II SA/Łd 1672/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. K. kwotę złotych 160 (słownie: sto sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 6 c ust. 2 pkt 2 i art. 18 ust. 4 ustawy z dn. 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Starosty[...], z dnia [...] nr [...] dotyczącej odmowy umorzenia części kwoty pożyczki udzielonej ze środków Funduszu Pracy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż skarżąca B. K. otrzymała pożyczkę ze środków Funduszu Pracy w wysokości 11.000 zł na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Skarżąca wydatkowała udzielone jej środki zgodnie z celem na prowadzenie zakładu fryzjerskiego. W dniu 16.09.2002 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w T. wpłynął wniosek B. K. o umorzenie części kwoty pożyczki, zgodnie z zawartą umową. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] odmówił wnioskodawczyni umorzenia pożyczki, z uwagi na nie wywiązanie się przez nią z warunków umowy, poprzez nieterminowe spłaty rat pożyczki i odsetek. Od powyższej decyzji B. K. odwołała się do Wojewody [...] z wnioskiem o przyznanie jej ulg w spłacie pożyczki. W uzasadnieniu wskazała, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej i rodzinnej, zaś ulga w spłacie pożyczki umożliwiłaby jej spłatę pozostałych zobowiązań. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył, iż art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że "pożyczka dla osób bezrobotnych może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50% pod warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie". Zapis ten wskazuje na możliwość umorzenia przez starostę części pożyczki - jeżeli pożyczkobiorca złoży taki wniosek oraz spełnia wszystkie warunki wskazane przez wierzyciela w umowie. Zgodnie z treścią zawartej umowy wierzyciel mógł umorzyć pożyczkę w 40% tj. do kwoty 4.400 zł, między innymi pod warunkiem terminowego regulowania poszczególnych raty pożyczki wraz z naliczonymi odsetkami w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Organ w rozpoznawanej sprawie uznał, iż Pożyczkobiorczyni wielokrotnie uchybiła temu warunkowi umowy dokonując wpłat nawet z kilkumiesięcznym opóźnieniem. W związku z powyższym Wojewoda [...] oceniając zarówno stopień wypełnienia warunków umowy przez B. K. jak i własne możliwości finansowe w przedmiocie umarzania pożyczek udzielanych z Funduszu Pracy, orzekł o odmowie umorzenia części kwoty udzielonej pożyczki. Powyższą decyzję B. K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze przedstawiła argumenty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, iż skarżąca w dniu 16 września 2002 r zwróciła się do organu I instancji z prośbą o umorzenie części pożyczki udzielonej zgodnie z zawartą w dniu 22 maja 2000 r umową pożyczki . Z pisma tego nie wynika jednak , jak uważa organ odwoławczy, iż wolą skarżącej było, aby organ ocenił jej wniosek wyłącznie zgodnie z zapisami zawartej umowy. Tego rodzaju treści pismo z dnia 16 września 2002 r nie zawiera. Podstawą odmowy umorzenia pożyczki przez organy był art. 18 ust. 4 ustawy z dn. 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56, z późn. zm.) zgodnie z którym – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - pożyczka dla osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2, może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50%, pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie. W dacie jednak wydania decyzji organów obu instancji obowiązywał przepis art. 18 ust. 4a pkt. 5 zgodnie z którym starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ust. 1, jeżeli przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne. W myśl ust. 4b ego artykułu - umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust. 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Organy obu instancji nie rozważyły możliwości zastosowania wobec skarżącej tych przepisów, nie zbadały dokładnie stanu faktycznego w sprawie , pomimo tego, iż skarżąca wielokrotnie opisywała swoją trudną sytuację rodzinną , materialną , zdrowotną i powoływała się w swoich pismach na względy gospodarcze ( pisma z dnia : 3 czerwca 2002 r. 16 września 2002 r , odwołanie z 3 października 2002 r ). Tym samym naruszone zostały art. 7 , 77 § 1 i 107 § 3 kpa oraz art. 18 ust. 4a i 4b ustawy z dn. 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56, z późn. zm.) Pogląd powyższy był wielokrotnie wyrażany w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego . Na przykład w wyroku z dnia 17 października 2001 r (sygn. akt S.A./Rz 298/00 ONSA z 2003 r nr 1 poz. 15 ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził , że : "Organ zatrudnienia właściwy do umorzenia części pożyczki z Funduszu Pracy, po stwierdzeniu, że pożyczkobiorca nie spełnia warunków do jej umorzenia wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.), powinien w tym samym postępowaniu zbadać, czy za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne, o jakich mowa w art. 18 ust. 4a pkt 5 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy . W oparciu o art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.