III OPP 49/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. J. -redaktora naczelnego czasopisma L. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 815/24 w sprawie ze skargi M. J. -redaktora naczelnego czasopisma L. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania. Pismem z 27 sierpnia 2025 r. M. J. -redaktor naczelny czasopisma L. (dalej: skarżący) wniósł skargę na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 815/24 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach z jego skargi na bezczynność Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżący wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie pod sygnaturą III SAB/Gl 815/24 doszło do przewlekłości oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł oraz kosztów postępowania. W treści uzasadnienia ww. pisma skarżący wskazał, że pismem z dnia 5 maja 2025 r. skarżący wniósł o przesłanie zaświadczenia o prawomocności pkt. 1 i 4 wydanego w sprawie wyroku i przesłanie go na jego adres pocztowy, a także o przesłanie mu wezwania do uiszczenia opłaty od wniosku za pośrednictwem ePUAP. Wystąpienie to ponowił pismem z dnia 14 lipca 2025 r. Skarżący wskazał, że Sąd dotychczas nie podjął żadnych czynności w ww. zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy", a nie postępowanie incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje "przejścia" rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I NSP 290/25). Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy, a to z uwagi na fakt, iż początek biegu terminu dla obliczania przewlekłości postępowania sądowego stanowi wszczęcie tego postępowania w danej instancji. Głównym celem skargi jest bowiem przeciwdziałanie przewlekłości toczącego się postępowania poprzez wymuszenie jego sprawnej organizacji, w tym zwłaszcza prawidłowości i terminowości czynności podejmowanych przez sąd orzekający, w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I NSP 414/24). Ma to zagwarantować realizację prawa do sądu i prawa do rzetelnego procesu. Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że dnia 18 lutego 2025 r. Sąd pierwszej instancji wydał w sprawie wyrok, natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przed tym sądem została złożona przez skarżącego przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2025 r., a jej przedmiotem zostało objęte postępowanie z wniosku skarżącego o przesłanie odpisu wyroku wraz z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności jego poszczególnych punktów, a zatem dotyczy postępowania incydentalnego pozostającego poza tokiem sprawy w danej instancji. Z uwagi na powyższe, wniesiona przez skarżącego skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 8 ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).