III SA/Wa 237/05

IIISA/WA 237/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. III SA/Wa 237/05 Uzasadnienie Z akt sprawy wynika, że Pan H. L. w dniu [...].05. 2004 r. ponownie wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu składek ZUS wraz z odsetkami za okres od stycznia 2000 r. do stycznia 2001 r. Stwierdził, iż uzasadnienie przedstawił w poprzednich pismach, których brak jednak w aktach sprawy wskazując na trudne położenie spowodowane pożarem domu w M. Decyzją z dnia [...]sierpnia 2004 r. wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a i 3b oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr. 137, poz. 887 ze zm.)Prezes ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a także w razie braku ich całkowitej nieściągalności, gdy ubezpieczony będący jednocześnie płatnikiem składek, wykaże iż przemawia za tym ważny interes strony. Trudna sytuacja finansowa i brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS, nie przesądza o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku, zwłaszcza, że okres dochodzenia należności licząc od terminu wymagalności składek wynosi 10 lat, co wynika z art. 24 ust. 4 w/w ustawy. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia[...] listopada 2004 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy wcześniej wymienioną decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie odmowy umorzenia należności. W uzasadnieniu decyzji napisał, że po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji stwierdzono brak przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 i 3 pkt. 3 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 z 2003 r.). Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca posiada nieruchomość (KW [...]) - "dokonano zastawu hipoteki przymusowej". Dodał, iż z akt sprawy wynika, iż pracuje od 01.04.2003 r. i osiąga dochód brutto [...], zł. Stwierdził ponadto, że wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawił nowych, istotnych dowodów w sprawie, świadczących o zaistnieniu okoliczności, których nie znano w momencie pierwszego wniosku o umorzenie. W złożonej skardze Pan H. L.stwierdził, iż bezpodstawnie uznano, że posiada majątek z którego może być prowadzona egzekucja należności ZUS. Podniósł, iż budynek uległ zniszczeniu na skutek pożaru, co skutkuje utratą jego wartości i trudnościami z jej sprzedażą. Wynagrodzenie, które otrzymuje z tytułu umowy o pracę wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie był związany granicami skargi i z urzędu badał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, że decyzje wydane na podstawie art. 28 ustawy z dnia [...] października 1998 r. maja charakter uznaniowy. Organ podatkowy może ale nie musi umorzyć zaległości. Jednakże uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organów od podjęcia wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania oraz ocenienia całego materiału dowodowego do czego zobowiązuje art. 7 i 77 Kpa. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 136), który stanowił jedną z podstaw prawnych wydania zaskarżonej decyzji właściwy organ został uprawniony do wydania decyzji przyznającej ulgę, w szczególności w przypadkach wystąpienia start spowodowanych miedzy innymi klęską żywiołową, chorobą. Chodzi tu o sytuacje spowodowane działalnością czynników, na które strona nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jej postępowania. W rozpatrywanej sprawie strona wielokrotnie podnosiła, że pożar stanowił jedną z przyczyn powstania zaległości w spłacie należności na rzec ZUS. Na żadnym etapie postępowania aspekt ten nie był przedmiotem oceny przed organami. Podkreślenia wymaga, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy, poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających z niej konkluzji podlega kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tym zakresie należało uznać, że brak poddania ocenie wszystkich argumentów strony i złożonych wniosków dotyczących pożaru, stanowi podstawę do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny ocenić czy rzeczywiście wybuch pożaru miał jakikolwiek wpływ na powstanie zaległości w spłacie. należności wobec ZUS oraz czy w konsekwencji okoliczność ta mogła mieć znaczenie dla potrzeb postępowania o umorzenie tychże należności. A zatem nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.