II SA/Rz 606/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 marca 2022 r., nr BP.501.2200.2021.1091.RZ9.194612 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego L.S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 marca 2022 r. nr BP.501.2200.2021.1091.RZ9.194612 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania L. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: L. (dalej Skarżący/Przedsiębiorca) od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD, organ I instancji) z dnia 3 listopada 2021 r. nr WITD.DI.0152.IX1275/314/21 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji w dniu 29 lipca 2021 r. w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki Lecitrailer o numerze rejestracyjnym [...], w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej: u.t.d. Kierowca pojazdu – D. B. w dniu kontroli wykonywał na rzecz L. S. przejazd próżnym pojazdem po rozładunku towaru na trasie S.-W. zgodnie z dokumentami przewozowymi. Czynności kontrolne utrwalono protokołem nr [...]z dnia 29 lipca 2021 r., w którym szczegółowo opisano stwierdzone naruszenia obowiązujących regulacji. Kontrolujący stwierdzili naruszenia opisane w załączniku nr 3 do u.t.d.: 1. lp. 9.2 – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowana jako niebezpieczną, za każdy pojazd - sankcjonowane karą w wysokości 2000 zł; 2. lp. 1.12 –niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.,za każdy dokument –sankcjonowane karą 1000 zł; 3. lp. 6.3.19 – niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy z wyjątkiem przypadków o których mowa w l.p. 6.3-6.3.10 i 6.3.14- sankcjonowane karą w wysokości 2000 zł; 4. lp. 6.2.2 –ukrywanie, likwidowanie, niszczenie, podrabianie lub przerabianie danych zrejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych i pobranych z tachografu lub karty kierowcy, sankcjonowane karą w wysokości 10000 zł; Mając na uwadze powyższe naruszenia PWITD, na podstawie art 92a ust. 1 u.t.d., decyzją z dnia 3 listopada 2021 r., opisaną na wstępie, nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił niedokładne rozpatrzenie sprawy, niedokładne ustalenie stanu faktycznego, niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący zakwestionował nałożenie kary za wykonywanie przewozu pojazdem posiadającym usterkę hamulcową a także za niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy zgodnie z lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. zgodnie z którym nałożono karę 2000 zł. Podniósł, że organ bezpodstawnie nałożył karę za ten sam stan faktyczny z tytułu lp. 6.2.2, 1.12 oraz 6.3.19. załącznika nr 3 do u.t.d. GITD, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 28 marca 2022 r., opisaną na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Organ odwoławczy analizując naruszenia opisane w protokole kontroli stwierdził, że WITD nałożył na skarżącego karę bezzasadnie z tytułu naruszenia l.p.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że powyższe naruszenie powinno zostać uchylone. W ocenie GITD w pozostałych przypadkach PWITD prawidłowo stwierdził opisane na wstępie naruszenia a decyzja o nałożeniu za nie kar pieniężnych była słuszna. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do każdego z zarzucanych skarżącemu naruszeń, powołując podstawę prawną jej nałożenia oraz wyjaśniając przyczyny jej nałożenia. Odnosząc się do treści odwołania GITD stwierdził, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92 b i 92 c u.t.d. i podkreślił, że naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce, zatem kara nałożona na skarżącego jest w pełni uzasadniona. Przedsiębiorca nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego i wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając naruszenie: naruszenie art. 92a ust. 1 i ust. 6 i przepisu lp. 1.12, 6.2.2, 6.3.19, lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d.. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, - art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., .poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych w skarżonej decyzji naruszeń, na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego; art. 7 oraz art. 8 ustawy k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego mogącego dać podstawy do uznania braku mojej odpowiedzialności za nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli , oraz oparcie wydanego rozstrzygnięcia w głównej mierze na domysłach i poszlakach, a nie na udowodnionych okolicznościach; -art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających wpływ na wynik sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a dowody pozyskane w prowadzanym postępowaniu zostały zdobyte przez przekroczenie uprawnień kontrolującego; - unormowań k.p.a., w tym szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; -naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego; - naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania do organów państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień, bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek, a w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92a i 92b u.t.d. W oparciu o przedstawione zarzuty wniósł o uchylenie decyzji organu I jak i II instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasadzenie do organu administracji na moją rzecz zwrotu kosztów postępowania sadowego, według norm przepisanych. Powołując się na Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr 2014/45/UE w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE (Dz. Urz. UE 2014. 127.5) zarzucił bezpodstawne uznanie, że kontrolowana naczepa marki Lecitrailer posiadała usterkę techniczną tj. nadmiernie pękniętą tarczę hamulcową. Podniósł, ze kontrolujący nie miał kwalifikacji do szczegółowej kontroli technicznej pojazdu. W ocenie Skarżącego winien skierować pojazd na stacje diagnostyczną i tam poddać ocenie uprawnionemu diagnoście. Skarżący podkreślił, że w trakcie prowadzonego postępowania prosił o zwrot dokumentów jakie zostały zatrzymane podczas kontroli lecz ich nie otrzymał co może oznaczać ze zostały zagubione przez kontrolującego lub bezpodstawnie przez niego zatrzymane. Powołując się na art. 92 c u.t.d. Skarżący wskazał, że w jego ocenie wystąpiły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wyjaśnił, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych w protokole naruszeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, jednak nie wszystkie argumenty zawarte w niej sąd uznał za zasadne. W pierwszej kolejności sąd odniesie się do tych zarzutów skargi, które dotyczą ustalonych naruszeń prawa o transporcie drogowym w zakresie czasu pracy kierowcy, posługiwania się urządzeniami i dokumentami zapisującymi czas pracy kierowcy. W tym zakresie organy, jak to wynika z decyzji zaskarżonej dopatrzyły się dwóch uchybień w postępowaniu kierowcy zatrzymanego do kontroli, które to uchybienia bezpośrednio obciążają ukaranego właściciela firmy przewozowej pana L.S. Chodzi tutaj więc o naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy z wyjątkiem przypadków , o których mowa w lp.6.3.1 – 6.3.10 i i 6.3.14 ; l.p. 6.3.19 załączników nr 3 do u.t.d. ( określenie według nomenklatury przyjętej w decyzji ), a także naruszeniu polegającym na ukrywaniu, likwidowaniu, niszczeniu, podrabianiu lub przerabianiu danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych i pobranych z tachografu lub karty kierowcy ; l.p. 6.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d. ( taka sama nomenklatura ). W tym zakresie organy zgromadziły osobowy materiał dowodowy w postaci zeznań kierowcy pojazdu S. B., który słuchany bezpośrednio podczas kontroli w dniu 29.07.2021 zeznał, że nie stosował w sposób prawidłowy rejestratorów jego czasu pracy w postaci tzw. wykresówek, jak także podał, że wykresówki takie rejestrujące przejechaną trasę w dniach poprzednich zniszczył, zaś w miejsce tych dokumentów otrzymał od pracodawcy – skarżącego L. S. zaświadczenie potwierdzające brak prowadzenia pojazdów w tym czasie. Argumenty skarżącego, że zeznania tego świadka są niewiarygodne, gdyż został on zastraszony przez pracowników Inspekcji Transportu Drogowego nie zasługują na wiarę ponieważ prawdziwość wystawionych przez niego dokumentów o odbieraniu czasu wolnego przez kierowcę stoi w sprzeczności z ujawnionymi dokumentami przewozowymi, z których wynikają fakty potwierdzone przez S.B. Argumentacja ta jest nietrafna również z tego względu, że słuchany po raz kolejny kierowca potwierdził złożone przez siebie zeznania. Dlatego też ustalenia w tym zakresie nie mogą być skutecznie zakwestionowane. Organ przy tym słusznie uznał, że stanowią one delikty opisane w poszczególnych przypadkach załącznika ustawy o transporcie drogowym i wymierzył określone tam kary. Skarżący nie może się także powoływać na przyczyny wyłączające ukaranie ujęte w przepisach art. 92 b czy 92c ustawy o transporcie drogowym. W obydwóch bowiem przypadkach nie nakłada się kary, jeżeli powody ukarania zaistniały pomimo prawidłowego postępowania osoby mającej być ukaraną. Taka sytuacja nie zachodzi, gdyż jak wynika z przedstawionych powyżej relacji Pana B., to skarżący L.S. kierował i zarządzał nieprawidłowościami, jakich dopuścił się ten kierujący. Rozstrzygnięcia decyzji w tym zakresie wątpliwości więc nie budzą. Nie jest natomiast w pełni udokumentowane popełnienie przez skarżącego deliktu polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, polaczeń układu hamulcowego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczna. W tym zakresie sąd nie kwestionuje przeprowadzenia kontroli stanu technicznego pojazdu przez inspektorów transportu drogowego. Możliwość przeprowadzenia przez nich kontroli wątpliwości nie budzi. Przepis art.129a ust.1 pkt 1 i ust. prawa o ruchu drogowym uprawnia inspektorów transportu drogowego do kontroli stanu technicznego pojazdów wykonujących transport towarów. Kontrola ta odbywa się na warunkach i zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 listopada 2019 roku ( Dz.U.2019.2141 ). Przepis § 5 ust.1 i 2 tego rozporządzenia określa sposób przeprowadzenia kontroli technicznej pojazdu stwierdzając , jakie układy danego pojazdu podlegają kontroli. Z kolei sposób przeprowadzenia tej kontroli w odniesieniu do poszczególnych układów wskazuje załącznik nr 1 - Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego. W jego jednostce redakcyjnej 1.8.14 opisano, że tarcze i bębny hamulcowe poddaje się badaniu organoleptycznemu w zakresie zużycia tarczy czy bębna, nadmiernego zużycia bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie. Każda taka stwierdzona usterka jest przy tym kwalifikowana jako niebezpieczna. Przez badanie organoleptyczne należy rozumieć badanie polegające na tym, że kontrolujący w miarę możliwości nie tylko ogląda dany element ale również, w stosownych przypadkach, sprawdza go dotykowo, ocenia wydawany przez niego dźwięk lub używa jakichkolwiek innych odpowiednich sposobów kontroli bez użycia przyrządów. Jest to więc badanie w oparciu o dostępne metody bez użycia specjalistycznego sprzętu. Kontrola taka odpowiada wstępnej kontroli opisanej w § 6 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Jeżeli wynika takiej kontroli są niecałkowite i występuje wątpliwość co do stanu pojazdu to poddaje się go kontroli szczegółowej W przedmiotowej sprawie takiej kontroli szczegółowej w ramach stacji diagnostycznej pojazd nie został poddany. Dlatego też nie znajdują zastosowania przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE ( Dz.U.UE.L.2014.127.134 ) powoływane przez skarżącego co do wymogów stawianych inspektorom przeprowadzającym kontrole szczegółowe. Z zapisu preambuły – pkt 22 wynika bowiem, ze prawodawca europejski rozróżnia wykonywanie skutecznej kontroli wzrokowej od kontroli szczegółowej. I to funkcjonariusze służb kontrolnych przeprowadzający bardziej szczegółowe drogowe kontrole techniczne powinni mieć co najmniej takie same kwalifikacje i spełniać takie same wymagania, jak diagności przeprowadzający badania zdatności do ruchu drogowego zgodnie z dyrektywą 2014/45/UE Parlamentu Europejskiego i Rady. Podobne wyróżnienie zawarte w przepisie art. 10 ust.2 Dyrektywy, gdzie mowa o tym, że po dokonaniu kontroli wzrokowej funkcjonariusz decyduje o kontroli szczegółowej i to dokonujący tej kontroli w myśl art. 8 ust.4 dyrektywy powinni posiadać szczególne uprawnienia spełniające minimalne wymagania dotyczące kompetencji i szkoleń, określone w art. 13 dyrektywy 2014/45/UE oraz w załączniku IV do tej dyrektywy. W przedmiotowej sprawie przeprowadzono oględziny tarcz hamulcowych i już w czasie oględzin wzrokowych miano ujawnić uszkodzenie mające polegać na pęknięciu tarczy hamulcowej. Takie uszkodzenie niewątpliwe jest widoczne w czasie takich oględzin i jeżeli ma taki charakter jak opisany w protokole kontroli czyli nadmiernie pękniętą tarczę hamulcowa ( dziwi słowo nadmiernie ) – całkowicie pęknięta tarczę hamulcową , to jest to usterka widoczna w czasie takich oględzin. Została ona tez odnotowana w protokole kontroli. W sytuacji, gdy jednak skarżący kwestionuje zaistnienie takiej usterki w aktach sprawy powinna zostać dołączona dokumentacja fotograficzna, tak by sąd dysponując całym materiałem dowodowym mógł dokonać kontroli ustaleń faktycznych organów administracji i stwierdzić czy takie pęknięcie rzeczywiście wystąpiło, czy pęknięcie takie nie zaistniało. Rzetelny proces sądowy wymaga, aby sąd dysponował wszystkimi dowodami i mógł sprawdzić poprawność ich oceny przez organ, a tym samym prawidłowość dokonanych ustaleń. W przedmiotowej sprawie dołączona fotografia nie pozwala na żadną ocenę ustalonego uszkodzenia. Jest ona nieczytelna i nie ujawnia stanu fizycznego w jakim znajdowała się ta tarcza. Sąd nie mógł więc w sposób prawidłowy ocenić dokonanych przez organ ustaleń poprzez sprawdzenie czy opierają się one na zgromadzonych dowodach. Takie procedowanie, gdzie w aktach sprawy nie zamieszczono dowodów ujawnionej usterki narusza kanon prawidłowego procedowania. Narusza prawo procesowe w zakresie gromadzenia i utrwalania dowodów. W ponownym postępowaniu organ będzie zobligowany do przedstawienia dokumentacji w sposób dokładny przedstawiającej wygląd zakwestionowanej tarczy hamulcowej, a w szczególności obrazującej czy zaistniały na niej pęknięcia ( zwłaszcza całkowite pęknięcie, tak aby sąd mógł skontrolować całość tego , zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. O kosztach przeczono w myśl art. 200 ppsa.