II SA/Ka 1029/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-04-06
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja tablic reklamowych na ogrodzeniu, bez wcześniejszego zgłoszenia właściwemu organowi, stanowi samowolę budowlaną skutkującą nakazem rozbiórki, mimo że samo instalowanie tablic reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Instalowanie tablic reklamowych, choć nie wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, podlega obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Brak takiego zgłoszenia przed rozpoczęciem robót stanowi samowolę budowlaną, która uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
J. P. zainstalował cztery tablice reklamowe na ogrodzeniu swojej posesji bez wcześniejszego zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały to za samowolę budowlaną i wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. J. P. twierdził, że instalacja nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia, powołując się na przepisy Prawa budowlanego. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] r. J. P. - Biuro Nieruchomości "A" w W. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w C. o wydanie pozwolenia na budowę - instalację tablic reklamowych na parceli pgr nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Zastępca Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa w C. nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia złożonej dokumentacji poprzez złożenie do dnia [...] r. Graficznego sposobu montażu tablic do ogrodzenia oraz wyjaśnienia legalności reklam.
Pismem z dnia [...] r. J. P. w odpowiedzi na postanowienie wyjaśnił, że przedmiotowe tablice reklamowe zainstalowane zostały z zachowaniem przepisów prawa budowlanego, powołując się na zapis art. 29 ust 2 pkt 9, który stanowi, że "pozwolenia na budowę nie wymaga - wykonanie robót polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych ". według art. 30 ust. 1 pkt 2 b - obowiązkiem jest tylko zgłoszenie takich prac, ale tylko wtedy, gdy dotyczy to "urządzeń na obiektach przekraczających 3 m ". Wyjaśniając, że tablice reklamowe wspierają się na betonowych słupkach ogrodzenia, stwierdził, że nie wymagają one ani zgłoszenia ani tym bardziej pozwolenia na budowę.
Stanowisko to potwierdził w drugim swoim piśmie kierowanym do Starostwa w dniu [...] r.
W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny posesji w W. przy ulicy [...] i w protokole potwierdzono fakt zainstalowania na ogrodzeniu czterech reklam o wymiarze 80 cm x 300 cm. Wyjaśniono, że zostały one przytwierdzone śrubami do istniejących słupków ogrodzenia. Pan P. przedłożył postanowienia Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na mocy którego pozytywnie zaopiniowano przedmiotowe tablice reklamowe.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. na podstawie art. 51 ust. 4 w połączeniu z art. 83, w związku z art, 3 ust. 17 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał J. P. przedłożyć w terminie do [...] r. projekt budowlany, powykonawczy, samowolnie zainstalowanych czterech tablic reklam na ogrodzeniu posesji nr [...] przy ulicy [...] w W.
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. potwierdzono samowolne umieszczenie czterech tablic na istniejącym ogrodzeniu, natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 wymienionej powyżej ustawy, instalowanie takich tablic wymaga zgłoszenia organowi.
Od decyzji tej odwołanie złożył J. P. Podkreślił w nim, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest dla niego niezrozumiała i krzywdząca. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 2 w związku z art. 30 ust 1 pkt 1b, zainstalowane tablice reklamowe nie wymagają zgłoszenia robót budowlanych a już wcale pozwolenia na budowę. Dodał, że przedmiotowe tablice uzyskały legalizację administratora drogi nr [...] - Wojewódzkiego Zarządu Dróg.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 (2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn.Dz.U z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Pierwszy z nich w ust. 2 pkt 2 stanowi, iż wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic reklamowych i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie jednak z art. 30 ust 1 pkt 1 podlegają one zgłoszeniu właściwemu organowi architektoniczno- budowlanemu. W rozpatrywanym przypadku J. P. najpierw zainstalował reklamy, a następnie podjął próbę uzyskania zgody na ich wykonanie. Takie działanie jest samowolą budowlaną i dlatego organ pierwszej instancji powinien wydać decyzje zmierzającą do rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał J. P. rozbiórkę samowolnie zainstalowanych czterech reklam na ogrodzeniu posesji nr [...] przy ulicy [...] w W. W podstawie prawnej powołał art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 w połączeniu z art. 83, w związku z art. 3 ust 17 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola potwierdziła fakt samowolnego zainstalowania czterech tablic reklamowych na ogrodzeniu posesji. Zgodnie zaś z art. 30 ust 1 pkt 1 wymienionej ustawy, instalowanie takich tablic reklamowych wymaga zgłoszenia. Wobec faktu, iż takiego zgłoszenia nie dokonano, orzeczono jak w sentencji.
W odwołaniu od tej decyzji J. P. podniósł, że jego zdaniem decyzja ta jest niewiążąca, bowiem wydanie decyzji w tej sprawie uzależnione jest od zajęcia stanowiska przez inny organ w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem niewłaściwym w sprawie, a nadto działał z urzędu a nie na wniosek strony. Odnosząc się merytorycznie do decyzji dorzucił, że zainstalowane tablice nie podpadają pod dyspozycję 30 ust. 1 pkt 1, natomiast odpowiadają art. 30 ust. 1 pkt 1b, czyli nie wymagają także zgłoszenia właściwemu organowi.
Podsumował, że jego zdaniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien umorzyć postępowanie albo skierować sprawę na drogę sądu powszechnego.
Decyzją opartą na art. 138 ( 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 4 oraz 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, po analizie przedłożonych akt, że podjęta decyzja zgodna jest z prawem. Powołując się na zapis art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, potwierdził, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę, nie zostało jednak zwolnione z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). Wyjaśnił, że do wykonania robot budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Z akt sprawy wynika, że J. P. zainstalował przedmiotowe tablice reklamowe bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia. Uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w Wiśle na budowę pięciu tablic reklamowych (o wymiarach 2m x 1m) jak i postanowienie Zarządu Dróg Wojewódzkich pozytywie opiniujące lokalizacje tych tablic, nie upoważniały do zamontowania tychże tablic, tym bardziej, że wiosek o wydanie pozwolenia na budowę tablic reklamowych, wobec braku reakcji na wezwanie do uzupełnienia, pozostał nie rozpatrzony.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. P. podniósł, że zaskarżona decyzja jest niezgoda z prawem materialnym i wydana przez merytorycznie niewłaściwy organ.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że w pierwszej swojej decyzji z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając sprawę do ponownego rozpoznania zawarł w uzasadnieniu zapis warunkowy, z którego wynika, że na podstawie art. 29 Prawa budowlanego - roboty budowlane w dużym stopniu zostały zwolnione z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę, podlegając na podstawie art. 30 - obowiązkowi zgłoszenia. W jego ocenie, te przepisy powinny być uwzględnione także w niniejszej sprawie, podczas kiedy pomijając je organy nadzoru budowlanego rozstrzygając o braku zgłoszenia instalacji tablic reklamowych orzekły o ich rozbiórce. Dodał, że wprawie orzekał także Wojewoda Ś., który decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania i powtórzył, że chociaż na mocy art. 29 ust. 2 pkt 2 instalowanie tablic reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę, to zgodnie z art. 30 wykonanie wymienionych w art. 29 ust. 2 robót budowlanych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W przypadku braku takiego zgłoszenia popełniana jest samowola budowlana, a to skutkować musi nakazem rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U . nr 153, poz. 1270 ze zm.). Postępowanie takie wynika z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" .
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest zadaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 ( 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ).
Bezsporną w sprawie pozostaje okoliczność, że na ogrodzeniu posesji nr [...] przy ulicy [...] w W.J. P. zainstalował cztery reklamy o wymiarach 0,80 m x 3,00 m każda. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że decyzją z dnia [...] r. uzyskał on ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pgr [...] położonej w W. przy ulicy [...] dla inwestycji - budowa pięciu tablic reklamowych o wymiarach 2,0m x 1,0m. Dla realizacji zamierzenia uzyskane zostało także w dniu [...] r. postanowienie Zarządu Dróg Wojewódzkich, pozytywnie opiniujące wnioskowaną lokalizację przedmiotowych tablic reklamowych. W aktach sprawy znajduje się także wniosek J. P. - Biuro Nieruchomości "A" w W." z dnia [...] r. o pozwolenie na budowę - instalacja tablic reklamowych na parceli nr [...]. Postępowanie w tym zakresie toczyło się odrębnie i zakończone zostało decyzją Wojewody Ś. z dnia [...] r.
Przyjdzie zatem stwierdzić, że przedmiotowe reklamy zainstalowane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Ich zainstalowanie potwierdzone zostało protokołem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.
W ocenie Sądu należy w pełni podzielić stanowisko prezentowane przez organy orzekające w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 3 ust 7 cytowanej ustawy przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, ale także prace polegające na montażu - m.in. tablic reklamowych.
Zwolnienia od ogólnej reguły uzyskania pozwolenia na budowę zawiera art. 29 , który w ust. 2 pkt 2 wyraźnie stwierdza, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Do nich odnosić się będzie art. 3 pkt 3 - wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Wymienione w art. 29 ust 2 pkt 2 - instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 - podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Zgodnie zaś z ust 2 tego artykułu - zgłoszenie takie nastąpić powinno przed zamierzonym rozpoczęciem robót, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Powoływanie się przez skarżącego na przepis art. 30 ust. 1 pkt 2b - który, jego zdaniem, zupełnie zwalnia od obowiązku zgłoszenia instalowania tablic reklamowych nie może być uznane za prawidłowe. Przede wszystkim dlatego, że trudno uznać tablice reklamowe za urządzenia, a ponadto, skoro wyraźnie przepis prawa przewiduje instalowanie tablic reklamowych - to należy uznać, że jest to regulacja szczególna - lex specilais.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia obowiązującego prawa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjnym nie dopatrzywszy się naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło