I SA/Gl 687/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 marca 2025 r. nr SKO.V/428/89/2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z 5 marca 2025 r. o SKO.V/428/89/2025 na podstawie art. 17, 18, ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 570), art. 18, art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 – dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 – dalej: "k.p.a.") w następstwie zażalenia wniesionego przez G. A. K. (dalej: "strona", "Skarżący", "Zobowiązany") na postanowienie Wójta Gminy G. (dalej: "Wójt", "wierzyciel") z 20 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wójt w celu przymusowego dochodzenia spoczywającej na stronie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wystawił tytuł wykonawczy z 22 listopada 2024 r. Tytuł ten opiewał na niewykonany obowiązek pieniężny stanowiący opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2024 r. do 30 września 2024 r. Dochodzona należność wynikała z deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 2 sierpnia 2021 r. dotyczącej nieruchomości w G. przy ul. [...] złożonej przez Zobowiązanego jako właściciela nieruchomości (liczba osób zamieszkujących nieruchomość – 5). Wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone upomnieniem skierowanym w trybie art. 15 ust. 1 u.p.e.a. do Zobowiązanego. Upomnienie z 21 października 2024 r. zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 25 października 2024 r. Wójt zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "Naczelnik", "organ egzekucyjny"), aby w oparciu o wspomniany tytuł wszczął egzekucję administracyjną przeciwko stronie. Naczelnik przyjął tytuł wykonawczy i uruchomił egzekucję administracyjną. Zobowiązany w skierowanym do Naczelnika piśmie z 9 grudnia 2024 r. wyraził sprzeciw, co do tytułu wykonawczego gdyż wcześniej nie został mu dostarczony. Wskazał, że tytuł wykonawczy dotyczy budynku, który jest w budowie i nie może być zamieszkany, w związku z czym nie można zastosować przepisów na które powołuje się organ. Naczelnik przekazał Wójtowi pismo Zobowiązanego traktując je jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wójt postanowieniem z 20 stycznia 2025 r. oddalił zarzut Zobowiązanego. Wierzyciel wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja zawierała pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w sytuacji braku zapłaty w terminie wskazanym w uchwale Rady Gminy G.. Brak zapłaty należnej opłaty za III kwartał jest zaległością podatkową. Wójt ustalił, że Zobowiązanemu doręczono upomnienie zawierające wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku. Zobowiązany pismem z 29 stycznia 2025 r. zatytułowanym "odwołanie" wniósł zażalenie na postanowienie Wójta. Skarżący zarzucił, że Wójt dopuścił się oszustwa intelektualnego, fałszując zapis danych figurujących w rejestrach ponieważ zapis "K. G. A." nie jest tożsamy z "K. G., K. G. A., Pan K. G.". Zarzucił, że działania Wójta prowadzą do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego oraz naruszają zasady, wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji. Kolegium postanowieniem z 5 marca 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Organ nadzoru po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wyjaśniło, że egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek polega na egzekucji należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres III kwartał 2024 r., co wynika z upomnienia, które Zobowiązany otrzymał w dniu 25 października 2024 r. i wobec nie dokonania zapłaty wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy. Kolegium przywołało treść art. 33 § 2 u.p.e.a. wskazując okoliczności jakie mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutu. W postanowieniu SKO zaznaczyło, że prawidłowość oznaczenia zobowiązanego w tytule wykonawczym, a więc spełniania przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a., znajduje się poza zakresem art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazało, że braku uprzedniego doręczenia tytułu wykonawczego także znajduje się poza zakresem art. 33 § 2 u.p.e.a. Jednocześnie dostrzeżono, że w piśmie z dnia 30 grudnia 2024 r. Naczelnik podał, iż odpis tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu w dniu 6 grudnia 2024 r. Zobowiązany pismem z 25 kwietnia 2025 r. wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie SKO. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Kolegium wskazał, że jest właścicielem działki budowlanej o nr [...] leżącej przy ul. [...] w G., na której w latach 90-tych rozpoczęto budowę budynku mieszkalnego, a sprawa, dotyczy się tej posesji. Wedle strony wierzyciel uzurpuje sobie prawo, do podobierania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysyła do Zobowiązania zawiadomienie o obowiązku złożenia deklaracji na gospodarowanie odpadami komunalnymi wprowadza go w błąd. Podniósł, że za namową i przy pomocy urzędnika złożył deklarację, gdyż nie posiadał wiedzy w tym zakresie. Dodatkowo podniósł, że wierzyciel, fałszuje zapis danych osobowych widniejących w rejestrach PESEL, pomimo tego że Skarżący w pismach kierowanych do Wójta wskazywał rażące błędy formalne, naruszające dobra osobiste. Wskazał, że odpady powstające na nieruchomości oddaje we własnym zakresie na co posiada dowody w postaci faktur, a Wójt uporczywie usiłuje wyłudzić pieniądze. Kolegium odpowiadając pismem z 29 maja 2025 r. na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga wniesiona została na postanowienie wymienione w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (skarga na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego). W sprawie spór sprowadza się do zasadności prowadzenia wobec Zobowiązanego egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi naliczonej od nieruchomości zamieszkałej. Strona kwestionuje możliwość dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie została zakończona budowa budynku znajdującego się nieruchomości w związku z którą powstały opłaty. Równocześnie strona podnosi, że organy administracji podają identyfikujące ją personalia (imiona i nazwisko) niezgodnie z właściwymi rejestrami. Organy administracji wskazują, że dochodzony obowiązek wynika ze złożonej przez skarżącego deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W swej istocie, zarzut uregulowany w art. 33-34 u.p.e.a., zmierza do udaremnienia prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego. Skuteczne zgłoszenie zarzutu przez zobowiązanego może otworzyć spór, co do zasadności prowadzenia egzekucji również w aspekcie materialnym (istnienia i wymagalność obowiązku). Zarzut z art. 33 u.p.e.a. jest środkiem prawnym o specyficznych cechach. W odróżnieniu od znanego z ogólnego postępowania administracyjnego odwołania (art. 127 i nast. k.p.a), jest środkiem "kierunkowym". Wniesienie zarzutu powinno spowodować badanie jego zasadności w granicach wskazanych przez stronę (podstaw zgłoszenia zarzutu). Niewłaściwa jest całościowa weryfikacja zasadności wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej ponad treść zarzutu. Przemawia za tym charakterystyka zarzutu jako środka zaskarżenia, a więc narzędzia prawnego stosowanego wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu, o wyraźnie uregulowanych w ustawie podstawach jego zgłoszenia - art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. (por. np. wyroki NSA z 4 grudnia 2025 r., sygn. akt III FSK 1251/24, NSA z 23 października 2025 r., sygn. akt III FSK 398/25, wyrok WSA w Gliwicach z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 766/24 – powołane orzeczenia dostępne poprzez Centralną Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przechodząc do zarzutu wskazać należy, że organy administracji nie wskazały wprost kwalifikacji prawnej okoliczności zgłoszonych przez zobowiązanego do jednej z podstaw zarzutu określonych w art. 33 § 2 pkt 1 do 6 u.p.e.a. Przyjąć należało, że skarżący zgłosił zarzut oparty na podstawie wymienionej w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a tj. nieistnienie obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Istotne jest, że organy administracji odniosły się do okoliczności zgłoszonych przez skarżącego w piśmie stanowiącym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej z 9 grudnia 2024 r. W zarzucie tym Zobowiązany nie kwestionował wysokości dochodzonej należności. Wierzyciel trafnie wskazał (a SKO zaaprobowało), że dochodzony obowiązek wynika ze złożonej przez skarżącego deklaracji, o jakiej mowa w art. 6m ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 – dalej: "u.c.p.g."). Obowiązek taki może stanowić przedmiot administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a deklaracja zawierała stosowane pouczenie. Stosownie do art. 6m ust. 1d wspomnianej ustawy wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. Z kolei art. 6o u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Ze znajdujących się w aktach sprawy wypełnionych przez skarżącego deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika, że nieruchomość położona w G. przy ul. [...] jest nieruchomością zamieszkałą. Potwierdza to treść deklaracji z 2 sierpnia 2021 r. oraz 9 września 2024 r. W tej sytuacji nieruchomość nie mogła być traktowana jako niezamieszkała. Nie stanowiło okoliczności znoszącej obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to że budowa znajdującego na nieruchomości budynku nie została formalnie ukończona. Niezakończenie budowy obiektu stanowiącego budynek mieszkalny nie wyklucza, że obiekt taki może być faktycznie użytkowany nawet jeżeli zgodnie z prawem nie powinien być wykorzystywany do tego celu. Nieruchomość taka może mieć status zamieszkałej na potrzeby powszechnego komunalnego systemu poboru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Za właściciela nieruchomości, o zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. uważać można w pierwszej kolejności osobę która posiadając tytuł prawny do nieruchomości lub władająca nią składa deklarację z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Ujmując w uproszczeniu to, że budynek nie powinien być w świetle przepisów prawa użytkowany nie oznacza, że faktycznie do tego nie dochodzi. Nieakceptowalne jest aby podmiot użytkujący z naruszeniem przepisów budynek (zamieszkujący) był w związku z naruszeniem prawa w uprzywilejowanej sytuacji wobec podmiotów, które dopełniły wymogów prawa. Do takiego uprzywilejowania doszłoby gdyby przyjąć, że wobec rozpoczęcia użytkowania budynku z naruszeniem przepisów nie można traktować nieruchomości jako zamieszkałej i nie powstaje w związku z tym obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Osobnym od obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi zagadnieniem jest odpowiedzialność właściciela za naruszenie przepisów Prawa budowlanego związana z rozpoczęciem użytkowania budynku bez uprzedniego uzyskania pozwolenia albo zgłoszenia tego faktu. W niniejszej sprawie skarżący popada w sprzeczność wskazując, że budynek nie może być zamieszkały, podczas gdy złożył on w 2021 r. deklarację, w której podał, że nieruchomość jest zamieszkała. Nie mogły zasługiwać na uwzględnienie gołosłowne twierdzenia skarżącego, że złożył deklarację wprowadzony w błąd. Zobowiązany nie kwestionował, że to on wypełnił i podpisał deklaracje w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami wobec czego brak jest podstaw do podważania ich skuteczności. Nie można pominąć również tego, że ze złożonych w toku postępowania sądowego dokumentów (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z 3 grudnia 2024 r., decyzja PINB w Z. z 5 maja 2025 r.) dowiedzieć można się, iż budynek znajdujący się w G. przy ul. [...] był zamieszkiwany od około 10 lat, mieszkał w nim P.K., skarżący oraz inne osoby. W budynku tym prowadzona była działalność gospodarcza – "PHU P". Podczas oględzin przeprowadzonych 12 września 2024 r. na potrzeby postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, widoczny był m.in. baner reklamowy o treści "usługi stolarsko-ciesielskie". W decyzji PINB z 5 maja 2025 r. umarzającej postępowanie w sprawie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym na działce [...] przyjęto, że stan "niezamieszkiwania" istnieje od 18 marca 2025 r. W tej dacie przeprowadzono oględziny budynku i ustalono, że doszło do opróżnienia pomieszczeń wcześniej zajmowanych na potrzeby mieszkaniowe. Przypomnieć należy, że przedmiotem egzekucji są opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za trzeci kwartał 2024 r. Niczym nie poparte okazały się podniesione w skardze twierdzenia strony odnośnie tego, że "w okresie, o którym mowa", nie odbierano z posesji żadnych odpadów. Okoliczność tego rodzaju jest, co do zasady obojętna dla powstania obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym miejscu Sąd wskazuje, że stosownie do art. 6s u.c.p.g. w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2. W świetle wcześniejszych wyjaśnień Wójt jest organem administracji właściwym w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6q ust. 1). Obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami w przypadku nieruchomości zamieszkałych ma charakter powszechny (art. 6h pkt 1 u.c.p.g.), a oddawanie odpadów komunalnych powstałych na nieruchomości "we własnym zakresie", co do zasady nie znosi obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący na etapie skargi podniósł na to, że odpady powstałe na terenie nieruchomości oddaje we własnym zakresie. Na dowód tego przedłożył kopię faktury VAT z 30 września 2024 r. wystawionej na jego rzecz przez B Sp. z o.o., której przedmiotem są niesegregowane odpady komunalne – bez organiki, ilość 0,18 t. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że okoliczności tej skarżący nie podnosił w ramach zarzutów. Po drugie z dowodu tego nie wynika, że: odpady komunalne z nieruchomości nie były odbierane przez Gminę, a także że odpady komunalne wymienione w fakturze zostały wytworzone w związku z zamieszkiwaniem nieruchomości – budynek był wykorzystywany również do prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczenia wymaga, że dochodzony obowiązek nie wynikał z decyzji lecz z deklaracji, a zatem dla uruchomienia egzekucji nie musiało poprzedzać doręczenie orzeczenia wydanego w administracyjnym postępowaniu rozpoznawczy. Organy administracji trafnie wskazały, że przed wystawieniem tytułu wykonawczego Zobowiązanemu doręczono upomnienie przewidziane w art. 15 ust. 1 u.p.e.a. Sformułowane na etapie skargi do tut. Sądu i zażalenia do SKO, zastrzeżenia dotyczące "kwestii personaliów" nie mogą być rozpoznawane w kontekście zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, gdyż nie zostały one zgłoszone przez Zobowiązanego w piśmie stanowiącym zarzut z art. 33 u.p.e.a. Jednocześnie postanowienia organów administracji obu instancji zawierają dane dzięki którym możliwe jest jednoznaczne zidentyfikowanie osoby skarżącego jako strony postepowania. Skarżący nie zaprzecza, że nosi pierwsze imię G., posługuje się drugim imieniem A. i nosi nazwisko K.. Właśnie te dane znalazły się w adresowanych do skarżącego postanowieniach organów obu instancji (a także w tytule wykonawczym, upomnieniu). Sąd stwierdził, że całkowicie bezpodstawne są zarzuty "fałszowania zapisu danych osobowych widniejących w rejestrach PESEL". Zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe oznaczenie strony i spełnia wymogi przewidziane w art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Nawiązując do zarzutów podniesionych w piśmie skarżącego z 23 czerwca 2025 r. Sąd nie stwierdził, aby przepisy na które powoływał się Wójt w niniejszej sprawie były niezgodne z Konsytuacją RP, a to art. 2, art. 7, art. 8, art. 30, art. 37, art. 76, art. 82, art. 83, art. 166. W szczególności podstawą do wyprowadzenia takiego wniosku nie może być załączone do pisma "Oświadczenie UCiDK" (strona rozwinęła ten skrót jako cyt. Urząd Cywilnej i Demokratycznej Kontroli). Przedstawiona w nim argumentacja sprowadza się do kwestionowania prawa stanowionego przez organy władzy ustawodawczej przy udziale organu władzy wykonawczej (Prezydent RP) z uwagi na ich "partyjność", godzącą w wolności i prawa jednostki. Sąd wskazuje, że przepisy prawa powszechnego zamieszczone w ustawach i aktach wykonawczych, korzystają z domniemania ich zgodności z Konstytucją RP. Skoro zatem dane przepisy nie zostały wyeliminowane przez Trybunał Konstytucyjny z porządku prawnego, albo ich praktyka stosowania uznana za niezgodną z Ustawą Zasadniczą, to brak jest racjonalnych powodów dla kwestionowania ich mocy wiążącej oraz ustrojowego umocowania organów administracji publicznych właściwych w sprawie. W tym stanie rzeczy skarga okazała się niezasadna i należało ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.