II SA/Łd 1378/02

WyrokWSA w Łodzi2004-08-11

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 138 § 2 KPA, a organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA, jeśli organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a wątpliwości organu odwoławczego nie wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej jest ograniczona do sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania lub zrobił to z rażącym naruszeniem przepisów, co wymaga od organu odwoławczego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. zaskarżyła decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą wydania zezwolenia na montaż i eksploatację lokalnej sieci telekomunikacyjnej umożliwiającej dostęp do internetu. Starosta odmówił zezwolenia, uznając, że nie wymaga ono decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zakres prac nie jest celem publicznym. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów prawa, w tym błędną wykładnię art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska,, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2004 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na montaż i eksploatację lokalnej sieci telekomunikacyjnej umożliwiającej dostęp do internetu w blokach mieszkalnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "A. " w B. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] odmawiającej wydania zezwolenia na montaż (założenie) i eksploatację lokalnej sieci telekomunikacyjnej umożliwiającej dostęp do internetu w blokach mieszkalnych nr 2, 5 i 7 -oś. A. ; nr 1, 4 i 5 - oś. B. ; nr 3 i 6 - oś. C. ; nr l przy ul. A. w B. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji rozpatrywał sprawę mając na uwadze następujący stan faktyczny. Operator publiczny Spółdzielnia "A. " w B. po odmowie udzielenia zgody [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - użytkownika wieczystego gruntu i właściciela bloków mieszkalnych na montaż sieci telekomunikacyjnej, działając na podstawie art. 124 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 46, poz. 543) w związku z art. 97 ust. 4 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852) wystąpił z wnioskiem do Starosty Powiatu [...] o wydanie zezwolenia na założenie (montaż) i eksploatację lokalnej sieci telekomunikacyjnej umożliwiającej dostęp do internetu na nieruchomościach [...] Spółdzielni Mieszkaniowej tj. w blokach mieszkalnych nr 2, 5 i 7 os. A. , 1,4 i 5, os. B. , 3 i 6, os. C. i nr l przy ul. A. w B. bez wynagrodzenia. Starosta Powiatu [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej w odpowiedzi na wniosek w dniu 25.03.2002 r. wydał decyzję Nr [...] działając na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 97 ust. 4 ustawy prawo telekomunikacyjne oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego mocą której odmówił wydania zezwolenia na montaż (założenie) i eksploatację lokalnej sieci telekomunikacyjnej umożliwiającej dostęp do internetu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie m.in. urządzeń łączności publicznej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody, zaś ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie, w myśl przepisu art. 39 ust. 2 pkt. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) tego typu zakres prac nie wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem, zdaniem organu I instancji, złożony wniosek nie spełnia wymogu wynikającego z przepisu art. 124 w/w ustawy. Ponadto organ I instancji uznał, iż w myśl przepisu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zakres prac wskazanych w złożonym przez Spółdzielnię "A. " wniosku nie jest celem publicznym, warunkującym wydanie żądanego zezwolenia. W stosunku zaś do bloku mieszkalnego nr l przy ul. A. w B., wnioskodawca nie przedstawił rokowań z właścicielem nieruchomości tj. Gminą Miasto B. . Od powyższej decyzji odwołała się Spółdzielnia A. zarzucając błędną wykładnię art. 124 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 97 ust. 4 prawo telekomunikacyjne. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje: Zgodnie z art. 124 ust l ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości m. in. urządzeń łączności publicznej następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże z art. 39 ust. 2 pkt. l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika , iż nie wymagają ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane polegające m. in. na montażu, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu, zaś zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Właściwy organ rozpatrujący niniejszą sprawę z wniosku Spółdzielni A. w B. , winien był dokonać oceny zasadności złożonego wniosku w oparciu o załączone dokumenty, szczegółowo zbadać stan faktyczny sprawy oraz dokonać oceny dowodów i oceny prawnej wniosku. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, organ II instancji stwierdził, iż z przyczyn formalnych nie jest władny do wydania decyzji rozstrzygającej przedmiotową sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie zachodzi bowiem konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do właściwej interpretacji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 97 ust 2 prawo telekomunikacyjne. Wydając decyzję merytoryczną, po przeprowadzeniu we własnym zakresie postępowania dowodowego (art. 136 kpa) organ odwoławczy dopuściłby się naruszenia wyrażonej w art. 15 kpa, fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania, a tym samym wyczerpałby znamiona rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § l pkt 2 kpa. Powyższą decyzję [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi II instancji naruszenie przepisów prawa, a w szczególności: art. 124 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 97 ust. 4 prawo telekomunikacyjne - przez przyjęcie , że udzielenie zezwolenia Spółdzielni "A. " na ułożenie w budynkach [...] Spółdzielni Mieszkaniowej lokalnej sieci telekomunikacyjnej, umożliwiającej dostęp do internetu, nie wymaga uprzedniego uzyskania przez wnioskodawcę decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy i gospodarowania terenu; oraz art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 97 ust. 4 ustawy prawo telekomunikacyjne - poprzez przyjęcie, że wnioskodawca zadośćuczynił obowiązkowi przeprowadzenia rokowań z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową w B. . Wskazując na powyższą podstawę skargi [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując zaprezentowane stanowisko w sprawie, stwierdził, iż podnoszone w skardze okoliczności nie mają wpływu na wydaną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnieść należy, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało na podstawie art. 138 § 2 kpa. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w sprawie niniejszej nie wynika, aby wątpliwości, które organ ten powziął mimo zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie mogły zostać wyjaśnione przez ten organ w uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym. Organ I instancji przeprowadził bowiem postępowanie wyjaśniające, żadna ze stron nie zarzuca, aby przeprowadził je z pominięciem znacznej części dowodów lub rażącym naruszeniem prawa. Nadto główne rozważania Wojewody [...] dotyczą natury ocennej faktów ustalonych przez organ I instancji, a w tym organu tego nikt nie może zastąpić. W postępowaniu odwoławczym organ winien dokonać własnej oceny faktów po uwzględnieniu stanu faktycznego oraz wszystkich dowodów przeprowadzonych w sprawie, a zwłaszcza własnej oceny prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa od czego organ odwoławczy w tej sprawie się uchylił . W zaskarżonej decyzji nie wskazano dokładnie w jakim zakresie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. W związku z tym stwierdzić należy, że brak było podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji wskazane w zaskarżonej decyzji nie odpowiadają przesłankom określonym w art. 138 § 2 kpa. W ocenie Sądu, potrzeba wydania orzeczenia kasacyjnego nie została w zaskarżonej decyzji w żaden sposób uzasadniona, a stwierdzone naruszenie przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło