II SA/Po 3572/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-03-03

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na konieczności zebrania dodatkowego materiału dowodowego dotyczącego zakresu samowoli budowlanej, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, w tym zebrania dodatkowej dokumentacji. Organ odwoławczy trafnie wskazał na brak dokładnego określenia zakresu robót prowadzonych w warunkach samowoli budowlanej oraz związanej z tym dokumentacji, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie, wydanej z powodu braku wymaganego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca twierdziła, że roboty budowlane prowadzone są na podstawie ważnej decyzji pozwolenia na budowę wydanej jej poprzednikowi prawnemu. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji dotyczącej zakresu samowoli budowlanej. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne przyjęcie, że prowadzi rozbudowę bez ważnego pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. ref. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J.Szaniecka /-/M. Dybowski Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2000 Nr 106 poz. 1126 ze zmianami) nakazał J.G. rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie, o wymiarach 42,85m x 26,80 m o wys. 4,60 m, opisanego jako rozbudowa ubojni indyków na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...] w miejscowości S. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż rozbudowa obiektu odbywa się bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, stąd zgodnie z ww. przepisem podlega rozbiórce. W odwołaniu od powyższej decyzji J.G. podniosła, iż przedmiotowy obiekt wnosi na podstawie ważnej decyzji na rozbudowę części ekspedycyjno-chłodniczej istniejącej ubojni nr decyzji [...], która wydana została jej poprzednikowi prawnemu – B.G. przez Starostę Powiatowego w dniu [...] r. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w całości uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż w sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla przedmiotu rozstrzygnięcia, w tym ustalenia, jaka część dokonanej rozbudowy wykonana została samowolnie i przez to zgodnie z decyzją podlega rozbiórce, co wymaga zebrania dodatkowej dokumentacji w postaci szkicu sytuacyjnego lub mapy z naniesionymi obiektami oraz zaznaczeniem tej części obiektów, która wybudowana została samowolnie. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J.G., wnosząc o uchylenie decyzji obu organów i umorzenie postępowania w sprawie objętej ich przedmiotem. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 par. 1 k.p.a. oraz art. 80 kpa poprzez błędne przyjęcie, że prowadzi rozbudowę obiektu ubojni bez ważnego pozwolenia. Zdaniem skarżącej materiał zgromadzony w sprawie daje podstawę do merytorycznego jej rozpatrzenia przez organ II instancji, stąd kwestionuje przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca podniosła, iż do prowadzenia rozbudowy obiektu upoważnia ją posiadanie decyzji pozwolenie na budowę wydanej na wniosek B.G., którego jest następcą prawnym. Zdaniem skarżącej całość robót budowlanych prowadzona jest w oparciu o ważne pozwolenia na budowę, stąd postępowanie obu organów powinno zostać umorzone z uwagi na ich bezprzedmiotowość. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutu legalności rozbudowy ubojni organ II instancji wskazał na treść oświadczenia kierownika budowy obiektu M.A. złożonego do protokołu w dniu [...] r. (karta nr 30 akt administracyjnych) oraz treść dziennika budowy nr [...], z których wynika, że rozbudowa części ekspedycyjno – chłodniczej ubojni zakończona została w maju [...] r, a kontynuacja robót po tej dacie wskazuje na samowolę w zakresie prowadzenia dalszych prac rozbudowy obiektu. Wyjaśnił również, iż postępowanie prowadzone przez organ I instancji nie określiło usytuowania rozbudowy względem pozostałych obiektów, objętych ważnym pozwoleniem oraz usytuowania samowolnie rozbudowywanej części ekspedycyjno-chłodniczej, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie decyzja organu II instancji wydana została z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji oparte zostało na art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy trafnie wskazał, iż w aktach sprawy brak dokładnego określenia zakresu robót prowadzonych w warunkach samowoli budowlanej oraz związanej z tym dokumentacji, obejmującej szkic sytuacyjny lub mapę terenu z naniesionymi obiektami i zaznaczeniem, która ich część wybudowana została samowolnie. Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, powołany w sentencji decyzji przez organ I instancji, wyraźnie wskazuje, że przewidziany w nim nakaz przymusowej rozbiórki dotyczy wyłącznie takich obiektów bądź robót budowlanych, które inwestor zrealizował nie mając pozwolenia na budowę bądź bez wymaganego przepisami zgłoszenia. Restrykcyjny charakter tego przepisu nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązek dokonania ustaleń, które w sposób nie budzący wątpliwości pozwolą określić zakres robót wykonanych w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, ustanowioną w art. 7 k.p.a, organy orzekające obowiązane są podjąć wszelkie czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada ogólna prawdy obiektywnej wyłącza dopuszczalność podjęcia decyzji na podstawie stanu faktycznego, który nie został wyjaśniony dokładnie. Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej należy m.in. ustalić, kiedy dany obiekt został zrealizowany, jaki był zakres robót budowlanych oraz czy wymagało to uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ustalenia te są niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia, czy samowola budowlana nastąpiła i w jaki sposób ją należy zlikwidować, zwłaszcza, gdy inwestor twierdzi, że roboty budowlane prowadził w oparciu o ważną decyzję pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie ponowne rozpoznanie sprawy przez organ I instancji pozwoli zgromadzić materiał dowodowy, który w sposób nie budzący wątpliwości wskaże zakres robót prowadzonych na podstawie powołanej przez skarżącą decyzji pozwolenie na budowę – rozbudowę obiektu i w konsekwencji pozwoli ustalić czy i w jakim zakresie doszło do samowoli budowlanej. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji nie daje podstaw do poczynienia w tym zakresie jednoznacznych ustaleń, stąd organ II instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Z tych względów uznać należało, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skargę oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271, zm. Dz.U. 2003 Nr 228 poz. 2261). /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J.Szaniecka /-/M. Dybowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło