II SA/Wa 2503/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Joanna Kube, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę II SA/Wa 2503/04 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 i art. 70 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] o uznaniu M. G. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu podał, że skarżąca w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy, od dnia [...] marca do [...] września 2003 r. otrzymywała rentę z tytułu niezdolności do pracy, a od dnia [...] października 2003 r. rentę rodzinną. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 843/98 stwierdził, że art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyczerpująco określał sytuacje uznawane za równorzędne z wykonywaniem pracy. Odpowiednikiem tego przepisu jest art. 71 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Do wymaganego stażu zasiłkowego, od którego uzależnione jest prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zalicza się zatem tylko okresy otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy. Takich uprawnień nie daje natomiast pobieranie renty rodzinnej. Dodać także należy, że okresy zaliczane w poczet uprawnień zasiłkowych, to okresy związane z zatrudnieniem i okresy, od których opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy Uprawnienie do renty rodzinnej nie jest uzależnione od posiadania jakiegokolwiek stażu pracy. Ponadto od tego rodzaju świadczeń nie odprowadza się składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Decyzję Wojewody [...] M. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, że powyższy organ powołał w swym rozstrzygnięciu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawdopodobnie po to aby zniechęcić ją do dochodzenia swych roszczeń. Stwierdziła ponadto, że po śmierci męża zrezygnowała z renty z tytułu niezdolności do pracy, aby otrzymywać wyższą o 200 zł rentę rodzinną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie pouczył jej o przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałanie bezrobociu, w szczególności o konsekwencjach prawnych dokonanego przez nią wyboru przysługujących jej świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodał, że skarżąca została pouczona o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany został jedynie w celu wzmocnienia argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, a nie pozbawienia skarżącej prawa do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami.), Sąd może zaskarżoną decyzje uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W sytuacji, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, możliwość jego wzruszenia jest wykluczona, a skarga podlega oddaleniu. Kwestię uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych reguluje obecnie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych, ponadto gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, był zatrudniony lub wykonywał inną działalność zarobkową, wymienioną w pkt 2 powołanego przepisu. Do wymaganego stażu, od którego uzależnione jest nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zalicza się również okresy enumeratywnie wymienione w art. 71 ust. 2 ustawy, w tym określone okresy służby wojskowej, okresy za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego, okresy urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów, inne niewymienione w ust. 1 pkt 2 okresy, za które były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy oraz okresy między innymi pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, że M. G., rejestrując się jako bezrobotna w dniu [...] września 2004 r., nie spełniała warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem wymieniona nie pracowała łącznie przez co najmniej 365 dni. Rentę z tytułu niezdolności do pracy wypłacano jej tylko do [...] września 2003 r. Później pobierała jedynie rentę rodzinną. Fakt, że skarżąca w tym ostatnim okresie mogła nadal otrzymywać rentę z tytułu niezdolności do pracy i jedynie z uwagi na swą sytuację materialną wybrała wyższą rentę rodzinną, nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Okoliczność ta nie zwalnia bowiem od obowiązku zachowania wymagań niezbędnych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przepis art. 71 ust. 2 omawianej ustawy określa wyczerpująco sytuacje uznawane za równorzędne wykonywaniu pracy. Do stażu zasiłkowego zalicza jedynie okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie także renty rodzinnej. Zauważyć ponadto należy, iż renta z tytułu niezdolności do pracy i renta rodzinna są odrębnymi świadczeniami przewidzianymi w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Wdowa, która w chwili śmierci męża nie osiągnęła 50 lat, ma prawo do renty rodzinnej tylko wówczas, gdy wychowuje jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa lub jeżeli jest niezdolna do pracy (art. 70 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998 r.). Niezdolność do pracy może być zatem jedną z przesłanek nabycia prawa do renty rodzinnej. Nie oznacza to jednak by renta rodzinna wypłacana osobie niezdolnej do pracy była tożsama z rentą z tytułu niezdolności do pracy. W konsekwencji, także i w świetle regulacji zawartej w przepisach dotyczących bezrobocia okres pobierania renty rodzinnej, nawet przez osobę niezdolną do pracy, nie może być uznany za równorzędny z okresem otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy. W związku z zarzutami skarżącej dotyczącymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzić również należy, że działania tego Zakładu w sprawach dotyczących świadczeń emerytalno-rentowych przyznawanych na zasadach ogólnych nie podlegają kontroli ani organów zatrudnienia ani sądów administracyjnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych funkcjonuje bowiem w tych sprawach w innym systemie organów administracji i wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.