II SA/Ka 919/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant sekr.sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi T.B. i I.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł ([...]). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego garażu na terenie posesji przy ul. [...] w K., do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi inwestora M.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą inwestorom udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu. W zażaleniu na to postanowienie I. i T.B. – współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] – zarzucili organowi orzekającemu naruszenie art.97 § 1 pkt 4 kpa. W ich ocenie rozpoznanie skargi przez Sąd na decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie spornego garażu nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozpoznania sprawy samowolnej budowy tego garażu. Podkreślili, że decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest decyzją ostateczną, a Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Ka 785/01 oddalił wniosek inwestora o wstrzymanie jej wykonania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego orzeczenie Naczelnego Sądu /administracyjnego do którego została zaskarżona decyzja o odmowie pozwolenia na użytkowanie garażu jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o rozbiórkę tego garażu (art.97 § 1 pkt 4 kpa). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. i I.B. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z uwagi na wydanie go z naruszeniem art.97 § 1 pkt 4 kpa. Akcentowali, że wydanie wyroku przez NSA w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną nie stanowi zagadnienia wstępnego dla aktualnie prowadzonej sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest bezsporne, że sporny garaż został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1.01.1995 roku. Stąd też z mocy art.103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. z 2000 r. Dz.U. nr 106, poz.229 z zm.) oznacza to, że w stosunku do przedmiotowego obiektu powinno być wszczęte i przeprowadzone postępowanie przewidziane w art.37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 roku. W orzecznictwie Sądu wielokrotnie już wskazywano na konieczność poprzedzenia decyzji zezwalającej na użytkowanie postępowaniem z art.37 "starego prawa", a po wykluczeniu przesłanek rozbiórki wymienionych w tym przepisie, postępowaniem regulowanym art.40 tego prawa. Dopiero wykluczenie przesłanek z art.37 i wykonanie przez inwestora obowiązków zawartych w decyzji wydanej na podstawie art.40 umożliwia wydanie decyzji o zezwoleniu na użytkowanie z art.42 Prawa budowlanego. Z powyższej analizy przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku regulujących postępowanie w stosunku do samowolnie wykonanych obiektów wynika, że wcześniejsze zakończenie postępowania przed organem nadzoru budowlanego w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej stanowi przesłankę wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zagadnieniem wstępnym dla sprawy o wydanie pozwolenia na użytkowanie (art.42 Prawa budowlanego z 1974 r.) jest więc zakończenie postępowania z art.37 i ewentualnie art.40 tego prawa. Natomiast zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu I instancji zapadły przy odwrotnym założeniu. Nadto zasadnie skarżący podnieśli, iż decyzja o odmowie zezwolenia na użytkowanie Wojewody [...] z dnia [...] była decyzją ostateczną i wykonalną, albowiem w sprawie II SA/Ka 785/01, Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Samo natomiast złożenie skargi do Sądu (obowiązujący w tej dacie art.40 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995 r.) nie powodowało wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że decyzja o odmowie zezwolenia na użytkowanie była wykonalna, co przy tej treści decyzji obligowało organ inspektora nadzoru budowlanego do kontynuowania sprawy związanej z samowolną budową garażu. W sprawie – z obu wyżej wskazanych przyczyn – nie wystąpiło więc zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 kpa, które zobowiązywałoby ten organ do zawieszenia postępowania. Dodatkowo należy wskazać, iż wyrokiem z dnia 31.01.2003 r. wydanym w sprawie sygn.akt II SA/Ka 785/01 Sąd uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na użytkowanie i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta K. wskazując w uzasadnieniu, że decyzja wydana na podstawie art.42 "starego prawa" musi być poprzedzona postępowaniem i decyzjami z art.37 i 40 tego prawa, co w sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art.135 i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), która w sprawie znajduje zastosowanie z mocy art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art.55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995 r. (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.) w związku z art.97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.