II SA/Gl 285/23
WyrokWSA w Gliwicach2023-12-22
Skład orzekający: Renata Siudyka, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, może oprzeć się na art. 61a § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zdarzenia początkowego, od którego liczony byłby termin na wniesienie zarzutów, a jedynie terminy końcowe?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zdarzenia początkowego, od którego liczony byłby termin na wniesienie zarzutów, a jedynie terminy końcowe. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia złożonych zarzutów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które uchyliło postanowienie PINB odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. PINB odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że zarzuty zostały złożone po terminie. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując, że nie ma 7-dniowego terminu prekluzyjnego na wniesienie zarzutów, a zarzuty można wnieść w dowolnym czasie trwania postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny rozpatrywał legalność postanowienia organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. B. (B.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2023 r. nr WINB.WOA.7722.192.2022.KC w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r., nr WINB.WOA.7722.192.2022.KC, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2022 r., poz. 2351 ze zm., dalej: Pr. bud.), po rozpoznaniu zażalenia S. B. na postanowienie nr [...] z dnia 16 sierpnia 2022 r., znak [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. (dalej: PINB), którym odmówiono, na podstawie art. 61a § 1 kpa, wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 maja 2022 r., Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Katowicach (dalej: ŚWINB) uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją nr [...] z dnia 18 czerwca 2020 r., znak: [...] PINB nakazał S. B. rozbiórkę budynku mieszkalnego wraz z wiatą garażową o łącznej powierzchni zabudowy ok. 255 m2, usytuowanego na działce nr 1 przy ul. [...] w P.. Organ stwierdził, że budowa budynków gospodarczych została wykonana niezgodnie z dokonanymi zgłoszeniami. Inwestorzy zgłosili wykonanie 7 budynków gospodarczych związanych z gospodarką leśną i wiaty, a wykonali jeden budynek o funkcji mieszkalnej, co stało w sprzeczności z obowiązującym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i skutkowało orzeczeniem rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. Bud.
W wyniku odwołania, decyzją z 24 sierpnia 2020 r., nr [...] ŚWINB utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II S/VG11276/20, oddalił skargę S. S. oraz S. B. Wyrok stał się prawomocny w dniu 29 czerwca 2021 r.
W dniu 8 listopada 2021 r. PINB przeprowadził na terenie działki nr 1 przy ul. [...] w P. czynności kontrolne, podczas których ustalił iż nie wykonano nakazu nałożonego decyzją PINB nr [...] z 18 czerwca 2020 r.
Upomnieniem z dnia 22 listopada 2021 r. inwestor został wezwany do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 18 czerwca 2020 r. W upomnieniu pouczono zobowiązanego o konsekwencjach niezrealizowania w sposób dobrowolny nałożonego na niego obowiązku.
W dniu 29 marca 2022 r. przeprowadzono na terenie przedmiotowej działki powtórne czynności kontrolne, podczas których ustalono, iż w dalszym ciągu nie wykonano ww. obowiązku.
W konsekwencji dniu 18 maja 2022 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wraz z wnioskiem o zastosowanie środka egzekucyjnego, tj. grzywny w celu przymuszenia.
Pismem z dnia 8 czerwca 2022 r. S. S., reprezentowana przez adwokata, złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną ŚWINB z dnia 24 sierpnia 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.
Z kolei pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. S. B. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 i 6 lit. c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) polegające na wygaśnięciu obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 maja 2022 r.
Postanowieniem z 18 lipca 2022 r., znak: [...], ŚWINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją ŚWINB z dnia 24 sierpnia 2020 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Z kolei postanowieniem z dnia 18 lipca 2022 r., znak: [...], wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją ŚWINB z dnia 24 sierpnia 2020 r.
W dniu 11 sierpnia 2022 r. do ŚWINB wpłynęło zażalenie S. S., na postanowienie ŚWINB z dnia 18 lipca 2022 r., znak: [...], którym tut. organ odmówił wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
W dniu 16 sierpnia 2022 r. PINB wydał postanowienie nr [...], znak: [...], którym odmówił inwestorowi przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 maja 2022 r. wskazując, że nie uprawdopodobniono, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zażalenie to zostało zaskarżone przez inwestora.
Następnie, w dniu 16 sierpnia 2022 r. PINB wydał postanowienie nr [...], znak: [...], którym, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 maja 2022 r. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez S. B.
Decyzją z 31 sierpnia 2022 r., znak: [...] ŚWINB działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji ŚWINB z dnia 24 sierpnia 2020 r. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wnieśli S. B. oraz S. S., zastępowana przez adwokata.
W dniu 31 października 2022 r. GUNB wydał postanowienie, znak: [...], którym utrzymał w mocy w całości postanowienie ŚWINB z dnia 18 lipca 2022 r., znak: [...], o odmowie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z kolei w dniu 28 listopada 2022 r. GUNB wydał decyzję, znak: [...], którą utrzymał w całości decyzję ŚWINB z dnia 31 sierpnia 2022 r., znak: [...]. Skargę na ww. rozstrzygnięcie GUNB wniosła S. S., zastępowana przez adwokata.
Postanowieniem znak: [...] ŚWINB utrzymał w mocy w całości postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia 16 sierpnia 2022 r., wskazując iż skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zdarzenia początkowego, od którego liczony byłby termin na wniesienie zarzutów, to organ obowiązany był wydać postanowienie o odmowie przywrócenia tegoż terminu.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. S. B. wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr [...] domagając się jego uchylenia. Zdaniem żalącego zaskarżone postanowienie jest nieuzasadnione, bowiem powinien być przywrócony termin na złożenie zarzutów z powodów uzasadnionych jego chorobą.
W wyniku zażalenia, ŚWINB postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r., WINB.WOA.7722.192.2022.KC uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji
w całości.
W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy oraz zastosowano przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu odwoławczego wydane przez organ I instancji postanowienie obarczone jest wadami proceduralnymi, powodującymi konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazano, że obecnie nie ma już zatem 7-dniowego terminu prekluzyjnego na wniesienie zarzutów od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a ustawodawca nie przewidział zdarzenia początkowego, od którego liczony byłby termin na wniesienie zarzutów. Przewidział wyłącznie terminy końcowe na wniesienie zarzutów. Oznacza to, że zarzuty można wnieść w dowolnym czasie trwania postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na względzie, organ I instancji obowiązany był rozpatrzyć merytorycznie złożone przez zobowiązanego zarzuty, zgodnie z dyspozycją art. 33 § 2 u.p.e.a.
Pismem z dnia 13 lutego 2023 r. S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł w zasadzie zarzuty zawarte w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozstrzygana sprawa dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 maja 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R., po rozpatrzeniu wniosku obecnie skarżącego postanowieniem nr [...] z dnia 16 sierpnia 2022 r. odmówił temu żądaniu, przy czym jako podstawę swego rozstrzygnięcia wskazał art. 61a k.p.a.
W uzasadnieniu organ wskazał, że "jak wynika z informacji zawartej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tytuł wykonawczy nr [...] z 18 maja 2022 r. stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym został skutecznie doręczony zobowiązanemu 24 maja 2022 r., co oznacza że bieg terminu do wniesienia zarzutów rozpoczął się 25 maja 2022 r, a upływał 1 czerwca 2022 r. W tym okresie zobowiązany mógł skutecznie składać zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co bezpośrednio wynika z pouczenia zawartego w tytule wykonawczym. Pismo zobowiązanego dotyczące zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej nadane zostało w placówce operatora pocztowego 15 czerwca 2022 r, czyli w tym przypadku z przekroczeniem 7-dniowego terminu".
Organ odwoławczy zajął jednak inne stanowisko uchylając postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. Wskazał, że obecnie nie ma 7-dniowego terminu prekluzyjnego na wniesienie zarzutów od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a ustawodawca nie przewidział zdarzenia początkowego, od którego liczony byłby termin na wniesienie zarzutów. Przewidział wyłącznie terminy końcowe na wniesienie zarzutów. Oznacza to, że zarzuty można wnieść w dowolnym czasie trwania postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na względzie, organ I instancji obowiązany był rozpatrzyć merytorycznie złożone przez zobowiązanego zarzuty, zgodnie z dyspozycją art. 33 § 2 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505) "zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Przepis powyższy nie przewiduje zdarzenia początkowego, od którego liczy się termin złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wnioskująca contrario należy uznać, że zarzuty te można złożyć w trakcie całego postępowania. We wspomnianym przepisie wskazano jedynie daty graniczne końcowe. Są one związane z zakończeniem procedury.
Należy zatem zgodzić się ze Śląskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że było podstaw do zastosowania w sprawie rozwiązania przewidzianego w art.61a k.p.a. Brak było bowiem podstaw do odmowy rozpatrzenia zarzutów sformułowanych przez skarżącego.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło