III FZ 190/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1209/25 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 sierpnia 2025 r., nr 2401-IEE.7192.427.2025.5.MK UNP: 2401-25-215469 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 16 lutego 2026 r., I SA/Gl 1209/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M. K. (dalej: ,,Skarżący") przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi złożonej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 26 sierpnia 2025 r., nr 2401-IEE.7192.427.2025.5.MK UNP: 2401-25-215469, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wykreślenie z rejestru tytułów wykonawczych. Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości; przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL; przyjęcie uzupełnienia braku formalnego w postaci numeru PESEL, które – złożył w niniejszym piśmie; ewentualnie wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów - na okoliczność braku jego winy w uchybieniu terminowi, tj. potwierdzenie złożenia reklamacji/ zgłoszenie do Poczty dotyczącej braku awizo/powiadomień. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że brak jego winy w uchybieniu terminowi wynika z wadliwego działania operatora pocztowego, tj. brak pozostawienia awiza w skrzynce oddawczej oraz brak wysyłania powiadomień sms/e-mail, które były objęte wykupioną usługą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W świetle tych przepisów, konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, LEX/el. 2018, komentarz do art. 87 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że w tej sprawie nie wystąpiła wymagana prawem przesłanka przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało doręczone Skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. W szczególności słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że niewystarczające jest twierdzenie Skarżącego, że nie otrzymał ani fizycznego zawiadomienia (awiza) o tej przesyłce, jako, że nie pozostawiono awiza w skrzynce oddawczej, ani, że nie otrzymał informacji elektronicznej (sms/e-mail), pomimo, że wykupił w Poczcie usługę powiadomień. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty niepodjętej przesyłki, a także z pisma wyjaśniającego Poczty z 30 grudnia 2025 r. wynika, że przesyłka polecona zawierająca wezwanie, adresowana do Skarżącego, awizowana była po raz pierwszy 7 listopada 2025 r., o czym zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie przesyłka była awizowana powtórnie 17 listopada 2025 r., o czym zawiadomienie również umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłka 25 listopada 2025 r. została zwrócona jako niepodjęta w terminie. Natomiast, w odpowiedzi na zapytanie sądu ,,(...) czy i gdzie pozostawiono zawiadomienie o powtórnej awizacji (...)", operator pocztowy w piśmie z 30 grudnia 2025 r. (k. 42 akt), po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających wskazał, że ,,(...) listonosz pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki (...)". Potwierdza to też zwrotne potwierdzenie odbioru. W tej sytuacji wymaga przypomnienia, że potwierdzenie odbioru pisma jest dokumentem urzędowym. Zawarte w nim informacje dotyczące czynności podjętych przez operatora pocztowego w celu doręczenia przesyłki korzystają z domniemania prawdziwości oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Okoliczności podniesione w zażaleniu, odnoszące się do rzekomych nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki, w szczególności braku pozostawienia awiza, jak również przedłożony przez Skarżącego dowód w postaci potwierdzenia zgłoszenia reklamacji dotyczącej nienależytego wykonania usługi pocztowej, bez wykazania jej zasadności oraz bez udowodnienia, że faktycznie doszło do nieprawidłowości w procesie doręczenia zastępczego, nie podważa wskazanego domniemania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, również pozostała argumentacja podniesiona w zażaleniu nie wpływa na zasadność wydania zaskarżonego orzeczenia. Na marginesie można dodać, że w formularzu zgłoszeń "usługi sms/email" widnieje wyraźne zastrzeżenie, że: ,,W przypadku pism w postępowaniu: karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, otrzyma Pani/Pan zawiadomienie w formie papierowej." Jednocześnie należy podkreślić, że nie ma podstaw, aby uchylić zaskarżone postanowienie tylko z tego powodu, że Skarżący jest niezadowolony z jego treści. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.