VIII SA/Wa 927/25
WyrokWSA w Warszawie2026-02-17
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Justyna Mazur, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu powinna być nałożona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zbycia pojazdu, czy przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, jeśli zbycie nastąpiło przed wejściem w życie nowych przepisów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było błędne zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego, w szczególności nieuwzględnienie przepisów przejściowych (art. 14 ustawy zmieniającej) oraz zasady stosowania ustawy względniejszej dla strony (art. 189c k.p.a.). Sąd wskazał, że jeśli zbycie pojazdu nastąpiło przed 1 stycznia 2024 r., należało stosować przepisy obowiązujące przed tą datą, a także rozważyć możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na N. W. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie. Skarżąca złożyła umowę darowizny z datą 7 marca 2023 r., jednak twierdziła, że faktyczne zbycie nastąpiło 13 marca 2024 r. Organy uznały, że obowiązek zawiadomienia został naruszony, stosując przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. Skarżąca podniosła zarzut błędnego ustalenia daty zbycia pojazdu i zastosowania niewłaściwych przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi N. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 września 2025 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej N. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Syg. akt VIII SA/Wa 927/25
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzja z dnia 6 listopada 2025 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej jako organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postepowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 zez m. dalej jako k.p.a.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania N. W. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 26 września 2025 roku, znak: [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 250 zł( dwieście pięćdziesiąt złotych) z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...], nr rej. [...] w terminie 60 dni od dnia zbycia – orzekło – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 13.03.2024r. N. W. złożyła w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w R. wniosek o zbyciu pojazdu - samochodu osobowego marki [...]numer rejestracyjnym [...], rok produkcji 2006 na rzecz córki. Skarżąca wraz z wnioskiem dołączyła umowę darowizny samochodu zawartą w dniu 7.03.2023r.
Decyzją z dnia 26 września 2025r. znak: [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji") po rozpatrzeniu wniosku N. W. - zawiadomienia o zbyciu pojazdu marki [...] numer rejestracyjnym [...] nałożono karę pieniężną w wysokości 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w terminie 60 dni.
Wskazano, iż powodem nałożenia kary jest uchybienie przez zbywającego art. 78 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym( DZ.U z 2024 roku, poz. 1251 ze zm. dalej ustawa prawo o ruchu drogowym lub ustawa)
N. W. (dalej: skarżąca) złożyła w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji, w którym wyjaśniła, iż umowę darowizny samochodu sporządziła w dniu 7 marca 2023r., ale faktycznej i prawnej darowizny dokonała dopiero w dniu 13 marca 2024r. Na umowie nie zmieniła daty.
Zgodnie z art. 78 ust.2 pkt. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest zobowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni “ starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Na podstawie art. 31ia ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U. z 2024r. poz. 340 ze zm.), termin na zgłoszenie zbycia pojazdu w czasie panującej pandemii został przedłużony do 60 dni.
Zdaniem organu wobec powyższego skarżąca miała obowiązek do dnia 08.05.2023r. powiadomić starostę o zbyciu pojazdu - samochodu osobowego marki [...] numer rejestracyjny [...], lecz obowiązku tego nie dopełniła w wymaganym terminie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140 mb pkt. 6 i 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którego treścią, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku ze złożeniem przez skarżącą w dniu 13 marca 2024r. wniosku o zbyciu opisanego wyżej pojazdu. Z załączonych do wniosków dokumentów wynikało, że pojazd został zbyty w dniu 07.03.2023r. Następnie organ I instancji przytoczył treść art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym i wskazał, że termin do powiadomienia starosty o zbyciu pojazdu wynosił 30 dni. Termin na zgłoszenie zbycia pojazdu w czasie panującej pandemii został przedłużony do 60 dni (art. 31ia ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych).
W związku z powyższym termin do złożenia wniosku wnoszącego o zawiadomieniu o zbyciu pojazdu upływał w dniu 08.05.2024r., we wskazanym terminie Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała. Przewidziany w tym przepisie termin stanowi bowiem termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej z art. 140mb ust. 6 ustawy.
W tym miejscu wskazano, że skarżąca o wszczęciu postępowania została zawiadomiona pismem z dnia 29.08.2025r., które zostało skutecznie doręczone w dniu 09.09.2025r. W piśmie skarżąca zgodnie z art. 10 k.p.a. została pouczona o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżąca jak wynika z akt sprawy z w/w uprawnienia skorzystała.
Według organu I instancji skarżąca dokonała zawiadomienia o zbyciu pojazdu po upływie 60 dni, a nieterminowe zgłoszenie zbycia pojazdu zarejestrowanego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej utrudnia wykonywanie nałożonych na ten organ obowiązków.
Zdaniem organu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżąca w odwołaniu przyznaje, że w dniu 7.03.2023r. sporządziła umowę darowizny.
Jednak podniesione w dalszej części odwołania argumenty, iż fizycznego i prawnego przekazania pojazdu dokonała dopiero w dniu 13.03.2024r. nie zasługują na uwzględnienie. Data w umowie darowizny pojazdu to data, od której zaczynają biec terminy, np. na zgłoszenie zmiany właściciela do wydziału komunikacji, do ubezpieczyciela i urzędu skarbowego (14 dni na PCC, 30 dni na rejestrację). Jeśli data przekazania samochodu lub początek jej obowiązywania - jest inna niż dzień podpisania dokumentu, należy ją wyraźnie zaznaczyć.
Jednocześnie Kolegium wyjaśnia, iż obowiązki dokonania zgłoszenia zbycia/nabycia pojazdu stanowią jedne z podstawowych obowiązków właściciela pojazdu, mających wpływ na prawdziwość i rzetelność danych w centralnej ewidencji pojazdów, a co za tym idzie bezpieczeństwo obrotu pojazdami i odpowiedzialność właściciela pojazdu. Z danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP) korzystają podmioty wymienione w art. 80c ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, m.in. Policja, Straż Graniczna, organy Krajowej Administracji Skarbowej, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, straże gminne (miejskie), Inspekcja Transportu Drogowego, zakłady ubezpieczeń, stacje kontroli pojazdów; pozyskanie przez te podmioty nieprawidłowych lub nieaktualnych danych może mieć istotny wpływ na prowadzone przez te podmioty czynności, postępowania, rozstrzygnięcia, porządek prawny oraz ochronę prawa własności, czy odpowiedzialność właściciela pojazdu.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny.
Obowiązek zgłaszania nabycia i zbycia pojazdu pełni doniosłą rolę. Nie ulega również wątpliwości, że dane te powinny być na bieżąco aktualizowane, aby najwierniej odzwierciedlać stan rzeczywisty w odniesieniu do właściciela pojazdu, jego ubezpieczenia, rejestracji.
Obowiązek ten istniał znacznie wcześniej, ale dopiero w 2020 r. jego niedopełnienie obwarowano sankcjami, których wprowadzenie miało zdyscyplinować właścicieli pojazdów.
W ocenie Kolegium, celem powyższej regulacji było dążenie m.in. do poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami. Przepis art. 140mb ustawy został dodany przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579; dalej ustawa zmieniająca) i wszedł w życie 1 stycznia 2020 r. (art. 27 pkt 1 ustawy zmieniającej). W uzasadnieniu projektu ww. ustawy zmieniającej (druk sejmowy VIII.3495) wskazano, że wprowadzono zmiany w ustawy w celu poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, w tym wprowadzono także 30- dniowy termin na złożenie przez właściciela pojazdu wniosku o rejestrację pojazdu, liczony od wystąpienia konkretnie określonych zdarzeń. Ustawodawca założył, że taki instrument prawny przyczyni się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym, zwłaszcza że wprowadzono sankcję za niedopełnienie tych obowiązków, dodając art. 140mb ustawy prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji, według ustawodawcy, powinno to było wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji.
Skarżąca w całości odpowiedzialna jest za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt. 1 ustawy.
Kolegium stwierdza więc, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. należało utrzymać ją w mocy.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła N. W..
W jej uzasadnieniu podnosiła, że nieprawidłowe jest ustalenie organu administracji, iż samochód marki [...] darowała na rzecz swojej córki B. O. w dniu 23 marca 2024 roku i wtedy dokonała zgłoszenia zbycia przedmiotowego pojazdu. Podnosiła, że jej uchybieniem było to, że nie zmieniała daty umowy z dnia 7 marca 2023 roku na datę 13 marca 2024 roku. Wskazywała, że w okresie od 7 marca 2023 do 13 marca 2024 roku wykonywała prawa i obowiązki właściciela pojazdu, m.in. wykonała przegląd techniczny, dokonała ubezpieczenia pojazdu.
Podnosiła, że skoro zbyła pojazd w dacie 13 marca 2024 roku, to nieprawidłowe są ustalenia co daty zbycia i opóźnienia w poinformowaniu urzędu o zbyciu pojazdu.
Z tych względów w jej ocenie zaskarżona decyzja jest krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 t.j.) Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując orzeczenie pod względem zgodności zarówno z przepisami procedury, jak i prawa materialnego, Sąd stwierdził, że doszło naruszeń, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, iż dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.
Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy:
a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia;
b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu przyjętą teorię dowodów;
c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną;
d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy.
Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6
i art. 7 k.p.a - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, co skutkowało tym, że doszło do naruszania przepisów prawa materialnego. Organ ustalił, iż umowa darowizny samochodu została zawarta przez skarżącą w dniu 7 marca 2023 roku biorąc pod uwagę datę widniejąca na tej umowie.
Organ nie dokonał oceny wyjaśnień w tym zakresie skarżącej, iż de facto nastąpił błąd i przedstawiając umowę w organie data ta nie została zmieniona. Jak wynika z dokumentów, które zostały załączone do skargi po dacie tam wskazanej skarżąca przedłużała umowę ubezpieczenia samochodu, zostało przez skarżącą przeprowadzone badanie techniczne samochodu, nie doszło do przerejestrowania samochodu na rzecz obdarowanej B. O., co może wskazywać, iż faktycznie sam zapis daty tej umowy jest błędny. Organ wydając decyzję winien przeprowadzić postępowanie w tym zakresie. Winien zobowiązać skarżącą do przedstawienia dowodów i ustalić faktyczną datę przejścia prawa własności na rzecz obdarowanej. Ewentualnie mógł przesłuchać obdarowaną w tej kwestii.
Obowiązek ten wynika z treści art. 9 k.p.a., gdzie organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyrażona w art. 9 k.p.a zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy muszą zatem czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Organ na podstawie wyżej powołanych zasad postępowania administracyjnego winien kierując się zasadą praworządności i prawdy obiektywnej oraz zasadą informowania winien przeprowadzić ustalenia, które niewątpliwie odpowiedzą na pytanie czy umowa darowizny samochodu została opatrzona błędną datą, czy datą prawidłową i zobowiązać do przedłożenia dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska. Winien ocenić dokumenty złożone przez skarżącą z których wynika, że po dacie widniejącej na umowie dokonywała umowy ubezpieczenia. winien ustalić czy i kto przeprowadzał badanie techniczne, kiedy w CEPIK została obdarowana ujawniona jako właściciel.
Ustalenie prawidłowej daty umowy darowizny będzie przesądzało czy skarżąca uchybiła terminowi zgłoszenia zbycia pojazdu i jakie przepisy prawa materialnego należy zastosować. Jeżeli ustalenia faktyczne określą, że umowa darowizny została zawarta w dacie widniejącej na umowie, to nie było podstaw do stosowania przepisów obowiązujących po zmianie przepisów dodanych ustawą z 7 lipca 2023 roku.
Podstawę materialnoprawną objętych skargą decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, ), w tym przede wszystkim art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb ust. 6 i art. 140n ust. 6.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o:
1) zbyciu pojazdu;
2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
Zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, właściciel pojazdu dokonuje u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, a jeżeli właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - u starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji pojazdu (ust. 2a). Z kolei w myśl art. 140 mb ust. 6 ustawy kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. Przepis art. 140n ust. 1 ustawy określa zaś, że kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nakłada starosta (ust. 2). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 6).
Powołane regulacje w tym kształcie zostały wprowadzone mocą art. 2 pkt 4, pkt 9 oraz pkt 10 ppkt b) ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1394, dalej: ustawa zmieniająca). W ustawie zmieniającej ustawodawca przewidział przepisy przejściowe - art. 14 i art. 16. W myśl art. 14 tej ustawy, w przypadku gdy pojazd został:
1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej,
2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 ustawy, w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie zaś z art. 16 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
Relewantną prawnie okolicznością jest moment, w którym doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej za naruszenie powyższego obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w terminie. Zważywszy, że przepisy art. 61 k.p.a., ani żaden inny przepis nie rozstrzygają sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1786/21, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przez skarżącego obowiązku zawiadomienia o zbyciu ww. pojazdu zawiadomieniem, które zostało doręczone skarżącej 9 września 2025 roku. Organy rozpoznając przedmiotową sprawę zastosowały przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 250 zł, stosownie do treści art. 140mb ust. 6 ustawy.
W ocenie Sądu organy rozpoznając przedmiotową sprawę błędnie pominęły treść przepisu przejściowego tj. art. 14 ustawy zmieniającej. Przepis art. 14 ustawy zmieniającej odnosi się do spraw związanych z zawiadomieniem m.in. o zbyciu pojazdu, w przypadku gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1 stycznia 2024 r. Uznając, że sporny pojazd został zbyty przez skarżącą i nabyty przez jej córkę przed 1 stycznia 2024 r., to winien stosować przepisy sprzed zmiany.
Zwrócić trzeba uwagę, iż nawet art. 140n ust. 6 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. stanowi, że do kar pieniężnych z art. 140mb p.r.d. nie mają zastosowania przepisy art. 189d-189f k.p.a. Nie zostało wykluczone zatem stosowanie art. 189c k.p.a, który stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W tym przypadku należy uwzględnić, iż według stanu prawnego obowiązującego w czasie naruszenia po pierwsze kara pieniężna określona za ww. naruszenie zgodnie z art. 140mb P.r.d. określona była w granicach od 200 zł (a więc mniej niż nałożono na skarżącego w drodze zaskarżonej decyzji) do 1000 zł, a po drugie wówczas przepis art. 140n ust. 6 p.r.d. przewidywał, iż w sprawie kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb, stosuje się przepisy dział IVa k.p.a., czyli także przepisy dotyczące wymiaru kary (art. 189d k.p.a.) i odstąpienia od jej wymierzenia (art. 189f k.p.a.), co może mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie.
Z tego względu organy winny dokonać oceny, czy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki dotyczące wymiaru kary i ewentualnego odstąpienia od jej wymierzania.
Zdaniem Sądu przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę to, czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez nabywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu. Zatem fakt, czy i kiedy informacja o nabyciu pojazdu znalazła się w rejestrze CEPIK, powinna zostać wzięta pod uwagę przy ustalaniu, czy wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło