III SA/Kr 1144/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 maja 2025 r. nr SKO.PS/4110/234/2025 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w DPS oraz odmowy zwolnienia z ponoszenia ww. opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego D. C. 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1.1. Decyzją z 11 lutego 2025 r. (nr GOPS.5120.O.5.5.2025) Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. ustalił D. C. – nazywanemu dalej "Skarżącym" odpłatność za pobyt jego ojca w Domu Pomocy Społecznej. Równocześnie organ nie znalazł podstaw, aby uwzględnić wniosek Skarżącego o zwolnienie go od tej opłaty. Jako materialnoprawną podstawę swojego rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 2 oraz art. 64 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.; dalej jako "u.p.s."). W motywach decyzji organ wyjaśnił, że ojciec Skarżącego od 2016 r. przebywa w domu pomocy społecznej. Z uwagi na to, że od czerwca 2020 r. Skarżący przekroczył 300% kryterium dochodowe, o którym jest mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.p.s., organ pierwszej instancji nałożył na niego obowiązek uiszczenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od czerwca 2020 r. do lutego 2025 r. w łącznej kwocie 175.253,18 zł. Dalej zaś organ ustalił Skarżącemu od marca 2025 r. miesięczną odpłatność w kwocie 2.044,12 zł. Przy ustalaniu wysokości opłat za poszczególne miesiące organ miał wziąć pod uwagę to, że Skarżący nie był jedynym dzieckiem mieszkańca domu pomocy społecznej i uwzględnił w swoich wyliczeniach przypadającą na te osoby część opłaty. Rozpatrując wniosek Skarżącego z 19 grudnia 2023 r. o zwolnienie w całości z odpłatności, oparty o przesłance zawartej w art. 67 pkt 7 u.p.s., organ uznał, że nie odnajduje podstaw, aby zastosować zwolnienie. W tym zakresie organ zaznaczył, że zwolnienie to może zostać przyznane po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Skarżący zaś, pomimo wezwania, nie podjął współpracy z organem. Wypowiadając się, co do możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 67a u.p.s., organ wyjaśnił, że złożony kara orzeczona przez sąd za niealimentowanie syna, uległa zatarciu. 1.2. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzuty naruszenia: - art. 8, art. 9 i art. 11 ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") poprzez naruszenie przez organ zaufania uczestników do władzy publicznej; - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego i dokładnego zbadania sprawy wskutek ustalenia przez organ pierwszej instancji, że Skarżący posiada obowiązek ponoszenia opłat za pobyt swojego ojca w domu pomocy społecznej, podczas gdy Skarżący złożył dokumentację potwierdzającą, że nie ma z nim żadnego kontaktu od 4 roku życia, a tym samym zachodzi uzasadniona okoliczność do zwolnienia Skarżącego z przedmiotowych opłat; - art. 64 pkt 7 u.p.s. poprzez jego niezastosowania, chociaż Skarżący został porzucony przez ojca w wieku 4 lata i od tej chwili nie miał z nim żadnego kontaktu ani jakichkolwiek więzi. Tym samym partycypacja Skarżącego w kosztach pobytu jego ojca w domu pomocy społecznej jest sprzeczna z podstawowymi zasadami współżycia społecznego. 1.3. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, decyzją z 29 maja 2025 r. (SKO.PS/4110/234/2025), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO w Krakowie – podobnie jak organ pierwszej instancji – uznało, że Skarżący od czerwca 2022 r. spełnia kryterium dochodowe, wymagane aby uznać Skarżącego za obowiązanego do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jego ojca. Zgodził się także z wyliczeniami opłat przeprowadzonymi przez organ pierwszej instancji. Wypowiadając się, co do możliwości zwolnienia Skarżącego od obowiązku ponoszenia opłat na podstawie art. 64 u.p.s, SKO w Krakowie stwierdziło, że kwestia ta zależna jest od uznania organu i nie jest ona jego obowiązkiem (tak jak ma to miejsce w przypadku art. 64a u.p.s.). Odnosząc się w tym kontekście do zarzutu naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a., organ wyjaśnił, że zarzut ten byłby zasadny, gdyby Skarżący wykazała pominięcie dowodów znajdujących się w posiadaniu organu. Sytuacja ta nie miała jednak miejsca w sprawie. 2.1. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzuty naruszenia: - art. 7 w zw. z art. 77 §1 oraz art. 151 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez niezbadanie wszystkich istotnych kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i w wyniku tego wydanie błędnego rozstrzygnięcia w postaci zaskarżonej decyzji w szczególności nieprzeprowadzenie prawidłowego i rzetelnego postępowania w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej ojca Skarżącego; - art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a poprzez naruszenie przez organ zaufania uczestników do władzy publicznej w zakresie ustalenia i niezwolnienia Skarżącego w całości z opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i brak wskazania faktów oraz udowodnienia w uzasadnieniu decyzji, że brak zwolnienia nie ma związku z rażącym zaniedbaniem mieszkańca domu pomocy społecznej wobec swoich dzieci, a w szczególności Skarżącego, który nigdy nie spotkał swojego ojca, gdyż ten porzucił własne dzieci we wczesnym dzieciństwie, a tym samym bezzasadne przeniesienie ciężaru utrzymania ojca w domu pomocy społecznej; - art. 64 pkt 7 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie, chociaż Skarżący został porzucony przez ojca w wieku 4 lat, nie miał z nim od tego czasu żadnego kontaktu, pozbawiony jest z nim jakiejkolwiek więzi, a co za tym idzie partycypacja Skarżącego w opłatach za pobyt ojca w domu pomocy społecznej jest sprzeczna z podstawowymi zasadami współżycia społecznego, co zostało pominięte przez organ wydający decyzję. 2.2. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji SKO w Krakowie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się zasadna, dlatego została uwzględniona. 3.2. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Tym samym dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Powyższe zastrzeżenie jest o tyle konieczne, że pełnomocnikowi Skarżącego nie udało się w pełni uchwycić istoty problemu. 3.3. Biorąc pod uwagę przebieg postępowania administracyjnego, a zwłaszcza treść kontrolowanej decyzji, jak i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, oraz konsekwentnie podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii braku więzi z ojcem – prima facie spór w sprawie sprowadza się do zasadności odmowy zastosowania przez organ zwolnienia przewidzianego w art. 64 u.p.s. z uwagi na okoliczności wymienione w punkcie 7 tego przepisu. Pełnomocnik Skarżącego zdaje się jednak tracić z pola widzenia zawarte w tym przepisie sformułowanie "po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego". Artykuł 64 u.p.s. w sposób jednoznaczny stanowi, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego – rozumianego zarówno jako czynność w postępowaniu administracyjnym, jak i środek dowodowy, mający zobrazować sytuację osoby zainteresowanej – jest warunkiem koniecznym, aby w dalszej kolejności organ mógł rozważyć, czy wskazane przez stronę okoliczności przemawiając za tym, aby zwolnić ją w całości lub części od obowiązku wnoszenia opłat. Bezspornym jest, że wspomnianego wywiadu organ pierwszej instancji nie przeprowadził. Organ ten przyjął jednocześnie, że prawidłowo wezwał stronę w celu jego przeprowadzenia, a mimo to Skarżący nie stawił się w organie (por. s. 6 decyzji organu pierwszej instancji, k. 114 akt administracyjnych). Mając na względzie treść art. 64 u.p.s., rozważania organu powinny były się zamknąć w prostym stwierdzeniu, że dalsze merytoryczne rozważanie zasadności zwolnienia Skarżącego od obowiązku ponoszenia opłat jest niemożliwe. Stąd też uwagi organu, które można odnaleźć na stronach 8 i 9 decyzji (k. 111-112), a dotyczące uznaniowości zastosowania art. 64 u.p.s. oraz przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych, mające potwierdzić zasadność ponoszenia opłat przez dzieci, nawet jeżeli ich rodzice nie wypełniali swoich powinności rodzicielskich – należy potraktować jako nadmiarowe. Podobne zastrzeżenia należy skierować wobec zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie. Organ ten przyjął podobną ocenę znaczenia relacji pomiędzy dziećmi a ich rodzicami, wskazując, że jeżeli sytuacja materialna osoby mającej uiszczać opłaty jest dobra (tj. jest w stanie płacić za pobyt w placówce) "zwolnienie nie powinno nastąpić" (s. 5 decyzji, k. 128 akt administracyjnych). Kwestię nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego SKO w Krakowie zamknęło zaś w stwierdzeniu, że Skarżący zachował się w tym względzie w sposób bierny. Rzecz jednak w tym, że twierdzenie organów o wezwaniu Skarżącego do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na okoliczność zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 64 u.p.s. nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Faktycznie, po tym jak 24 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o zwolnienie w całości z opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej (k. 44 akt administracyjnych), organ pierwszej instancji skierował zarówno do Skarżącego, jak jego pełnomocnika, szereg pism, w których wzywał stronę do nawiązania kontaktu "w celu ustalenia daty przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego". Pierwsze z tych wezwań opatrzone jest datą 27 grudnia 2023 r. (k. 51 akt administracyjnych), kolejne zaś wystosowano 1 marca 2024 r. (k. 61) , następne 15 kwietnia 2024 r. (k. 72) oraz 8 października 2024 r. (brak numeru). W żadnym z tych wezwań nie wyjaśniono jednak Skarżącemu, dlaczego miałby "ustalić datę" przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W wezwaniach tych jest mowa jedynie o tym, że dotyczą one uchylenia decyzji przez SKO w Krakowie. Odnotować przy tym należy, że ilość tych wezwań związana była z uchylaniem kolejnych decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy (decyzja z 7 listopada 2023 r. uchylona została decyzją SKO z 19 lutego 2024 r.; decyzja z 14 czerwca 2024 r. uchylona została decyzją SKO z 30 września 2024 r.). Z treści powyższych wezwań wynika, że zostały one skierowane do strony na podstawie art. 50 k.p.a. W konsekwencji, tak jaj przewiduje to art. 54 § 1 pkt 3 oraz 6 k.p.a., stronę należało poinformować o celu wezwania oraz skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania. Wezwania charakteryzują się bowiem oficjalnością oraz wynikającym z niej formalizmem. Stąd też z jego treści musi jasno wynikać, jakiego zagadnienia ono dotyczy, chociażby po to, aby wezwany mógł się przygotować do planowanej czynności procesowej. Ogólnikowe stwierdzenie, że wezwanie dotyczy uchylenia decyzji przez SKO w Krakowie, w sytuacji gdy organ warunkuje rozpoznanie wniosku strony o zwolnienie z obowiązku ponoszenia spornych opłat od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jest niewystarczające. Treść wezwania musi również w zrozumiały sposób określać skutki prawne niezastosowania się do wezwania. Również tego elementu zabrakło we wspomnianych wezwaniach. Organ poprzestał bowiem na przytoczeniu treści art. 61 ust. 1-2 oraz art. 64 u.p.s. – co samo z siebie jest niewystarczające. Wskazując na naruszenie art. 54 § 1 pkt 3 oraz 6 k.p.a. należy mieć na uwadze również treść art. 79a § 1 k.p.a. Organ orzekał bowiem nie tylko o ustaleniu wielkości opłaty przypadającej do zapłaty przez Skarżącego, ale przede wszystkim o zwolnieniu Skarżącego od tego obowiązku. W tym zakresie postępowanie prowadzone jest na wniosek strony, co wynika z językowego brzmienia art. 64 u.p.s. Artykuł 79a § 1 k.p.a., w przypadku spraw wszczętych na żądanie strony, nakłada na organy obowiązek "wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane". Z treści decyzji organu pierwszej instancji z 11 lutego 2025 r., oraz zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie jasno wynika, że odmawiając stronie zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia spornych opłat, organy miały na względzie to, iż Skarżący zachował się biernie i nie przeprowadzono z nim wywiadu środowiskowego. Skoro przeprowadzenie tego wywiadu stanowiło przesłankę warunkującą uwzględnienie wniosku, a jego przeprowadzenie zależało od strony – zadaniem organów, przed wydaniem decyzji, było powiadomienie strony o tym, że przesłanka ta nie została jeszcze spełniona. Równocześnie, jak wynika z art. 79a § 1 k.p.a., organy powinny były powiadomić stronę o skutku nie przeprowadzenia tegoż wywiadu w postaci odmowy uwzględnienia wniosku. Z akt administracyjnych wynika, że organy tego rodzaju informacji nie przekazały stronie skarżącej, poprzestając wyłącznie na przesłaniu kolejnych ogólnych zawiadomień o możliwości zapoznania się z aktami oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Sąd dostrzega przy tym, że w postępowaniu administracyjnym Skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), od którego można byłoby oczekiwać znajomości przepisów składających się na procesową i materialną podstawę prowadzonej przezeń sprawy. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia, dla oceny naruszenia przez organ art. 79a § 1 k.p.a. Przepis ten, w swoim językowym brzmieniu, nie uzależnia zakresu przekazywanych stronie pouczeń od tego, czy działa ona przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika, czy też osobiście. Tymczasem, przykładowo w art. 6 P.p.s.a. obowiązek udzielania stronie pouczeń nie znajduje zastosowania do tych stron, które reprezentowane są przez adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych. Tego rodzaju zastrzeżenia ustawodawca nie wprowadził ani do art. 79a § 1 k.p.a., ani art. 9 tej ustawy, czyli przepisów ustanawiającego ogólna zasadę informowania strony o jej sytuacji procesowej poprzez wymienienie okoliczności faktycznych oraz prawnych, które mogą mieć wpływ na jej prawa i obowiązki. 3.4. Mając na uwadze to, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, a z motywów decyzji SKO w Krakowie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wyraźnie wynika, iż organy te odniosły się w ramach art. 64 pkt 7 u.p.s. w merytoryczny sposób do przywołanych przez Skarżącego okoliczności – Sąd również oceni trafność tej części rozważań organów. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że decyzja wydawana na podstawie art. 64 u.p.s. ma charakter uznaniowy. Tym co jest charakterystyczne dla tego rodzaju rozstrzygnięć, jest swoboda w wyborze konsekwencji prawnych w sytuacji, gdy wystąpią przesłanki pozytywne zastosowania danej normy prawnej. Innymi słowy organ może – ale nie musi – zwolnić wnioskodawcę z obowiązku ponoszenie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. W tym zakresie zaznaczenie przez organy odmienności unormowania zawartego w art. 64a u.p.s. jest trafne. Wypowiadając się w powyższym zakresie Sąd miał na uwadze to, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy w toku postępowania organy należycie przeprowadziły postępowanie, a w szczególności, czy podjęły wszelkie czynności niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także czy dokonana przez te organy ocena prawna tych ustaleń została wyczerpująco uzasadniona. Uznaniowego trybu podejmowania decyzji nie można bowiem sprowadzać do dowolności, czy też przypisywać organom zupełnej swobody w sposobie załatwienia sprawy. Dyskrecjonalność stawia organom wymóg rzetelnego wyważenia racji, przemawiających za możliwymi rozstrzygnięciami, a następnie takiego uzasadnienia podjętego wyboru, aby w pełni obrazował on rozumowanie, które doprowadziło organ do podjęcia jednej z alternatyw. Obowiązkiem organu jest zatem rozważenie również tych, które mogłyby przemawiać za innym sposobem załatwienia sprawy oraz wyjaśnienie, dlaczego pomimo ich zaistnienia organ podjął niekorzystne dla zainteresowanego rozstrzygnięcie. Koncentrując się wyłącznie na jednym aspekcie sprawy, decyzja przybiera postać rozstrzygnięcia arbitralnego. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą zatem pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Równocześnie, w przypadku gdy organ we właściwy przeprowadzi postępowanie dowodowe, a następnie w wyczerpujący i racjonalny sposób przedstawi racje, które jego zdaniem przemawiały za wyborem danej alternatywy – wówczas sąd nie może uchylić kontrolowanego rozstrzygnięcia i nakazać organowi, aby ten załatwił sprawę w inny sposób. 3.5. W tym względzie organ pierwszej instancji uznał, korzystające ze swobody w ocenie dowodów, że Skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek z art. 64 u.p.s. Dalej zaś dodał między innymi, odwołując się do wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 marca 2019 r. (sygn. akt II SA/Go 77/19), że "interes wnioskodawcy nie może uzyskać przewagi nad interesem społecznym. Zważyć trzeba, że w sytuacji negatywnego stosunku do ojca, nawet obiektywnie zasadnego, obowiązek ponoszenia opłat za jego pobyt w placówce pomocy społecznej, spoczywający na skarżącej w dobrej kondycji finansowej, przechodziłby de facto na społeczeństwo." (s. 9 decyzji, k. 112). Natomiast SKO w Krakowie przyjęło w ramach swoich rozważań na temat zastosowania art. 64 ust. 7 u.p.s., że Skarżący nie wykazał "ważnego orzeczenia potwierdzającego rażące naruszenie przez Ojca obowiązku alimentacyjnego, pozbawieniu władzy rodzicielskiej czy skazaniu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego popełnione na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty." Dalej zaś organ stwierdził, że "dokument złożony dokument (sic!) dot. alimentacji uległ zatarciu.", co miało wynikać z art. 106 kodeksu karnego (s. 5 decyzji, k. 128). Powyższe uwagi są chybione z kilku względów. Przede wszystkim SKO w Krakowie wskazując na art. 64 ust. 7 u.p.s. przywołało treść art. 64a u.p.s. – co dowodzi, że organ nie rozważył możliwości zastosowania tego pierwszego przepisu. Biorąc pod uwagę, że zasadniczą przyczyną, ze względu na którą, zdaniem strony, należało zwolnić ją od opłat, był fakt porzucenia Skarżącego, gdy ten miał 4 lata, a w konsekwencji zerwanie wszelkich więzi rodzinnych – oczywistym jest, że organ odwoławczy nie zbadał zasadności wniosku Skarżącego i nie przeprowadził kontroli instancyjnej w obrębie odmowy zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 64 ust. 7 u.p.s. Ponadto, zgodnie z art. 106 kodeksu karnego zatarciu ulega nie tyle sam wyrok, co skazanie. Przepis ten dotyczy wykreślenia wzmianki o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego i tworzy fikcję prawną, zgodnie z którą skazanemu przysługuje status osoby niekaranej. Wyrok skazujący nie przestaje jednak istnieć jako dokument, który może zostać dopuszczony w postępowaniu dowodowym (art. 75 § 1 k.p.a.) na okoliczność stosunku ojca Skarżącego względem własnego dziecka. Zupełnie mylne są również dalsze konstatacje SKO w Krakowie, w obrębie których, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok WSA w Białymstoku z 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 672/24 oraz WSA w Gdańsku z 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 829/24), organ stwierdził chociażby, że w przypadku gdy strona jest wstanie ponosić opłaty, nie można jej zwolnić z tego obowiązku nawet jeżeli wystąpiły okoliczności wymienione w art. 64 u.p.s. Dalej zaś organ wskazał, że "sam fakt - rażącego naruszania obowiązku alimentacyjnego i innych obowiązków rodzinnych (a z taką sytuacją nie mamy miejsca w przedmiotowej sprawie) - nie jest równoznaczny z zaistnieniem przesłanek uzasadniających obligatoryjne, czy całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat. Nawet w tak