II GSK 250/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.), Sędziowie NSA Edward Kierejczyk, Małgorzata Korycińska, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. L., W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1336/04 w sprawie ze skargi S. L., W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 kwietnia 2004 r., Nr [...] w przedmiocie rejestracji znaku towarowego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę firmy S. z siedzibą F. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji znaku towarowego. Sąd za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Urząd Patentowy decyzją z dnia 23 stycznia 2002 r. udzielił prawa ochronnego na znak towarowy słowny "KARATOX nr R-134565" na rzecz J. Ś., M. Ś. prowadzących Z.U.-H. B.-P. z siedzibą w J. Wymieniony znak towarowy został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP w dniu 23 listopada 1998 r. i jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 5: pestycydy. S. L. z siedzibą w W. wniosła sprzeciw wobec powyższej decyzji Urzędu Patentowego. Wnoszący sprzeciw wskazał, że jest uprawniony z rejestracji znaku towarowego słownego "KARATE nr R-60876" zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 19 grudnia 1984 r., przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 5: preparaty do niszczenia szkodników. Znak towarowy "KARATOX nr R-134565" jest podobny w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), dalej: u.z.t., do znaku towarowego "KARATE nr R-60876", zarejestrowanego na rzecz S. L. z wcześniejszym pierwszeństwem. Z tego też względu należało odmówić udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy KARATOX ze względu na niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Oznaczenia obu znaków towarowych są podobne w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Podobieństwo wizualne, jak i fonetyczne obu oznaczeń jest bardzo wyraźne ze względu na fakt, iż KARATOX łudząco przypomina oznaczenie KARATE. Oznaczenia różnią się jedynie końcówką, gdyż trzon wyrazów - KARAT- w obu przypadkach jest taki sam. Urząd Patentowy zaskarżoną decyzją oddalił sprzeciw wskazując, że w sprawie zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 117 ze zm.) dalej: p.w.p., ma zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców o do pochodzenia towarów. Organ podkreślił, że pestycydy to ogólna nazwa chemicznych środków ochrony roślin i środków chroniących żywność lub człowieka przed szkodnikami. Jest to jedyna płaszczyzna zbieżności pomiędzy preparatami. Nazwa preparatu jest utworzona od słów: KARAluch i TOXyczność. Nie ma tu przedrostka "KARAT". Nazwa "KARATE" kojarzy się z japońskim stylem walki, natomiast "KARATOX" jest nazwą fantazyjną. Preparaty według porównywanych znaków towarowych są całkowicie inne w zastosowaniu, formie użytkowej i w przeznaczeniu. Są przeznaczone dla innych segmentów rynku. Nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów zważywszy warunki obrotu gospodarczego towarami, których te znaki dotyczą. S. L. z siedzibą w W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Urzędu Patentowego z dnia 6 kwietnia 2004 r. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 9 ust. 1 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady praworządności. Zarzuciła również błędne zastosowanie art. 77 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę spółki S. L. uznał, że Urząd Patentowy dokonał prawidłowej oceny stopnia podobieństwa porównywanych znaków towarowych w świetle art. 9 ust 1 pkt 1 u.z.t. W ocenie Sądu I instancji podobieństwo znaków ocenianie jest na płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, a bilans porównań tworzy ocenę ogólnego wrażenia jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorców towarów. Zdaniem Sądu pomimo, iż w porównywanych znakach KARATE i KARATOX występuje tożsamych pierwszych pięć liter i liczba sylab jest taka sama, to jednak znaki te są odmienne w warstwie fonetycznej, wizualnej i odbierane są jako różniące się. Sąd I instancji podzielił pogląd Urzędu Patentowego, iż w niniejszej sprawie dzielenie słowa na części i porównywanie poszczególnych ich sylab, członów może prowadzić do nieprawidłowych wniosków, gdyż oceny podobieństwa oznaczeń należy dokonywać w ich całokształcie. Występowanie jednego wspólnego członu rdzenia może, ale nie zawsze musi prowadzić do uznania podobieństwa. Słowo "KARATE" ma swoją określoną, konkretną treść - oznacza "pustą rękę" znaną z dalekowschodnich systemów walki wręcz, i jest jednoznacznie z nimi kojarzone. Słowo "KARATOX" jest oznaczeniem fantazyjnym i dla przeciętnego odbiorcy nie oznacza nic, a ewentualnie końcówki "TOX", "OX" może wskazywać na toksyczność. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślił również, że wynikająca z art. 80 k.p.a., zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału dowodowego. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka S. L z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu lub w przypadku uznania, że wskazane zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy - uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia 6 kwietnia 2004 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła : naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270),dalej: p.p.s.a.), tj. - art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w zakresie warunków obrotu towarami, dla oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki, ryzyka konfuzji oraz asocjacji znaczeniowych końcówki OX lub TOX wśród przeciętnych odbiorców, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania; - art. 151 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania argumentów skarżącej dotyczących wadliwości zastosowania art. 9 ust 1 pkt 1 u.z.t., co spowodowało oddalenie skargi i w sposób istotny wpłynęło na wynik postępowania. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) przez błędną wykładnię art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., poprzez przyjęcie, iż do stwierdzenia braku podobieństwa znaków towarowych wystarczy różnica na jednej z płaszczyzn oceny podobieństwa oznaczeń, a oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się poprzez pryzmat różnic występujących pomiędzy znakami towarowymi a nie podobieństw oraz przez wadliwe zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., w związku z art. 315 ust. 2 p.w.p. polegające na niewłaściwej subsumcji stanu faktycznego do zakresu tej normy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez Urząd Patentowy, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania. W ocenie skarżącej Sąd w sposób dowolny przyjął za fakt niewymagający udowodnienia, że towary oznaczone znakami KARATE i KARATOX "bez względu na to, czy oferowane w obrocie profesjonalnym czy też masowym, kupowane są przy zachowaniu szczególnej ostrożności, a więc klient dokonujący zakupu często korzysta z opinii fachowego personelu, czy też zapoznaje się z ulotką informacyjną". Zdaniem skarżącej powyższe stwierdzenie Sądu powinno znajdować odzwierciedlenie w aktach sprawy, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie pozwalał na przyjęcie powyższych okoliczności za udowodnione. Uzasadnia to zarzut dowolności ustaleń dokonanych przez Sąd w tym zakresie. W ocenie skarżącej Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, iż końcówki OX/TOX będą przez odbiorców kojarzone z toksycznością, zwłaszcza w wyrazach fantazyjnych. Urząd Patentowy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Istnieje bowiem szereg znaków towarowych nakładanych na produkty farmaceutyczne zawierających końcówkę OX czy TOX, np. MAALOX, BIOPAROX czy BOTOX, które ze względu na cel jakiemu służą nie posiadają substancji toksycznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.,: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna powinna wskazywać podstawy kasacyjne przez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd oraz określenie sposobu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazać dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania (art. 183 p.p.s.a). Sąd nie może zatem ani domyślać się intencji skarżącego ani też formułować za niego zarzuty pod adresem zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze wymogi formalne skargi, których niezachowanie uzasadnia jej odrzucenie (art. 178 p.p.s.a.) ustawodawca wprowadził tzw. przymus adwokacko - radcowski (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że podobieństwo znaków towarowych powinno zostać zakwestionowane przez naruszenie przepisów postępowania, albowiem należy do ustaleń faktycznych, a nie prawa materialnego (wyrok NSA z 22. 10.2004 r. , sygn. akt GSK 811/04, publik. w ONSA i WSA 2005/4/68). Skarga kasacyjna nie zakwestionowała ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów procesowych zostało w skardze ograniczone do dwóch przepisów: art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art.151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że, zdaniem skarżącej, Sąd nie wydał orzeczenia na podstawie akt sprawy. Zarzut ten jest błędny, albowiem Sąd I instancji przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia ustalenia poczynione przez Urząd Patentowy i zawarte w uzasadnieniu decyzji Urzędu. Sąd dysponował też aktami sprawy z postępowania administracyjnego i nie poczynił innych ustaleń, odmiennych od decyzji Urzędu. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., który zobowiązuje Sąd do oddalenia skargi w razie jej nieuwzględnienia. Uzasadnienie wyroku Sądu odpowiada treści rozstrzygnięcia, a zatem nie można mówić o naruszeniu powołanego przepisu. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji przyjął stan faktyczny, w którym ustalono, że słowo "KARATE" ma swoją określoną, konkretną treść - oznacza "pustą rękę" znaną z dalekowschodnich systemów walki wręcz. Słowo "KARATOX" samo w sobie jest oznaczeniem fantazyjnym i dla przeciętnego odbiorcy nie zawiera żadnych desygnatów, a ewentualnie końcówka wyrazu "TOX", "OX" w tej fantazyjnej zbitce słów wskazuje na toksyczność. Preparaty stosowane do porównywanych znaków towarowych są inne w zastosowaniu, formie użytkowej i w przeznaczeniu. Nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów, gdyż istnieją szczególne warunki obrotu gospodarczego tymi towarami: są stosowane przez wyspecjalizowane służby, sprzedawane są w specjalnych sklepach przez wyszkolony personel, który odróżnia środek oznaczony nazwą "KARATOX" od środka oznaczonego znakiem "KARATE". Nawet, gdy towary te nabywają zwykli konsumenci, to korzystają z porady osoby posiadającej wiedzę fachową lub zapoznają się z dołączoną ulotką. Przyjęte ustalenia faktyczne wskazują, ze nie doszło do naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Z ustaleń faktycznych wynika, że stopień podobieństwa obu znaków towarowych, w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, nie wprowadza w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalić skargę kasacyjną.