II SA/Wr 621/22

WyrokWSA we Wrocławiu2023-01-10

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Władysław Kulon, Adam Habuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wodnoprawny, wydając pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie i pobór wód z ujęcia znajdującego się na obszarze Natura 2000, prawidłowo ocenił potencjalny wpływ tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, opierając się jedynie na wieku ujęcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ wodnoprawny naruszył prawo, nie dokonując wnikliwego rozważenia potencjalnego znaczącego wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Samo stwierdzenie, że ujęcie istnieje od ponad 50 lat, nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia potrzeby takiej oceny, zwłaszcza gdy parametry poboru wody uległy zmianie, a poprzednie pozwolenie wydano przed implementacją przepisów dotyczących obszarów Natura 2000. Brak takiego rozważenia uniemożliwia prawidłową ocenę oddziaływania na środowisko i narusza przepisy Prawa wodnego oraz ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko.
Stan faktyczny
Strona skarżąca N. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, która udzieliła pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i pobór wód z ujęcia znajdującego się na obszarze Natura 2000. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska, w szczególności brak oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Organ odwoławczy uznał, że dalsza eksploatacja ujęcia, istniejącego od ponad 50 lat, nie wpłynie znacząco na obszar Natura 2000, co zostało zakwestionowane przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" z dnia 15 lipca 2022 r. nr 103/2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące piętrzenie i pobór wód I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. nr 103/2022 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej organ II instancji, organ odwoławczy, dyrektor RZGW) uchylił w całości decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i orzekł co do istoty sprawy, to jest: 1) umorzył postępowanie w sprawie wygaszenia w części decyzji Starosty Powiatu w Wałbrzychu z dnia 28 grudnia 2000 we fragmencie dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z potoku L. w K., 2) wydał dla W. Sp. z o. o. (dalej W.) pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmująca piętrzenie wód powierzchniowych potoku L., 3) wydał dla W. pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmującą pobór wód powierzchniowych potoku L. dla istniejącego ujęcia wód powierzchniowych. Wskazanych pozwoleń wodnoprawnych udzielono na czas określony 30 lat. Jednocześnie organ II instancji zobowiązał W. do wykonania wskazanych czynności związanych z należytą realizacją pozwolenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał błędy, które doprowadziły do eliminacji decyzji organu I instancji, a mianowicie: 1) informacja wynikająca z przepisu art. 393 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.) powinna być zamieszczona w pozwoleniu wodnoprawnym, jednak organ powinien jedynie o niej pouczyć (a nie orzekać) ponieważ to co wynika bezpośrednio z ustawy nie może być przedmiotem orzekania w formie decyzji administracyjnej, 2) niewłaściwie zamieścił organ I instancji w orzeczeniu decyzji informacje, na podstawie jakiej decyzji zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, 3) organ I instancji błędnie wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, gdy tymczasem decyzja wygasła z mocy prawa z powodu upływu terminu, na jaki została wydana, a w konsekwencji należało umorzyć postępowanie w tym zakresie, 4) niezasadne było orzekanie w decyzji w sprawie utrzymania potoku oraz o pokryciu szkód wynikłych z realizacji pozwolenia, ponieważ kwestie te są przedmiotem regulacji innych przepisów Prawa wodnego, i należą do odrębnych postępowań prawnych. Organ II instancji podał dalej, że przedmiotowe ujęcie powierzchniowe znajduje się na obszarze Natura 2000. Wyjaśnił, że ze względu na fakt, iż ujęcie zostało wykonane ponad 50 lat temu, to w jego ocenie dalsza eksploatacja nie wpłynie potencjalnie znacząco na obszar Natura 2000, w rozumieniu art. 96 