II SAB/Wa 83/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Janusz Drachal, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Aleksandra Luterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi B.W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie dostępu do informacji publicznej zobowiązuje Ministra Finansów do załatwienia, w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego wyroku, wniosku skarżącego B.W. z dnia 27 marca 2003 r. o udzielenie informacji publicznej. W dniu 27 marca 2003r. B.W. wystąpił do Ministra Finansów, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), z wnioskiem o udostępnienie decyzji lub wyroków w sprawach o naprawienie szkody wyrządzonej przez bank w zakresie egzekucji z rachunków bankowych. Pismami z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] Minister Finansów wyjaśnił skarżącemu, iż stosownie do postanowień zawartych w art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji podlegają należności pieniężne enumeratywnie w nim wymienione oraz należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W związku z tym organy egzekucyjne dokonują egzekucji administracyjnej na rzecz różnych wierzycieli. Wśród tych wierzycieli występują nie tylko jednostki sektora finansów publicznych, również podmioty nie związane z finansami publicznymi, tj. osoby prawne działające na podstawie Kodeksu spółek handlowych. W przypadku wystąpienia okoliczności, w których bank poprzez niewykonanie lub nienależyte wykonanie ciążących na nim obowiązków związanych z realizacją zajęcia egzekucyjnego lub zabezpieczającego wyrządził szkodę wierzycielowi, wierzyciel ma możliwość dochodzenia odszkodowania za wyrządzoną szkodę. Zarówno art. 87 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 listopada 2001r., jak i art. 168c w obecnie obowiązującym brzmieniu stanowią podstawę do dochodzenia przez wierzyciela odszkodowania na drodze cywilnej. Odszkodowanie takie jest przyznawane wierzycielowi na jego wniosek, w jego indywidualnej sprawie. Od oceny sądu powszechnego zależy, czy i w jakiej wysokości odszkodowanie zostanie przyznane. Postępowanie odszkodowawcze za szkody wyrządzone wierzycielowi przez bank pozostaje więc bez udziału organu egzekucyjnego nadzorowanego przez Ministra Finansów. Organ stwierdził, że informacje, których żąda B.W. nie są objęte obowiązkiem ich przetwarzania, nie podlegają więc ustawie o dostępie do informacji publicznej. Minister Finansów wskazał ponadto, że wiadomości dotyczące czynności bankowych objęte są tajemnicą bankową na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1997r. – Prawo bankowe (Dz. U. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.). Jednocześnie poinformował skarżącego, że nie dysponuje danymi, o które wystąpił, albowiem przepisy prawa nie nakładają na Ministerstwo obowiązku prowadzenia statystyki w tym zakresie. W dniu 5 marca 2004r. B. W. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie skargę na bezczynność organu podnosząc, że jego wniosek z dnia 27 marca 2003r. o udostępnienie informacji publicznej, skierowany do Ministra Finansów, do chwili obecnej nie został rozpatrzony. Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowego wniosku. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów powołał się na te same argumenty, których użył w odpowiedziach kierowanych do B. W. Powołując się na wyrok NSA z dnia 25 marca 2003r. II SA 4059/03 dodał, że nie miał podstaw do wydania w sprawie decyzji administracyjnej. Organ uznał, że decyzja administracyjna może być wydana wówczas, gdy przepis szczególny przewiduje w sposób wyraźny lub dorozumiany taką formę działania. Wydanie decyzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują jej wydania, oznacza wydanie decyzji bez podstawy prawnej i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Organ zwrócił uwagę, że skarga na bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 marca 2003r. została złożona w dniu 5 marca 2004r., podczas gdy odpowiedzi w tej sprawie zostały udzielone pismami z dnia [...] czerwca 2003r. i [...] sierpnia 2003r., toteż wniósł o umorzenie postępowania sądowego względnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty można zatem uznać, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się jednak do faktów. Bliższa analiza art. 6 ustawy wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może być więc postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś innej sprawie np. cywilnej czy karnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne odnoszą się bowiem do pewnych danych, a nie są środkiem ich kwestionowania. Art. 10 ust. 1 Konstytucji RP wśród władz publicznych wyróżnia władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Władza ta jest sprawowana przez podmioty wymienione w ust. 2 tego przepisu, tj.: Sejm, Senat, Prezydenta RP i Radę Ministrów oraz sądy i trybunały. Minister Finansów jest więc organem władzy publicznej w świetle art. 4 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje zastosowanie wówczas, gdy sprawa jest sprawą z zakresu informacji publicznej. Wniosek B. W. z dnia 27 marca 2003r. dotyczył informacji publicznej. Decyzje czy wyroki w sprawach o naprawienie szkody wyrządzonej przez bank, który naruszył przepisy dotyczące banku w zakresie egzekucji z rachunków bankowych mają bowiem charakter dokumentów urzędowych. Treść decyzji i orzeczenia sądu nie tylko stanowią, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacje o sprawach publicznych, ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a będąc rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Dodatkowo znajdując się w posiadaniu organu, bez wątpienia mieszczą się w pojęciu "stanu przyjmowania, załatwiania lub rozstrzygania spraw", o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji jest czynnością materialno – techniczną. Organ może odmówić udzielenia informacji z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. W zależności od rodzaju tajemnicy wnioskodawcy służy wówczas, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, bądź skarga do sądu administracyjnego, bądź powództwo do sądu powszechnego (art. 22 ustawy). Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej. Zarzut bezczynności zawsze musi być oceniany na gruncie konkretnej regulacji prawnej. Analiza pism z dnia [...] czerwca 2003r. i z dnia [...] sierpnia 2003r., jakie Minister Finansów przesłał do skarżącego, wykazuje, że nie są one decyzjami odmawiającymi udostępnienia informacji publicznej. Nie są też odpowiedziami uwzględniającymi wniosek skarżącego. W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej organ pozostawał więc w zwłoce, toteż Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku B. W. W tego typu sprawach wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, czyli wskazania zgodnego z wnioskiem. Przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji zupełnie wymijającej, może powodować jego uzasadnione wątpliwości co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi. Warto w tym miejscu podkreślić, że również w sytuacji, gdy organ nie posiada żądanych informacji, zobowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z uwagi na powyższe, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej orzekł, jak w sentencji.