I SA/Wa 1509/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 maja 2023 r. nr DO-II.7610.91.2023.AB w przedmiocie odmowy nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") decyzją z 26 maja 2023 r. nr DO-II.7610.91.2023.AB, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W. (dalej: "[...] ", "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 11 kwietnia 2023 r. nr NW/V/77200/11/08 o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] S.A. w W. , prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w gminie [...] , w obrębie [...] , oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz prawa własności budynku i infrastruktury kolejowej znajdującej się na tym gruncie. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Ww. decyzją z 11 kwietnia 2023 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...] " (Dz.U. z 2022 r., poz. 2452 ze zm.) dalej: "ustawa o komercjalizacji" oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] " gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz.U. Nr 4, poz. 29), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...] , w obrębie [...] , oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz prawa własności budynku i infrastruktury kolejowej znajdującej się na tym gruncie. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja jak też złożone w toku postępowania wyjaśnienia, nie potwierdziły pozostawania przedmiotowego gruntu w posiadaniu przez przedsiębiorstwo państwowe [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. To zaś oznaczało, że nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących uwłaszczenie. W następstwie rozpoznania wniesionego przez [...] odwołania od tej decyzji, Minister Rozwoju i Technologii powołaną na wstępie decyzją z 26 maja 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego. Odwołując się do treści art. 34 ustawy o komercjalizacji Minister wskazał, że warunkiem uwłaszczenia [...] na nieruchomości (w trybie ww. przepisu) było przysługiwanie do niej Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. własności i pozostawanie w tej dacie w posiadaniu [...] . W rozpoznawanej sprawie zaś o ile została spełniona pierwsza przesłanka (co wynikało z treści prowadzonej dla nieruchomości księgi wieczystej), to nie zostało wykazane, by spełniona została przesłanka odnosząca się do jej posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] ". Nie potwierdziło spełnienia jej niewątpliwie przedłożone przez spółkę [...] oświadczenie osoby upoważnionej do reprezentacji spółki z 2 czerwca 2008 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, w którym wskazano, że działka nr [...] o pow. [...] ha w dniu 5 grudnia 1990 r. była w posiadaniu [...] . Przy czym Minister wyjaśnił, że jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z 2 grudnia 2009 r. nr [...] działka o oznaczeniu pgr [...] zmieniła oznaczenie na pgr [...] w związku z modernizacją gruntów i budynków przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z 8 kwietnia 2007 r., nr [...] . Organ odwoławczy podkreślił, że w ww. oświadczeniu nie podniesiono, iż istnieją obiektywne przeszkody w przedstawieniu dokumentów potwierdzających posiadanie. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. udowodnić na podstawie dowodów opisanych w art. 75 k.p.a., iż dany grunt znajdował się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...] , można wyłącznie w sytuacji gdy istniały ale nie zachowały się dokumenty przewidziane w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe Wojewoda, pismem z 14 czerwca 2016 r. oraz z 20 października 2020 r., zwrócił się do [...] o uzupełnienie przedłożonego oświadczenia z 2 czerwca 2008 r. poprzez wskazanie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. Na powyższe pisma [...] nie udzieliła odpowiedzi. Jak podniósł Minister, skarżąca nie wykazała istnienia tych dokumentów także w odwołaniu. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w piśmie z 5 grudnia 2022 r. nr [...] wskazało, iż przedmiotowa działka jest częściowo zajęta przez śródlądowe wody płynące - rzekę Wisłę, w stosunku do której prawa właścicielskie Skarbu Państwa wykonuje Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. zgodnie z art. 212 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.). Jak podkreślił Minister, zajęcie nieruchomości pod śródlądowe wody płynące uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż śródlądowe wody płynące są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego, co wynika z art. 216 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] S.A. w Warszawie zarzucając jej: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, b. art. 77 §1 oraz ar. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz spółki [...] S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego z 11 kwietnia 2023 r. i rozpatrzenie sprawy zgodnie z jej wnioskiem, jak również o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, zdaniem Sądu, skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 26 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 11 kwietnia 2023 r., odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa oraz prawa własności budynku i infrastruktury kolejowej znajdującej się na tym gruncie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...] " (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 ze zm.) oraz § 2 wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] " gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29) Zgodnie z art. 34 ust. 1 – 4 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...] , co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] (ust. 1). Nabycie tego prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (ust. 2). Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością [...] (ust. 3). Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Zatem z treści art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone: – grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa, – grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...] , – do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Podkreślić przy tym należy, iż wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 powołanej ustawy. W przedmiotowej sprawie nie był kwestionowany fakt, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] (poprzednie oznaczenie 290/1) , stanowiła zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. własność Skarbu Państwa - co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych. Została więc spełniona pierwsza z przesłanek uwłaszczenia, określonych w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...] ". Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest jednak to, czy działka nr [...] (poprzednie oznaczenie 290/1) w dacie 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...] . Skarżąca na dowód posiadania przedmiotowej nieruchomości przedłożyła jedynie oświadczenie osoby upoważnionej do reprezentacji spółki z 2 czerwca 2008 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, w którym wskazano, że działka nr [...] o pow. [...] ha w dniu 5 grudnia 1990 r. była w posiadaniu [...] . Innych dokumentów w postępowaniu nie przedłożono. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] stanowi tereny kolejowe, z kolei z pisma Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. z 20 października 2020 r. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 5 grudnia 2022 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość w części stanowi śródlądowe wody płynące rzeki Wisły. W kontekście powyższych dowodów należy uznać za prawidłowe stanowisko Ministra, że przedłożone do akt oświadczenia wnioskodawcy z 2 czerwca 2008 r. oraz wypis z rejestru gruntów i wykaz budynków nie mogą stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt pozostawał w całości w posiadaniu [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Niezależnie od powyższego Minister prawidłowo uznał, że częściowe zajęcie nieruchomości wodami powierzchniowymi płynącymi uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że wchodzą one do zasobu nieruchomości, którymi gospodaruje PGW Wody Polskie (art. 258 ustawy Prawo wodne). Tym samym organy prawidłowo uznały, że powyżej wskazane okoliczności uniemożliwiają wydanie decyzji uwłaszczającej [...] S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Zauważyć przy tym należy, że Wojewoda podjął dodatkowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. i wezwał skarżącą do stosownych wyjaśnień (pismo z 14 czerwca 2016 r. oraz 20 października 2020 r.). [...] nie udzieliła jednak odpowiedzi. Wobec powyższego organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka wyłącznego posiadania gruntu wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...] ". Organy rozpatrzyły całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.