) ww. rozporządzenia. Zasięg przesłaniana generowanego przez projektowane budynki nie ogranicza możliwości zabudowy nieruchomości skarżących. Istniejący na działce nr ew. [...] budynek mieszkalny jednorodzinny będzie zacieniany przez projektowane budynki do godziny ok. 11.00. Z analizy zacieniania na działce nr ew. [...] (str. 49 projektu zagospodarowania terenu) wynika, że "Projektowane budynki będą zacieniały jedynie elewację płd - wschodnią w godzinach 6.00 - 10.40. W związku z powyższym projektowane budynki nie będą powodowały zacieniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w istniejącym budynku. Wymóg dotyczący zapewnienia 3 godzin nasłonecznienia w godzinach 7.00-17.00 przynajmniej w jednym pokoju mieszkalnym zostaje zachowany. Podobnie istniejący na działce nr ew. [...] budynek mieszkalny jednorodzinny będzie zacieniany przez projektowane budynki do godziny ok. 11.00. Z analizy zacieniania na działce nr ew. [...] (str. 50 projektu zagospodarowania terenu) wynika, że "Projektowane budynki będą zacieniały jedynie elewację płd - wschodnią w godzinach 6.00 - 10.40. Podczas oględzin stwierdzono, iż istniejący na przedmiotowej działce budynek posiada okna oraz pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi po stronie płd. - zachodniej (od ulicy). Widoczne są tam balkony. W związku z tym należy uznać, iż projektowane budynki nie będą powodowały zacieniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wymóg dotyczący zapewnienia 3 godzin nasłonecznienia w godzinach 7.00-17.00 przynajmniej w jednym pokoju mieszkalnym zostaje zachowany. Przeprowadzona analiza parametrów projektowanej inwestycji oraz przepisów prawa materialnego o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wykazała, że nie wprowadzają one jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżących. Brak jest ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżących. E. M. i P. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 23 maja 2025 roku nr 735/OPO/2025. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji gdy sprawa nie była bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. 2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wobec zaniechania ustalenia rozbieżności pomiędzy wynikami badań; 3. art. 136 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy; 4. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepoczynienie ustaleń w zakresie objętym skargą i zastosowanie zawężającego kryterium przymiotu strony. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazali, że od 2016 roku toczą się postępowania zmierzające do wydania pozwolenia na budowę budynków wielorodzinnych na działce graniczącej z ich działką, choć tak naprawdę dotyczą one zatwierdzenie samowoli budowlanej dewelopera W. sp. z o.o. Inwestor zabudował działkę przy ul. [...] w M. budynkiem szeregowym posiadającym trzy kondygnacje i obecnie stara się zatwierdzić stan faktyczny. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi, że zaszła bezprzedmiotowość tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., to jest brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania. Do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zalicza się nie tylko przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz również przepisy z zakresu prawa ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Źródłem interesu prawnego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę może być wynikające z art. 140 k.c. prawo własności. Stroną postępowania jest nie tylko podmiot, któremu inwestycja narusza interes prawny, ale także ten, na czyją nieruchomość inwestycja może oddziaływać, nawet jeśli z projektu wynika, że spełnione są wszelkie wymagania Prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Jeśli z przepisów odrębnych wynikają choćby potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej, to należy uznać, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu. Pominął przepis przejściowy art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej prawo budowlane. Stanowi on, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych dla których przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, przepisy ustaw zmienianych stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedź na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 maja 2025 r., umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty W. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...], przy ul. [...] w M. Faktem jest, że Wojewoda Mazowiecki miał obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania, gdyż jest to powinność nie tylko organu pierwszej instancji, lecz również organu odwoławczego. Organ odwoławczy przeprowadził analizę czy podmioty wnoszące odwołania, posiadają przymiot strony, ale dokonał tego przy zastosowaniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w nieadekwatnym brzmieniu, a zatem na wadliwej podstawie prawnej. Oceniając czy skarżącym przysługuje przymiot strony, Wojewoda Mazowiecki kierował się nowym brzmieniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zawężającym pojęcie obszaru oddziaływania - obowiązującym od 19 września 2020 r. na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) Od dnia 19 września 2020 r. przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przypomnienia wymaga, że w postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki od których wystąpienia zależny jest status danego podmiotu jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę - posiadany tytuł prawny do nieruchomości i położenie jej w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Z kolei art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, definiuje obszar oddziaływania obiektu, ale jego treść ulegała zmianie. Ocena jakie brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego było adekwatne w przedmiotowej sprawie, nie mogła pomijać przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Stosownie bowiem do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., do spraw uregulowanych ustawą zmienianą, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stanowi kontynuację postępowania zainicjowanego wnioskiem H. O., M. O. i J. O. z 12 maja 2016 r. dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w M. Obecny inwestor W. Sp. z o.o. w M. nabyła w dniu 22 marca 2017 r. własności nieruchomości objętej udzielonym poprzednio pozwoleniem na budowę. Nadto Starosta W. decyzją z [...] czerwca 2017 r. przeniósł na ww. Spółkę pozwolenie na budowę wydane w 2016 roku. Okoliczność, że obecnie wniosek W. Sp. z o.o. w M. został zmieniony i dotyczy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, pozostaje w ścisłym związku z poprzednim tokiem postępowania i powodami dla których, Sąd uchylił poprzednio wydane pozwolenie na budowę. Zatem zdaniem Sądu mamy do czynienia z tożsamością postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę na działce nr [...], przy ul. [...] w M., zapoczątkowanego w roku 2016. Argumentację tę wzmacnia fakt, iż bryła istniejącego w stanie surowym budynku, który powstał na działce nr [...], od wielu lat pozostaje taka sama, co odgrywa zasadniczą rolę w ocenie oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Zatem przez obszar oddziaływania obiektu zdefiniowany w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Sąd dostrzega, że ustalając krąg stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, organ mógł uwzględnić obszar oddziaływania obiektu budowlanego w kształcie wynikającym ze zmian, jakie zamierzał wprowadzić inwestor. W efekcie stronami postępowania będą właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w kształcie w jakim ma być on zrealizowany w wyniku wprowadzonych zmian. Tym niemniej organ odwoławczy błędnie zastosował art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w nowym brzmieniu, gdyż powinien uwzględnić obszar oddziaływania obiektu jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Również kolejny przepis przejściowy - art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw stanowi, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych dla których przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że organ powinien oceniać przymiot stron postępowania uwzględniając definicję obszaru oddziaływania w szerszym brzmieniu, obowiązującym przed 19 września 2020 r. . Skoro kluczowa dla rozstrzygnięcia okoliczność - posiadania przez skarżących interesu prawnego - rozstrzygnięta została przy zastosowaniu nieprawidłowej normy prawa materialnego, to powoduje wadliwość zaskarżonej decyzji. Jest to wadliwość istotna, gdyż zakres oceny oddziaływania obiektu w kontekście ograniczenia zagospodarowania (a nie tylko zabudowy) terenu sąsiedniego jest znaczenie szerszy. W orzecznictwie na tle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. podkreślało się potencjalność ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiedniego terenu i brak podstaw do uzależniania przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od stwierdzenia bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego. Przyjęcie zawężającej definicji obszaru oddziaływania obiektu, spowodowało, że organ odwoławczy nie poczynił wystarczających ustaleń i rozważań w aspekcie posiadania przez skarżących przymiotu strony, co stanowiło nie tylko naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, ale również przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż doszło do naruszenia powołanych przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda Mazowiecki będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło