II SA/Gd 1746/03

WyrokWSA w Gdańsku2004-05-24

Skład orzekający: Anna Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której spółka jawna ogłosiła upadłość i jest w trakcie likwidacji majątku, może być uznana za osobę bezrobotną, jeśli nie została formalnie wyrejestrowana z działalności gospodarczej, ale była objęta ubezpieczeniem społecznym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zbadały w sposób wystarczający, czy skarżący, jako wspólnik spółki jawnej, był objęty obowiązkiem ubezpieczenia społecznego po ogłoszeniu upadłości spółki. Pominęły one końcową część definicji bezrobotnego, która stanowi, że osoba może być uznana za bezrobotną, jeśli nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Fakt ogłoszenia upadłości i likwidacji majątku spółki, a także wyrejestrowanie z ZUS, mogły obalić domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
B. T. został odmówiony status osoby bezrobotnej z dniem 10.09.2003 r. z powodu podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej jako współwłaściciel firmy "A" T. i G. Spółka Jawna. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne, wskazując, że jego spółka ogłosiła upadłość, syndyk przejął zarząd majątkiem, a on sam został wyrejestrowany z ZUS. Organy administracji uznały, że brak formalnego wyrejestrowania działalności gospodarczej uniemożliwia przyznanie statusu bezrobotnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 5 listopada 2003 r. i orzeczono, że decyzja ta nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2004 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 listopada 2003 roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy uznania strony za osobę bezrobotną 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. 3 II SA/Gd 1746/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzja z dnia 5 listopada 2003r. Wojewoda [...], działając na podstawie art.138 § 1 KPA, art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f w zw. z art. 2 ust.1 pkt 15a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 2003 Nr 58, poz. 514 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 18.09.2003r. nr [...] o odmowie uznania B. T. za osobę bezrobotną z dniem 10.09.2003r. z powodu podjęcia pozarolniczej działalności. Uzasadniając orzeczenie organ odwoławczy podał, między innymi, co następuje: Z karty rejestracyjnej wynika, że B. T. w dniu 10.09.2003r. oświadczył i poświadczył własnym podpisem na karcie rejestracyjnej poszukującego pracy, iż jest współwłaścicielem firmy "A" T. i G. Spółka Jawna w S. W sprawie niesporne jest także, iż wcześniej strona dokonała rejestracji firmy w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pojęcie prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje zarówno podmioty zarejestrowane w ewidencji działalności gospodarczej, jak i wpisane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Rozstrzygające znaczenie dla przyznania statusu bezrobotnego w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ma fakt podjęcia działalności gospodarczej. Uzyskanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter dowodowy -stwarza domniemanie, że podmiot wypisany do K.R.S. faktycznie prowadzi działalność gospodarczą od daty wskazanej we wpisie Rejestru do daty wykreślenia tego wpisu. Działalność gospodarcza prowadzona jest na własne ryzyko osoby podejmującej tą działalność. Stąd nie mają żadnego prawnego znaczenia twierdzenia osoby zainteresowanej (ubiegającej się o status bezrobotnego), że firma nie przynosi zysków, czy też, że przynosi straty. Ponadto ogłoszenie upadłości firmy nie powoduje, że firma (przedsiębiorstwo) jako podmiot prawny przestaje istnieć w obrocie prawnym. Ogłoszenie upadłości i toczące się postępowanie upadłościowe firmy B. T. nie jest tożsame z "likwidacją" działalności gospodarczej. Natomiast "likwidacja", to jest trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jak już wyżej wskazano następuje z chwilą wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru (i z tą chwilą spółka - przedsiębiorstwo przestaje istnieć). Jak więc z powyższego wynika w dniu rejestracji w: Powiatowym Urzędzie Pracy w S., tj. w dniu 10.09.2003r. B. T. będąc współwłaścicielem firmy "A" T. i G. Spółka Jawna w S. nie mógł być uznany za osobę bezrobotną z powodu nie spełniania przez niego warunków określonych w art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ww. ustawy wymaganych do posiadania statusu bezrobotnego. Zgodnie z art.39 KPA organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art.39 KPA. Oznacza to, że zarzut strony w przedmiocie doręczenia jej zaskarżonej decyzji zwykłą przesyłką jest zasadny. Organ I instancji prawidłowo wskazał, iż podstawą prawną odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej jest art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ww. ustawy. Norma prawna jaką należy wywieść z tego przepisu w zw. z art.6 pkt 6 lit.a ww. ustawy nakazuje stwierdzić, iż zawiera on uprawnienie do orzekania przez organ zarówno uznania, jak też odmowy uznania danej osoby za bezrobotną. Wobec tego organ I instancji zgodnie z art.6 pkt 6 lit.a ww. ustawy obowiązany był rozpatrzyć wniosek strony pod kątem możliwości przyznania statusu osoby bezrobotnej. Należy zgodzić się z twierdzeniami strony, że uzasadnienie orzeczenia organu I instancji nie zawiera elementów art.107 § 3 KPA w odpowiedniej formie. W skardze na opisaną decyzję B. T. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów. Skarżący zarzucił, że decyzja oparta została o błędne ustalenia faktyczne, a wydano ją z naruszeniem przepisów art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż przepisy te nie odnoszą się do stanu faktycznego sprawy. Przytoczone w uzasadnieniu decyzji i Wojewody [...] przepisy art.8 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.Nr 137. poz.887) i art.2 ust.2 i 3 oraz art.7 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. - prawo o działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 101, poz.1178) dotyczą prowadzenia działalności w sposób ciągły i zorganizowany. Z dowodów złożonych przez skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. dotyczących upadłości firmy jednoznacznie wynika, że na podstawie postanowienia Sądu o ogłoszeniu upadłości i likwidacji majątku firmy skarżący pozbawiony został możliwości prowadzenia jakiejkolwiek działalności oraz zarządu majątkiem, który objął syndyk celem dokonania sprzedaży i zaspokojenia wierzycieli. Organy orzekające nie zwróciły uwagi, że z przepisów prawa upadłościowego, a w szczególności - art.10, 57, 61 i 127 tej ustawy wynika, że skarżący zaprzestał całkowicie prowadzenia działalności gospodarczej. Ogłoszenie upadłości spółki spowodowało rozwiązanie spółki, czego oczywistą konsekwencją jest zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, skoro prowadzono ją w formie spółki jawnej. Cała infrastruktura handlowo-produkcyjna została sprzedana przez syndyka. Domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej płynące z faktu zarejestrowania spółki w KRS-ie zostało obalone stosownymi ogłoszeniami o upadłości zamieszczonymi w odpowiednich publikatorach, a także wpisem o ogłoszeniu upadłości w Krajowym Rejestrze Sądowym. Potwierdzeniem podnoszonych argumentów jest również i to, że organy orzekające pominęły fakt wyrejestrowania skarżącego z ewidencji osób odprowadzających składki na rzecz ZUS z tytułu prowadzonej działalności jako pracodawcy i osoby prowadzącej działalność gospodarczą. W tym stanie powołanie art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jako podstawy do odmowy uznania strony za osobę bezrobotną należy uznać za nietrafne, a zróżnicowanie między byłymi prowadzącymi działalność gospodarczą a byłymi pracownikami jest niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymaga, jako przepis ogólny, formalnego wyrejestrowania działalności gospodarczej, co w sprawie nie nastąpiło. Wniesiono - zgodnie ze skarżącym - o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przytoczony jako podstawa orzeczenia w sprawie art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (publ. jw.) stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnych oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie /.../, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym Urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega — na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia rolników lub zaopatrzenia emerytalnego. Organ odwoławczy przeanalizował w zaskarżonej decyzji (str.2 uzasadnienia) pojęcia prawne odnoszące się do sprawy B. T. z jednym wszakże wyjątkiem, a mianowicie - pominął, czy do sytuacji skarżącego nie odnosi się końcowa część przepisu art.2 ust.1 pkt 2 lit.f cyt. ustawy, tj. czy skarżący przed rejestracją nie podlegał - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Odnośnie do przesłanek wymienionych we wstępnej części przepisu (nie zatrudniony, nie wykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia etc.) strony są zgodne, że B. T. przesłanki te spełnia. Natomiast z treści przepisu wynika, że osoba spełniająca powyższe warunki może być uznana za bezrobotną jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (i tu zgodzić się należy z organem orzekającym, że B. T. działalności gospodarczej nie wyrejestrował) albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji B. T. podniósł, że jako wspólnik i członek zarządu spółki skarżący był objęty ubezpieczeniem społecznym do końca miesiąca, w którym ogłoszono upadłość (dowód: ostatnie zdanie odwołania skarżącego z dnia 14.10.2003r. -w aktach adm.). Kwestię powyższą organ odwoławczy pominął w swych rozważaniach i nie zbadał, czy B. T., jako wspólnik spółki jawnej nie był objęty obowiązkiem ubezpieczenia społecznego zgodnie z określonymi przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art.8 ust.6 pkt 4 w zw. z art. 13 ustawy). Powyższe świadczy o zasadności zarzutów skarżącego o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art.7, 9, 77 § 1 i 80 KPA) oraz - naruszeniu art.2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (publ. jw.) przy orzekaniu w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniwszy skargę B. T. orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nrl53, poz.1270). W sprawie znalazły zastosowanie również przepisy art.119 pkt 2 i 152 cyt. ustawy. Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawę rozpoznano na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - jw. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek odwołania B. T. organ II instancji będzie miał na uwadze przedstawione powyżej poglądy prawne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło