II SA/Po 940/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi W. i L.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/B. Kamieńska Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. odmówił udzielenia L. i W. B. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego położonego w T. przy ul. [...] nr [...] w gminie G. na działkach nr [...] i nr [...], wybudowanego w latach 1994-1995 bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż inwestorzy wystąpili z takim wnioskiem, ponieważ równolegle toczące się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało zawieszone z urzędu ze zobowiązaniem inwestorów do wystąpienia do organu administracji architektoniczno – budowlanej o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 49 § 1 i 2 prawa budowlanego z 1994r., w związku z upływem 5 lat od zakończenia budowy. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest uzależnione nie tylko od zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ale od spełnienia wymogów art. 58 prawa budowlanego z 1994r. Tymczasem inwestorzy w zakreślonym do [...] września 2002r. terminie nie wykazali spełnienia tych wszystkich wymogów nałożonych postanowieniem organu orzekającego z dnia [...] lipca 2002r. W szczególności złożona przez nich inwentaryzacja powykonawcza okazała się niezgodna ze stanem obiektu stwierdzonym podczas oględzin nieruchomości w dniu [...] lipca 2002r. Rozwiązanie wzmocnienia konstrukcji dachu zastosowane przez inwestora nie jest ujęte w dokumentacji – brak obliczeń statycznych oraz ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność do użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu. Nadto inwestor nie dostarczył atestów, certyfikatów, aprobat technicznych na wbudowane materiały. Ponieważ decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] listopada 2002r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r. podjął zawieszone postępowanie. Po powzięciu o tym wiadomości inwestorzy równolegle wystąpili: 1) z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i dołączyli do tego wniosku odwołanie; 2) z wnioskiem o wznowienie postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2002r. (k. 86 akt administracyjnych) powołali się na następujące "powstałe okoliczności sprawy" – złożenie wniosku o zawieszenie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pozostawanie w toku sprawy praw spadkowych odnośnie działki nr [...] stanowiącej drogę dojazdową do posesji inwestorów oraz wyrażenie zgody przez spadkobierców na korzystanie z tej działki, złożenie wniosku o ustanowienie drogi koniecznej. Nadto inwestorzy zobowiązali się "dopełnić dokumentację techniczną niezbędną do rozpoznania wniosku w najbliższych dniach". Starosta P. decyzją na [...] z dnia [...] lutego 2003r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października odmawiającej udzielenia L. i W. B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, stwierdzając, iż cytowane wyżej okoliczności nie mają charakteru nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ustalił nadto, że Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez inwestorów odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2003r. L. i W. B. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty P. o odmowie udzielenia im pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Wyjaśnili, że wniosek o wznowienie postępowania był "kontynuacją" ich wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wskazywał jako podstawę wznowienia brak możliwości działania strony bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Brak możliwości ich działania miał miejsce "na etapie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2002r. i miał związek z pouczeniem udzielonym (...) przez pracownika organu I instancji, iż dla zrealizowania zamiaru (...) uzyskania pozwolenia na użytkowanie i zapobieżenia podjęciu postępowania w sprawie rozbiórki obiektu, nie jest konieczne wnoszenie odwołania". Odwołujący zarzucili, że zaskarżona decyzja jest nieważna, bowiem wydał ją niewłaściwy organ (art. 156 § pkt 1 kpa). Zgodnie z art. 150 § 2 kpa, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działanie Starosty P., to o wznowieniu postępowania powinien rozstrzygnąć organ wyższego stopnia – Wojewoda i wyznaczyć organ właściwy do załatwienia sprawy. Wojewoda nie uwzględnił tych zarzutów i decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że we wniosku o wznowienie postępowania inwestorzy nie wykazywali, aby przyczyną wznowienia miała być działalność organu pierwszej instancji. Decyzja, której wzruszenia w trybie wznowieniowym domagali się inwestorzy, zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Twierdzenie, że organ poradził im nie wnosić odwołania, lecz uzupełnić dokumentację i wystąpić ponownie o zezwolenie na użytkowanie nie zostało wykazane. Organ odwoławczy podzielił też pogląd organu I instancji, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności faktyczne nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Poza tym, przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 kpa) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez L. i W. B. Skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu, podkreślając w szczególności, że organ I instancji udzielając im błędnego pouczenia naruszył zasady ogólne uregulowane w art. 8, 9, 10 § 1 i 73 kpa. Działając w zaufaniu do pouczeń udzielonych przez organ, zostali pozbawieni możliwości dochodzenia swych praw w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2002r. o odmowie udzielenia L. i W. B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego adresatom decyzji przysługiwało odwołanie i w decyzji znalazło się o tym pouczenie. Decyzja stała się ostateczna wskutek upływu terminu do wniesienia odwołania. Dopiero ten fakt otworzył inwestorom drogę do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, bowiem przesłanką trybu wznowienia jest ostateczność decyzji (art. 145 § 1 kpa). Organy wznowieniowe obu instancji prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2002r. (k. 86 akt administracyjnych) nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ta przesłanka wznowienia wymaga istnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w chwili wydania decyzji i musiały one nie być znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Tymczasem we wniosku powołano się na okoliczności faktyczne powstałe po wydaniu ostatecznej decyzji. Podanie o wznowienie postępowania złożone – jak wymaga art. 148 § 1 kpa – do organu administracyjnego, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji nie zawierało twierdzenia, że przyczyną wznowienia jest działalność organu pierwszej instancji, a zatem nie było podstaw do rozstrzygania o wznowieniu przez organ wyższego stopnia i wyznaczenia organu właściwego w trybie art. 150 § 2 kpa. Twierdzenie o udzieleniu przez Starostę P. błędnego pouczenia skarżący uczynili natomiast przesłanką ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2002r. Brak możliwości proceduralnych, aby w postępowaniu wznowieniowym, obejmującym – jak wyżej wyjaśniono – postępowanie zakończone decyzją ostateczną, organ oceniał i uwzględnił wnioski kierowane do organów orzekających w toku postępowania zwykłego. Uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania względnie nieskorzystanie przez stronę ze środka odwoławczego w postępowaniu zwykłym, bez względu na przyczynę, nie oznacza niezawinionego braku udziału strony na pewnym etapie postępowania zwykłego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Stwierdzenie braku podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 kpa uprawniało organy orzekające do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Żadna bowiem wada postępowania zwykłego nie wpłynęła na treść ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w tym postępowaniu. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. E. Podrazik G. Radzicka B. Kamieńska kk