drastycznych sytuacjach, kiedy mowa o rażącym naruszenia obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych, ustawodawca nakazuje organom badać konkretne okoliczności danej sprawy i z ich uwzględnieniem rozważać zasadność, a następnie zakres przyznawanej pomocy." (s. 5, k. 128). Przede wszystkim zaprezentowane powyżej rozważania SKO w Krakowie nie zostały przez organ zindywidualizowane, skoro sprowadzały się do wyrywkowego powtórzenia dwóch wypowiedzi orzeczniczych sądów administracyjnych. W tym względzie decyzja ta nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 u.p.s. Jak już było o tym mowa, decyzje uznaniowe wydawane na podstawie art. 64 u.p.s. wymagają szczególnie wnikliwego rozważanie zarówno okoliczności faktycznych sprawy, jak i przedstawienia racji, które przemawiałyby za tym, że nawet w przypadku wystąpienia okoliczności, które odpowiadałyby przesłance z art. 64 pkt 7 u.p.s. – organ odmawia uwzględnienia wniosku. Trudno jest również zrozumieć, jaki sens ma całość tej wypowiedzi, skoro organ przyjmuje, że Skarżący nie wykazał naruszenie przez swojego ojca obowiązku alimentacyjnego oraz innych obowiązków rodzinnych. Dodatkowo Sąd spostrzega, że w wypowiedziach organów obu instancji, w przedmiocie możliwości zwolnienia Skarżącego od obowiązku ponoszenia spornych opłat, widać, że skupiły się one na aspekcie fiskalnym tegoż obowiązku. Zdaniem Sądu, właściwe zrozumienie interesu społecznego (do którego wprost odwołało się SKO w Krakowie, jako kategorii, którą należało wziąć pod uwagę, przy ocenie wniosku) nie może sprowadzać się do tak wąskiego ujęcia. Sens omawianego zwolnienia wiąże się z ochroną różnorodnych wartości, i trudno jest zrozumieć, dlaczego podejmując się oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 64 u.p.s. organy nie rozważyły w kategorii interesu społecznego takiej kwestii, jak utrata zaufania do państwa przez obywatela, który zostaje zobowiązany do ponoszenia kosztów opieki nad ojcem, z którym – jak twierdzi Skarżący – nie miał kontaktu z uwagi na to, że ten nie przejawiał zainteresowania swoimi dziećmi, zostawiając je gdy Skarżący miał 4 lata, a przez to nie wykształcił on z nim więzi uczuciowej. Właściwe wywarzenie racji powinno zatem uwzględnić możliwość przejęcia przez państwo obowiązku finansowania pobytu ojca Skarżącego w domu pomocy społecznej. 3.6. Ponownie rozpoznając sprawę organy skierują do Skarżącego wezwanie, w którym wyjaśnią precyzyjnie, w jakim celu ma zostać przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy, jak również poinformują stronę, że jego przeprowadzenie stanowi warunek konieczny zwolnienia w całości lub w części z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej (art. 50 § 1 oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 6 k.p.a. w zw. z art. 64 u.p.s.). Prowadząc postępowanie dowodowe organy wezmą także pod uwagę obowiązki wynikające z art. 79a § 1 k.p.a. – tj. w przypadku, gdy uznają, że przesłanki, których spełnienie jest konieczne do wydania decyzji pozytywnej, a równocześnie są one zależne od strony, nie zostały spełnione lub wykazane, powiadomi o tym Skarżącego. Przy czym organy pamiętać powinny, że w przepisie tym mowa jest o "wykazaniu", a przesłanka na którą powoływał się dotychczas Skarżący dotyczy wykazania chociażby takich okoliczności jak porzucenie dziecka, zerwanie więzi rodzicielskiej oraz niewykonywania obowiązków alimentacyjnych – i to te okoliczności powinien Skarżący wykazać. Oceniając możliwość zastosowania zwolnienia uregulowanego w art. 64 u.p.s. organy w równym stopniu rozważą te racje, które przemawiają za udzieleniem Skarżącemu zwolnienia, jak i te które przemawiają za odmową uwzględnienia jego wniosku. 3.7. Ponieważ opisane uchybienia dotyczyły decyzji wydanych w obu instancjach postępowania administracyjnego, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 tej ustawy. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.