II OZ 10/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1305/25 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Katowicach z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr WINB-WOA.7721.218.2025.DK w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie legalności obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 19 listopada 2025 r., Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej także: "Sąd I instancji") wezwał skarżącą A.B. (dalej także "skarżąca") do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, od skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Katowicach z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr WINB-WOA.7721.218.2025.DK, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gl 1305/25, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie legalności obiektu budowlanego. Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone skarżącej za pośrednictwem ePUAP w dniu 10 grudnia 2025 r. Skarżąca w piśmie wniesionym elektronicznie za pośrednictwem ePUAP w dniu 17 grudnia 2025 r. złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie. W uzasadnieniu wskazała, że podstawą zażalenia jest złożenie wniosku o zwolnienie z kosztów. Jednocześnie złożony został przez skarżącą za pośrednictwem ePUAP wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej także: "P.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie, o których mowa powyżej, są: skarga, sprzeciw od decyzji, sprzeciw od postanowienia, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata i w tym celu przewodniczący wydziału wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątkami od powyższego obowiązku są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 P.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne P.p.s.a.). Przedmiotowa sprawa nie jest sprawą objętą ustawowym zwolnieniem od kosztów. Skarżąca w złożonym zażaleniu na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Sądu I instancji podniosła jedynie, iż uzasadnieniem jej zażalenia jest złożony wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Z uwagi na jednoczesne wniesienie wraz z przedmiotowym zażaleniem wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu I instancji z dnia 18 grudnia 2025 r. nadano ww. zażaleniu bieg, zaś w sprawie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarejestrowanej pod sygn. akt II SPP/Gl 159/25, zarządzono o przedłożeniu sprawy po prawomocnym rozstrzygnięciu zażalenia. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach prawidłowo ustalił wysokość wpisu, wskazując właściwą podstawę prawną wezwania skierowanego do skarżącej. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, wynosi 100 zł. Zasadnie zatem Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Sądu I instancji wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu w tej wysokości. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Katowicach z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr WINB-WOA.7721.218.2025.DK, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie legalności obiektu budowlanego. W konsekwencji powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się żadnych uchybień po stronie Sądu I instancji w badanym zakresie. Na marginesie jedynie wskazać w tym miejscu należy, iż w sprawie kwestią nadal otwartą pozostają inne ewentualne braki formalne skargi, albowiem akta sądowe sprawy zawierają wydruk nadesłanego przez organ w oryginale pisma skarżącej wniesionego elektronicznie za pośrednictwem ePUAP zatytułowanego "ODWOŁANIE WINB-WOA.7721.218.2025.DK", z którego wynika jego godzina wniesienia 18:38:28, zaś z treści odpowiedzi na skargę z dnia 13 października 2025 r. oraz nadesłanych przez organ dokumentów w wersji tradycyjnej (papierowej), wynika, iż w sprawie złożono dwie skargi (godzina wniesienia drugiej 18:42:53; k. 3 akt sądowych sprawy). Drugiego wydruku przedmiotowe akta sądowe nie zawierają. Nadto z wydruku weryfikacji podpisu elektronicznego pod dokumentem wydrukowanym i zweryfikowanym przez Sąd I instancji wynika, że wynik weryfikacji jest "nieprawidłowy" (k. 59 i 60 akt sądowych sprawy). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 oraz 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.