I OW 180/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Bolesławiec o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Bolesławiec a Burmistrzem Miasta i Gminy Wąsosz w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. R. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Wąsosz jako organ właściwy w sprawie. Pismem z 4 września 2025 r. Prezydent Miasta Bolesławca (dalej: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta i Gminy Wąsocz w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. R. (dalej: "zainteresowana") o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawca podniósł, że zainteresowana posiada adres zamieszkania na obszarze gminy Wąsosz, natomiast obecnie przebywa w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Bolesławcu. W ocenie wnioskodawcy przebywanie w tego rodzaju placówce nie stanowi o miejscu zamieszkania a zatem organem właściwym jest Burmistrz Miasta i Gminy Wąsosz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy. Sprawa administracyjna dotyczy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, dalej: "uśr") zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym. Stosownie do art. 23 ust. 2 uśr wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Z uwagi na brak odrębnej definicji miejsca zamieszkania w przepisach uśr, należy odwołać się do definicji z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm., dalej: "kc") – zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przebywania w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie można utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc. Placówki tego rodzaju są bowiem zakładami leczniczymi, w których pobyt jest z założenia pobytem jedynie czasowym, nawet jeżeli ma charakter długotrwały, nie służąc celom mieszkalnym, a leczniczym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2021 r. sygn. akt I OW 224/20). Wobec powyższego nie można przyjąć, że zainteresowana zamieszkuje w Bolesławcu. Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku zainteresowanej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oraz dołączonego do niego oświadczenia wynika, że jako adres zamieszkania zainteresowana wskazała miejscowość W., kod pocztowy [...] – która znajduje się w gminie Wąsosz. Tym samym w świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy uznać należy, że organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta i Gminy Wąsosz. Z tych względów na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.