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, dalej ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko). Dyrektor RZGW orzekł w uzasadnieniu, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Dlatego nie można mówić o naruszeniu przepisów ustaw o lasach oraz o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Pozwolenie wodnoprawne jedynie uprawnia do korzystania z wód w sposób i na warunkach w nim określonych. Art. 407 ust. 2 Prawa wodnego nie wymaga ponadto, aby jednym z załączników do wniosku o pozwolenie wodnoprawne była umowa dzierżawy lub użytkowania gruntów. W skardze z dnia 1 sierpnia 2022 r. reprezentujący N. (dalej skarżący, N.) wniósł o uchylenie decyzji dyrektora RZGW w zakresie orzeczenia co do istoty sprawy i zasądzenie koszów postępowania. Skarżący zarzuca naruszenie: 1) art. 107§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k. p. a.) w związku z art. 403 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego poprzez brak zawarcia w decyzji elementów wymaganych przez Prawo wodne, 2) art. 7 i art. 77 k. p. a. poprzez niedokonanie niezbędnych ustaleń i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, 3) art. 59 ust. 2, art. 61 ust. 5, art. 96 i art. 97 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z nieprzeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, 4) art. 396 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego poprzez naruszenie m. in. wymagań określonych w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach, 5) art. 7 oraz art. 10 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niedokonanie wymaganych przekształceń oraz nieuzyskanie zgody na przeznaczenie gruntów na cele nieleśne. W rozwinięciu skargi wskazano, że art. 403 Prawa wodnego wskazuje elementy pozwolenia wodnoprawnego, które należy odnieść do specyfiki danego pozwolenia, i pod tym kątem oceniać konieczność ich ujęcia w rozstrzygnięciu decyzji. Takim elementem jest m. in. określenie obowiązków związanych z ochroną środowiska, w szczególności ustalenie działań ograniczających oddziaływanie na środowisko, co wiąże się ze wskazaniem w decyzji zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Ma to szczególne znaczenie zważywszy, że ujęcie znajduje się na terenie leśnym objętym Naturą 2000. Zdaniem skarżącego w treści decyzji (pkt II.3.2) nie wskazano bezpośrednio żadnych obowiązków, które odnosiłyby się do ochrony środowiska i zapobieżenia negatywnemu wpływowi na środowisko. Następnie N. zarzucił brak przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz to, że organ II instancji nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie konieczności dokonania takiej oceny. Uzasadnienie w tym zakresie - jak wskazuje skarżący - jest wyjątkowo lakoniczne. Ponadto skarżący zarzuca, że organ II instancji nie respektował wymogów nie naruszania przez pozwolenie wodnoprawne m. in. planu urządzania lasu. W odpowiedzi na skargę dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że to, iż art. 403 Prawa wodnego stanowi o zamieszczeniu w pozwoleniu wodnoprawnym ustaleń dotyczących specyfiki danej zgody wodnoprawnej, nie oznacza, że wszystkie zapisy należało uwzględnić w tym konkretnym pozwoleniu. Co do umiejscowienia ujęcia na obszarze Natura 2000, to dyrektor RZGW ocenił możliwość wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, co wskazano w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Z uwagi na to, że ujęcie wykonano ponad 50 lat temu, jego dalsza eksploatacja nie wpłynie potencjalnie znacząco na obszar Natura 2000. Brak także powodów prawnych, aby do wniosku o pozwolenie wodnoprawne załączać zgody związane z ochroną lasu i gruntów leśnych. Dnia 9 listopada 2023 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź uczestnika W., w której wnosi o oddalenie skargi w całości i polemizuje z zarzutami skarżącego dotyczącymi braku w decyzji elementów wymaganych przez Prawo wodne, braku oceny wpływu na obszar Natura 2000, niedokonania przekształceń gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej także jako p. p. s. a.) Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrola sądowa w niniejszej sprawie koncentruje się na prawidłowości pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez dyrektora RZGW. Sąd uznał, że zasadny jest zarzut skargi wskazujący na wadliwość pozwolenia wypływającą z naruszenia procedur związanych z badaniem oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Treść pozwolenia wodnoprawnego ustawodawca określa w sposób pozytywny, wskazując co powinno się w nim znaleźć, oraz na zasadzie negatywnej, wskazując dokumenty, których pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać. Przejawem adekwatnej dla realiów sprawy treści pozytywnej jest art. 403 ust. 1 Prawa wodnego stanowiący, że w pozwoleniu wodnoprawnym określa się między innymi obowiązki niezbędne ze względu na ochronę środowiska, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Natomiast treść negatywna objawia się poprzez brzmienie art. 396 ust. 1 pkt 2 i 8, w których to przepisach ustawodawca stwierdza, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planu ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych (pkt 2) oraz wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych (pkt 8). W tym świetle nie ma wątpliwości, że pozwolenie wodnoprawne musi respektować względy środowiskowe i przyrodnicze, zarówno nakazując określone działania towarzyszące korzystaniu z niego, jak i nie ingerując w wymogi ochrony środowiska i przyrody, w tym te sprecyzowane w planach ochrony (planach zadań ochronnych) obszarów chronionych. Do obszarów chronionych, o których mowa w przywołanym przepisie, a jednocześnie form ochrony przyrody należy obszar Natura 2000, wymieniony przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody jako jedna z form ochrony przyrody (art. 6 ust. 1 pkt 5). Jak powszechnie wiadomo, formy ochrony przyrody, w tym obszar Natura 2000, poddane są szczególnej ochronie prawnej. Ochronę taką kreuje ustawa o ochronie przyrody zakazując w art. 33 w związku z art. 34 podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, a także inne przepisy, w szczególności ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, ocenach oddziaływania na środowisko, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jak stanowi art. 96 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Adaptując przywołane w przepisie uregulowania do okoliczności kontrolowanej sprawy dojdziemy do wniosku, że dyrektor RZGW obowiązany jest do rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Trzeba tu zaakcentować, że jedną z decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1, jest pozwolenie wodnoprawne na regulację wód, pozwolenie wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenie wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, wydawanych na podstawie Prawa wodnego (art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko) oraz inna zgoda wodnoprawna (art. 96 ust. 2 pkt 3 ustawy o o cenach oddziaływania na środowisko). Ponownie transformując powołane przepisy do realiów sprawy zauważymy, że pozwolenie wodnoprawne na usługi wodne (piętrzenie wód powierzchniowych oraz pobór wód powierzchniowych), takie jak w zaskarżonej decyzji, mieści się w ustawowym katalogu zgód wodnoprawnych (czyli decyzji) objętych obowiązkiem rozważenia z art. 96 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca, wskazując aktywności poddane ocenie, posłużył się sformułowaniem przedsięwzięcie, które zdefiniował jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin (art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko). Zdaniem Sądu, uwzględniającego szerokie rozumienie przedsięwzięcia formułowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, piętrzenie oraz pobór wód następujące za pomocą urządzeń i budowli piętrzących, zdefiniowanych przez Prawo wodne (art. 16 pkt 2 i pkt 65) mieszczą się w zakresie przedsięwzięcia wyznaczonego ustawą o ocenach. Wynika z tego, czego zresztą strony sporu nie kwestionują, że zgody (pozwolenia) wodnoprawne takie jak w kontekście sprawy, trzeba poddać rozważeniu, o którym stanowi się w art. 96 ust. 1 ustawy o ocenach, skoro przedsięwzięcie zlokalizowane jest na obszarze Natura 2000. Sąd chce w tym miejscu przybliżyć charakter rozważenia, do którego odnosi się przepis, ponieważ takie ustalenie jest niezbędne dla oceny, czy rozważenia takiego w sprawie dokonano. Język prawny nie definiuje rozważenia, zaś język polski w słowie rozważyć umieszcza rozpatrywanie jakiejś sprawy, zastanowienie się nad czymś, przemyślenie; rozważenie łączone jest z namysłem dokładnym, gruntownym (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003). Bliskoznacznie do rozważenia sytuują się przemyśliwania, rozpatrywania, roztrząsania (Słownik wyrazów bliskoznacznych PWN, Warszawa 2005). Zważywszy rangę prawną i społeczną ochrony środowiska i przyrody, w tym ujęcie ochrony środowiska jako wyrażonego w Konstytucji Rzeczpospolitej zadania państwa (art. 5 ustawy zasadniczej) należy wymagać od organu zobowiązanego do rozważenia - na zasadzie art. 96 ust. 1 ustawy o ocenach - dokładnej, gruntownej i rzeczowej analizy wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Powstaje zatem konieczność zbadania i rozstrzygnięcia, czy dyrektor RZGW temu zadaniu podołał. Organ II instancji odniósł się do realizacji planowanej inwestycji na obszarze Natura 2000 następująco: “Z uwagi na fakt, że ujęcie zostało wykonane ponad 50 lat temu, w ocenie organu jego dalsza eksploatacja nie wpłynie potencjalnie znacząco na obszar Natura 2000" (s. 7 decyzji). Z takiego sformułowania wypływa wniosek, że jedyną podstawą do stwierdzenia, że nie nastąpi potencjalnie znaczące oddziaływanie na Naturę 2000, jest dla organu II instancji fakt chronologiczny (upływ czasu). W przekonaniu Sądu takie stwierdzenie dyrektora RZGW nie koresponduje z nakreślonym wyżej obowiązkiem rozważenia. Ustawodawca w żadnym przepisie nie stwierdza, że wpływ przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 warunkowany jest upływem czasu, czy datą, w której zostały wykonanie określone urządzenia. Racjonalne, jak uważa Sąd, jest nawet założenie przeciwne w tej postaci, że upływ czasu, zmiana otoczenia i warunków, może powodować modyfikację wpływu (oddziaływań) przedsięwzięcia na przyrodę, w tym Naturę 2000. W konsekwencji upływ czasu będzie nasilał potrzebę oceny, i konieczność aktualizacji do obecnych warunków. Sąd oczywiście dostrzega, że zmiana w tym zakresie nie jest zjawiskiem, które bezwzględnie musi nastąpić. Ustalenia w tym zakresie wymagają jednakże analiz dokonanych przez organ, zwłaszcza zestawienia z poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym. Przy analizie akt sprawy Sąd dostrzegł zmiany w zakresie parametrów związanych z poborem wody. Według pozwolenia wodnoprawnego z 2000 r. Qśrh=30m³/h zaś Qśrd=600m³/d. Według zaskarżonej decyzji nr 103/2022 Qdop.r=182 500 m³/rok, zaś Qśr.d=500m³, Qmax.h=20.8 m³/h. Nie są to parametry identyczne. Oprócz tego w operacie wodnoprawnym zapisano, że podmiot użytkujący ujęcie zgłasza zwiększenie zapotrzebowania na wodę. Szacuje się zapotrzebowanie na wodę w stosunku do aktualnego poboru wzrośnie dwukrotnie. Przede wszystkim jednak trzeba wziąć pod uwagę, że poprzednie pozwolenie wydano w czasie, kiedy Natura 2000 nie była jeszcze implementowana do polskiego systemu prawnego (poprzednie pozwolenie pochodzi z roku 2000, podczas gdy ustawa umocowująca prawnie Naturę 2000 w Polsce weszła w życie w roku 2004). Nie sposób zatem znaleźć punktu początkowego (miejsca odniesienia), aby orzec, czy względem poprzedniego pozwolenia nastąpiły modyfikacje w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. . Tym większego znaczenia prawno - środowiskowego nabiera zatem ocena oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, związanego ze zgodą wodnoprawną, w kontekście wpływu na Naturę 2000. Zgodnie z art. 400 ust. 8 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji. Jednocześnie art. 409 Prawa wodnego precyzujący treść operatu wskazuje, że ma on zawierać informację o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy o ochronie przyrody, występujących w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Odpowiedni dla przedmiotowej sprawy operat wodnoprawny dostrzega umiejscowienie przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 i zwięźle charakteryzuje ten obszar (s.13-14). Odnosząc się do kwestii oddziaływania przedsięwzięcia operat stwierdza, że "przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". Trzeba tu wyeksplikować, że sformułowanie takie nie