II SA/Ka 2837/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie WSA Stanisław Nitecki (spr.) Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję Kierownik Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej nr [...] w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.43 ust.1 i art.46 ust.5 i 5a oraz art.31a pkt 2 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz.414 z późn. zm.) odmówił E.D. przyznania specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że w rodzinie skarżącego nie występują żadne szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie tej formy pomocy, a ograniczone możliwości finansowe oraz stale rosnąca ilość osób korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej uzasadnia podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący, który nie zgodził się z jej treścią i wystąpił o uchylenie wydanej decyzji, jak również wskazał, że w wyniku rozstrzygnięć podejmowanych przez organ pomocy społecznej nastąpił rozkład rodziny i na tę okoliczność przedłożył oświadczenie Pani E. C. o opuszczeniu mieszkania zajmowanego przez skarżącego. Ponadto skarżący wskazał, że nie posiada żadnych stałych środków finansowych i korzysta jedynie z pomocy wiekowej matki, która daje mu [...] zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.2 oraz art.31a pkt 2 i art.43 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.414 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W wyniku przeprowadzonej analizy sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego organ ten potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji i zaakcentował, że decyzja tego organu wydana została w ramach uznania administracyjnego i organ ten nie naruszył granic tego uznania. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że przedłożone przez skarżącego oświadczenie E. C. oraz zmiana sytuacji osobistej odwołującego się nie ma wpływu na ocenę prawidłowości decyzji z dnia [...] r. Okoliczności te mogą mieć znaczenie w ramach nowego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie zgadza się z otrzymaną decyzją i zarzuca organom administracji, że uznały go za osobę zamożną. Skarżący zaznaczył, że nie posiada własnych środków finansowych i korzysta ze wsparcia wiekowej matki, od której otrzymuje [...] zł miesięcznie. Ponadto wskazał, że z uwagi na wiek nie może znaleźć zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i przytoczyło analogiczną argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Organ ten ponownie wskazał, że zmiana sytuacji osobistej skarżącego, która nastąpiła w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego nie miała wpływu na ocenę prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i jednocześnie wystąpił o to by w trakcie postępowania przed sądem administracyjnym nie brać pod uwagę odpowiedzi na skargę udzielonej przez SKO w C. z uwagi na jej tendencyjną treść. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz.652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, jednakże z innych powodów niż wskazał to skarżący. Stosownie bowiem do postanowień art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na zagadnienie o charakterze ogólnym, otóż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności, a oznacza ona, że wniesienie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji skutkuje tym, że sprawa jest otwarta do ponownego orzekania. Stąd powstaje obowiązek traktowania postępowania przed organem II instancji jako powtórzenie rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (G.Łaszczyca (w) G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan. Postępowanie administracyjne ogólne. Warszawa 2003 r. s.173). Dodatkowo organ odwoławczy podejmuje swoje rozstrzygnięcie w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu jego podejmowania. Rozważania powyższe są istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, otóż organ odwoławczy w sprawie tej podjął rozstrzygnięcie z pominięciem zmiany stanu faktycznego, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy w trakcie postępowania odwoławczego skarżący poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. o zmianie sytuacji osobistej i majątkowej związanej z tym, że E.C. wraz z córką z dniem [...]r. opuściły lokal zajmowany przez skarżącego. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, natomiast może mieć wpływ w przypadku złożenia nowego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Takie ujęcie tego zagadnienia zdaniem Sądu jest wadliwe, ponieważ przeczy utrwalonemu poglądowi w nauce prawa administracyjnego i orzecznictwie sądów administracyjnych o tym, że postępowanie odwoławcze jest dalszym etapem tego samego postępowania, a działania organu odwoławczego nie mogą ograniczać się tylko do kontroli rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ pierwszej instancji, ale organ ten ma obowiązek podejmować rozstrzygnięcie merytoryczne. Powyższe uchybienie wyczerpuje znamiona naruszenia art.7 i art.77 § 1 w związku z art.15 Kodeksu postępowania administracyjnego, a stosownie do postanowień art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi, ponieważ Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na uchylenie niniejszym wyrokiem zaskarżonej decyzji, sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który kierując się motywami podjętego wyroku winien przeprowadzić prawidłowe postępowanie administracyjne, a następnie wydać stosowną decyzję administracyjną. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organu odwoławczego odmówiono skarżącemu przyznania specjalnego zasiłku celowego, uwzględnienie skargi nie wpływa na wykonanie tej decyzji. Z tego powodu Sąd po myśli art.152 wyżej wymienionej ustawy nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na fakt, że skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosił wniosku o przyznanie należnych kosztów Sąd po myśli art.210 § 1 cytowanej ustawy nie orzekał o kosztach postępowania. Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylono zaskarżoną decyzję.