II SA/Po 460/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu P. z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. L.kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że uchylony akt nie może być wykonany. /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] listopada 2001r. na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126) nakazał Z. S. : 1) przedłożenie dokumentacji inwentaryzacyjno-sprawdzającej warsztatu tapicerskiego usytuowanego przy ulicy [...] w P. z naniesionymi zmianami, doprowadzającymi obiekt do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi wraz z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami, 2) w oparciu o sporządzoną dokumentację w terminie do [...] grudnia 2001r. wykonanie stosownych robót budowlanych, jeżeli konieczność ich wykonania będzie wynikała z opracowanej dokumentacji, 3) zawiadomienie Inspektoratu o wykonaniu robót i wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie obiektu. Ustalono, iż budynek gospodarczy został zrealizowany w 1969r., a od 2001r. użytkowany jest jako warsztat tapicerski. Działka znajduje się na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego z 5 października 1990r. (Dz.Urz. Nr 14 poz. 329)m przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z zakazem lokalizacji uciążliwych warsztatów rzemieślniczych lub innych obiektów uciążliwych. Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko – nie wymienia warsztatu tapicerskiego jako mogącego pogorszyć stan środowiska. Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż w tej sytuacji nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 37 prawa budowlanego z 1974r. a obiekt będzie mógł być zalegalizowany, jeżeli będzie spełniał wymagania prawa budowlanego i warunków technicznych. Odwołanie wniosła J. L., zarzucając iż właścicielem warsztatu jest K. S. , a budynek wybudowany został w 1975, a nie w 1969r. Zarzuciła też, że działalność warsztatu jest uciążliwa z uwagi na istniejącą na tym terenie zabudowę i brak zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określając jedynie termin wykonania wskazanych czynności – do dnia 31 marca 2002r. Organ odwoławczy, uwzględniając oświadczenie inwestora z [...] stycznia 2001r. ustalił, iż budynek został wybudowany w 1975r. Zarówno jednak data budowy, jak i to, że działalność warsztatowa prowadzona jest przez K. S. nie mają znaczenia da rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z uwagi bowiem na brak podstaw do nakazania rozbiórki (art. 37 prawa budowlanego z 1974r.) w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 40 tej ustawy. J. L. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 48 prawa budowlanego z 1994r. Budynek gospodarczy wybudowany został bowiem bez wymaganego pozwolenia, z tym że nakaz rozbiórki winien być wydany w oparciu o przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974r. Warsztat tapicerski jest uciążliwy, gdyż powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz pogorszenie warunków zdrowotnych mieszkańców (brak zabezpieczeń przeciwpożarowych, praca maszyn na otwartej przestrzeni). Zdaniem skarżącej uzasadnienia decyzji nie zawierają wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, iż w stanie faktycznym sprawy występuje samowolne wybudowanie obiektu, jak i późniejsza samowolna zmiana sposobu jego użytkowania. Obydwie z tych samowoli stanowiły odrębną podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania. Kierując się jednak względami ekonomii procesowej (art. 12 kpa) organ nadzoru uznał, iż prowadzenie w tej sprawie dwóch odrębnych postępowań, których wynikiem byłoby wydanie decyzji nakładających te same obowiązki, naruszałoby zasadę dobrego postępowania. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że budynek użytkowany obecnie jako warsztat tapicerski został wybudowany w 1975r. bez wymaganego pozwolenia. Organ nadzoru budowlanego był zatem obowiązany na podstawie art. 37 prawa budowlanego (Dz.U. z 1974r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art.. 103 ust. 2 prawa budowlanego (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) do wszczęcia postępowania w przedmiocie przymusowej rozbiórki. W toku tego postępowania należało sprawdzić przesłanki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w ust. 2 art. 37. W szczególności wyjaśnienia wymagało, czy budynek znajduje się na terenie, który zgodnie z obowiązującym w 1975r. planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczony został pod tego rodzaju zabudowę. Jeżeli okaże się, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, to wówczas należy na podstawie przepisu art. 40 należy wydać decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian i przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 1). Skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze zarzuca, iż budynek podlega na podstawie przepisu art. 37 rozbiórce. Tymczasem organ nadzoru budowlanego w toku niniejszego postępowania rozstrzygał jednocześnie problem zasadności rozbiórki (art. 37), jak i legalizacji budynku warsztatowego w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1994r. Z treści decyzji obu instancji wynika, iż materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994r. W świetle wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia brak było podstaw do przyjęcia sugerowanej prze organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, iż decyzja dotyczyła również zmiany sposobu użytkowania budynku, o którym mowa w art. 71 prawa budowlanego z 1994r. Nie będąc związanym zarzutami skargi należy wskazać także na obowiązek organów rozstrzygających w sprawie w zakresie stosowania przepisu art. 10 § 1 kpa. Odstąpienie od zasady określonej w tym przepisie dopuszczalne jest tylko w przypadkach określonych w § 2 tego artykułu. Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż skarga jest zasadna. Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c , art. 152 i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III-im sentencji wyroku traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska MarK