jest rozważeniem, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, i nie może być traktowane jako prawny substytut takiego rozważenia. Wypada również pokazać, że w świetle przywołanych wyżej norm operat wodnoprawny zawiera informację o formach ochrony przyrody, i nie jest jedyną podstawą (przesłanką) wydania pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ obok operatu są nimi zgromadzone w toku postępowania dowody, dokumenty i informacje (art. 400 ust. 8 Prawa wodnego). W rezultacie operat wodnoprawny dostarcza organowi stosownych informacji, ale nie zwalnia organu od obowiązku dokonania przedmiotowego rozważenia. Owo rozważenie należy widzieć raczej w kontekście dowodów, dokumentów i informacji, o których mowa w art. 400 ust. 8, dających podstawę dla pozwolenia wodnoprawnego. Wreszcie warto wykrystalizować, że rozważenie, o którym mowa w sprawie, poprzedza dalsze etapy postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Mianowicie art. 96 ust. 3 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko wskazuje, że jeżeli organ uzna, że przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska stosownych dokumentów celem stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jeżeli to rozważenie jest powierzchowne, niepogłębione i ogólnikowe, a nadto nawiązuje do pozanormatywnego w tych okolicznościach kryterium czasu, to w istocie rzeczy trudno uznać, że realnie go dokonano, i że zaistniała podstawa prawna do niewydania postanowienia w sprawie przedłożenia wskazanych dokumentów Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, który kompetentny jest do postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 96 ust. 3 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowsko). Z tej racji Sąd uznał, że deficyt w zakresie rozważenia ma istotny, rudymentarny wpływ na ewentualność oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Sąd podparł się w analizie i kontroli sprawy oraz w przyjętych wnioskach wcześniejszym orzeczeniem tutejszego Sądu wspartym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 475/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 439/13). W orzeczeniach napisano, że obowiązkowi rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 nie podlegają postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o które wnioskodawca ubiega się w związku z upływem okresu, na które było wydane poprzednie pozwolenie, z tym jednakże zastrzeżeniem, iż ustalony cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie mogą odbiegać od dotychczasowych. W ocenie Sądu taka kontynuacja, w realiach sprawy, jest wątpliwa, a nade wszystko nie jest udowodniona rozważeniem, o którym była mowa. Reasumując, zgodnie z art. 145 §1 p. p. s. a. Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uwzględnił skargę i wyeliminował zaskarżoną decyzję ponieważ uznał, że organ naruszył prawo nie respektując, iż pozwolenie wodnoprawne dotyczy przedsięwzięcia realizowanego na obszarze Natura 2000. Istotność wpływu manifestuje się w tym, że w zależności od rezultatu rozważenia mogą nastąpić kolejne stadia prawne związane z realizacją przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000. Skoro organ faktycznie zaniechał takiego rozważenia, to bezprawnie wyłączył możliwość oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Tym samym naruszono wskazane wcześniej przepisy materialne Prawa wodnego nakazujące uwzględniać w pozwoleniu wodnoprawnym wymogi środowiskowe i przyrodnicze. Uchybiono także materialnym regulacjom ustawy o ochronie przyrody w związku z ustawą o ocenach oddziaływania stanowiącym o ochronie obszarów Natura 2000 i zakazie podejmowania określonych przedsięwzięć poprzez realizację procedury prawnej inicjowanej relewantnym dla sprawy rozważeniem. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ weźmie pod uwagę sformułowane wyżej dyspozycje Sądu, a zwłaszcza dokona wnikliwego rozważenia, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205§1 p. p. s. a. zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 797 zł, na którą składają się koszty zastępstwa (480 zł), koszty opłaty skarbowej (17 zł) oraz wpis od skargi (300 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło