III SAB/Wr 52/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Marszałka Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie uruchomienia przewozów pasażerskich na linii kolejowej Rakowice-Niwnice-Zebrzydowa postanawia: odrzucić skargę. W dniu 19 września 2025 r. A. F. (dalej: strona, skarżący) wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Marszałka Województwa Dolnośląskiego (dalej: Marszałek, organ) w przedmiocie uruchomienia przewozów pasażerskich na linii kolejowej R.-N.-Z. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w dniu 21 listopada 2023 r. wniósł do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego wiadomość e-mail z prośbą o podjęcie działań w celu uruchomienia przewozów pasażerskim na linii kolejowej R.-N.-Z. Skarżący uzasadniał swoje wystąpienie istnieniem w tym miejscu czynnego szlaku kolejowego do [...] oraz potencjalnym korzystaniem z takich przewozów przez osoby dojeżdżające do pracy. Pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. organ poinformował wnioskodawcę, że po przeprowadzeniu analizy zaproponowanego rozwiązania, stwierdzono, iż z przyczyn formalnych nie jest możliwe prowadzenie regularnego ruchu pasażerskiego na terenie bocznic towarowych z uwagi na odmienne zasady regulujące wymagania dotyczące ich budowy i eksploatacji, a także ich statusu i sposobu prowadzenia ruchu w stosunku do publicznej sieci kolejowej. Wskazano jednocześnie, że w opracowaniu pt. "Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Województwa Dolnośląskiego" (dalej: plan transportowy), będącym aktem prawa miejscowego i wyznaczającym kierunki rozwoju sieci komunikacyjnej województwa w kolejowym transporcie publicznym, nie zidentyfikowano linii kolejowej nr [...] na odcinku L. – Z. jako istotnej w ruchu pasażerskim. Samo włączenie L. i Powiatu L. planowane jest do realizacji przy pomocy rewitalizacji linii kolejowych nr [...] na odcinku J. - L. oraz [...] na odcinku L.1 – Z.1 - L., a także, że w chwili obecnej nie istnieją przesłanki uzasadniające podejmowanie działań zmierzających do uruchomienia wojewódzkich kolejowych połączeń pasażerskich na zaproponowanym przez skarżącego odcinku Skarżący wniósł kolejne pismo z 18 stycznia 2024 r. w sprawie dostosowania bocznicy kolejowej i uruchomienia przewozów na ww. odcinku. Pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. organ poinformował skarżącego, że odpowiedź w przedmiotowej sprawie została już skarżącemu udzielona wskazanym wyżej pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. W kolejnej wiadomości e-mail z dnia 5 sierpnia 2025 r. skarżący ponownie wniósł o uruchomienie przewozów pasażerskich na przedmiotowym odcinku i wykonanie przystanku kolejowego we wsi R. W odpowiedzi z dnia 21 sierpnia 2025 r. organ wskazał, że nie zmieniły się dotychczasowe uwarunkowania przedstawione we wcześniejszej korespondencji i podtrzymuje stanowisko zawarte w pismach z dnia 23 stycznia 2024 r. i 27 grudnia 2023 r. We wniesionej do tutejszego Sądu skardze skarżący wskazał na odmowę likwidacji wykluczenia komunikacyjnego i zarzucił organowi, że nie dodał do planu transportowego pasażerskiej linii kolejowej oraz nie uruchomiono linii na wskazanym odcinku pomimo korzystania z tego odcinka przez ruch towarowy. Podniósł, że przez swoje działania organ wyklucza ten region komunikacyjnie. W odpowiedzi na skargę organ wywiódł, że zadania Marszałka, których dotyczy skarga, nie zawierają rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że skarżący wskazywał na wstępie skargi m.in. na naruszenie w postaci niedodania do planu transportowego pasażerskiej linii kolejowej R.-N.-Z. i nieuruchomienia linii na wskazanym odcinku pomimo wykorzystywania tego odcinka przez ruch towarowy. Natomiast Sąd, z uwagi na to, że w zarówno w początkowym wniosku, dalszych pismach i skardze skarżący konsekwentnie odnosił się do kwestii merytorycznych związanych z organizacją ruchu kolejowego, uznał, że skarga została wniesiona w tym przedmiocie. Istotą zarzutów skarżącego było bowiem niepodjęcie przez Marszałka działań zmierzających do uruchomienia przewozów pasażerskich na linii kolejowej R.-N.-Z. Jak stanowi art. 4 pkt 19a ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1234)., organizatorem publicznego transportu kolejowego jest organizator publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym w zakresie odnoszącym się do pasażerskich przewozów kolejowych. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 5 a ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 285 – dalej: p.t.z.), plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego, w przypadku planowanego organizowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej, opracowuje województwo w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich. Natomiast tryb postępowania dotyczącego organizowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej, w tym odpowiedniego ruchu kolejowego, został uregulowany wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 10 p.t.z., który stanowi, że informację o opracowanym projekcie planu transportowego ogłasza się w miejscowej prasie, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w sposób zwyczajowo przyjęty, określając miejsce wyłożenia projektu planu transportowego oraz formę, miejsce i termin składania opinii dotyczących tego projektu, nie krótszy jednak niż 21 dni od dnia ogłoszenia. Organizator rozpatruje opinie, o których mowa w ust. 1, a w przypadku uznania za zasadne wniosków w nich zawartych, dokonuje stosownych zmian w projekcie planu transportowego. W myśl art. 13 ust. 1 p.t.z., marszałek województwa przedstawia sejmikowi województwa do uchwalenia projekt planu transportowego: 1) uzgodniony z marszałkami sąsiednich województw, 2) zaopiniowany przez zarząd związku metropolitalnego położonego na terenie województwa, o ile jest utworzony, 3) zaopiniowany przez zarząd sąsiedniego związku powiatów lub związku powiatowo-gminnego, o ile jest utworzony - w zakresie linii komunikacyjnych przebiegających na obszarach ich właściwości. Należy zauważyć, że uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 października 2014 r. nr LV/2107/14 został uchwalony plan transportowy. Tryb wprowadzania zmian w planie transportowym regulują natomiast art. 11 i 14 p.t.z. Jak stanowi art. 11 ust. 2 tej ustawy, plan transportowy może być, w zależności od uzasadnionych potrzeb, poddawany aktualizacji. Zgodnie natomiast z art. 14 p.t.z., do aktualizacji planu transportowego, stosuje się odpowiednio przepisy art. 10, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1-2 i 2b-4 oraz art. 13 tej ustawy. W tym miejscu przypomnieć należy, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego w przypadkach określonych w pkt 1-4 art. 3 p.p.s.a. Obejmuje to sprawy, w których organy administracji podejmują: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Warunkiem uznania tej skargi za dopuszczalną byłoby przyjęcie, że wniosek skarżącego z 21 listopada 2023 r. wszczął postępowanie, którego zakończeniem powinno być działanie organu w drodze aktu lub czynności dotyczącego jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tylko wtedy możnaby postawić organowi zarzut pozostawania w bezczynności i wnieść skargę w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Warunek ten nie został, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie spełniony. W rozpoznawanej sprawie wnioski i pisma składane przez skarżącego do organu odpowiedzialnego za organizowanie kolejowego transportu zbiorowego, trudno uznać za "projekt aktualizacji planu transportowego" w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Nie tylko bowiem brak im dostatecznego sprecyzowania co do sposobu wprowadzania postulowanych zmian, ale przede wszystkim skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do działania w tym trybie. Skarżący nie zalicza się bowiem do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 13 p.t.z., uprawnionych do przedstawienia do uchwalenia projektu planu transportowego lub projektu jego aktualizacji. Niemiej, na podstawie art. 10 ust. 2 w zw. z art. 14 p.t.z. organizator, którym w tym wypadku jest Marszałek, rozpatruje zgłoszone opinie, o których mowa w ust. 1, a w przypadku uznania za zasadne wniosków w nich zawartych, dokonuje stosownych zmian w projekcie planu transportowego. Sąd stwierdził, że pisma skarżącego z 26 kwietnia 2022 r., 21 stycznia 2023 r. i 5 sierpnia 2025 r. są w istocie propozycjami dla Marszałka w zakresie organizacji ruchu kolejowego, co skarżący wskazywał expressis verbis w korespondencji z organem. Oczywiście, nie można zabronić obywatelowi przedstawienia swej propozycji, ale wystąpienie tego rodzaju nie wszczyna postępowania administracyjnego. Reasumując, skoro wniosek skarżącego nie mógł skutecznie zainicjować postępowania w sprawie zmiany organizacji ruchu, to wniesiona skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 p.p.s.a. można ją wnieść wtedy, gdy na organie ciążył obowiązek wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności materialno-technicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.