I SA/Łd 1580/03

WyrokWSA w Łodzi2004-07-01

Skład orzekający: Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia J. Brolik, Sędzia Z. Kmieciak (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna podatnika, wynikająca z niskiej emerytury i braku możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia, stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia zaległości podatkowych, jeśli zaległość powstała w wyniku niewywiązania się z obowiązku podatkowego w terminie?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna podatnika, nawet jeśli jest niezawiniona, nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych, jeśli zaległość ta powstała w wyniku niewywiązania się z obowiązku podatkowego w terminie. Organ podatkowy ma jedynie możliwość, a nie obowiązek, umorzenia zaległości, nawet jeśli wystąpią przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1995 rok. Podatnik argumentował, że jego trudna sytuacja materialna, spowodowana chorobą i niską emeryturą, uzasadnia umorzenie, a zapłata spowodowałaby niedostatek. Organy podatkowe uznały, że zaległość powstała z winy podatnika i nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędziowie J. Brolik, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy Ł. odmówił umorzenia Panu W.S. zaległości podatkowej powstałej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. w kwocie 2.359,50 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z treścią art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zm.), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Powołany przepis - stanowiący odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania, przyznaje organom podatkowym uprawnienie do umorzenia zaległości podatkowych tylko w przypadku zaistnienia wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku podatnika ocena okoliczności uzasadniających zastosowanie wnioskowanej ulgi podatkowej dokonana została w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji i wykazała, iż od dnia powstania zaległości podatkowej (1995r.) podatnik nie podjął żadnej próby jej uregulowania. Natomiast "ważny interes podatnika" nie może być uzasadniony wyłącznie trudną sytuacją finansową, w jakiej znalazł się podatnik. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik podniósł, iż organ podatkowy pierwszej instancji wydając decyzję nie uwzględnił ważnego interesu podatnika uzasadnionego trudną (niezawinioną) sytuacją materialne -finansową w jakiej się znajduje. Wskazał, że od dnia powstania zaległości podatkowej, z powodu złego stanu zdrowia, a następnie nabycia uprawnień do świadczenia rentowego zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Zapłata istniejącej zaległości podatkowej spowoduje niedostatek oraz niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymując dotychczasową argumentację Izba Skarbowa podniosła, iż ocena istnienia ważnego interesu znajdującego się po stronie podatnika dokonywana jest w oparciu o powszechnie stosowane, zobiektywizowane kryteria, a nie na podstawie subiektywnego przekonania samego podatnika. Ze sporządzonego protokołu o stanie majątkowym podatnika wynika, że źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 600 zł netto miesięcznie, zaś stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą około 300 zł miesięcznie. Podatnik w złożonym oświadczeniu wskazał, iż nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, a z załączonego orzeczenia lekarskiego wynika, że od dnia l stycznia 1998r. został uznany za częściowo ale trwale niezdolnego do pracy. Mając na uwadze dokonane ustalenia faktyczne zaakcentowano, iż zaległość podatnika w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. powstała wskutek nieuregulowania w obowiązującym terminie należnego podatku, jej powstanie nie było spowodowane nadzwyczajnymi i niezależnymi od podatnika okolicznościami. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymując argumenty podniesione w odwołaniu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z obowiązującym prawem. Podkreślił, iż nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej jest trudna sytuacja materialna w jakiej się znajduje -jedyne źródło utrzymania stanowi emerytura w wysokości 600 zł netto miesięcznie oraz brak możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia. Natomiast zapłata powstałej zaległości podatkowej spowoduje pogorszenie sytuacji materialnej i narazi podatnika na niedostatek. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z analizy akt sprawy, w tym z uzasadnień kwestionowanych decyzji, organy podatkowe szczegółowo zbadały sytuację majątkową skarżącego, odnosząc się w wystarczającym stopniu do powołanych przez niego okoliczności. Oznacza to, że zbadano stan faktyczny sprawy dokonując następnie jego porównania z normatywną przesłanką rozstrzygnięcia sformułowaną w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym m o ż e umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Tak więc nawet w sytuacji, gdy organ podatkowy dopatrzy się wystąpienia jednej z wymienionych przesłanek, nie musi a tylko może uwzględnić wniosek osoby ubiegającej się o zastosowanie nadzwyczajnej ze swej istoty, będącej odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, ulgi. Sąd nie podzielił też argumentu podnoszonego przez skarżącego również na etapie postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, iż powstała ona - co trafnie wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – następstwem zachowania podatnika. Nie dopełnił on ciążącego na nim obowiązku, a skoro tak, trudno mówić tu o wystąpieniu nadzwyczajnej okoliczności, którą - w zestawieniu z trudną (co przyznały organy podatkowe) sytuacją materialną – dałoby się podciągnąć pod przesłankę "ważnego interesu podatnika" w rozumieniu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Odrębną okolicznością, którą można by jednak podnieść w innym postępowaniu jest powoływany przez podatnika fakt uregulowania zaległości. W sprawie o zastosowanie ulgi podatkowej ten argument wykracza niejako poza zakres przedmiotowy rozpoznania wniosku. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło