II SA/Ka 1443/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-04-15
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wydać decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji już zrealizowanej?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może być wydana wyłącznie przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. W przypadku gdy inwestycja została już zrealizowana, wydanie takiej decyzji jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Wójt Gminy L. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla wieży antenowej w miejscowości N. Inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Skarżąca M. O., współwłaścicielka części budynku w pobliżu inwestycji, kwestionowała legalność decyzji i wniosła o usunięcie wieży jako samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr.sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę
Po rozpatrzeniu wniosku Telekomunikacji Polskiej SA, decyzją z dnia
[...] r., Wójt Gminy L. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na posadowieniu wieży antenowej dla celów telefonicznych w miejscowości N. W podstawie prawnej przywołał art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2, art. 39, art. 40 ust. 1 i 2, art. 42 oraz art. 46 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 414). W krótkim uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja zgodna jest z wnioskiem inwestora, który do wniosku załączył "Ocenę oddziaływania na środowisko stacji końcowej cyfrowej /RST/ systemu dostępu radiowego".
Z uwagi na fakt wydania decyzji bez uzyskania wymaganych przepisami prawa uzgodnień, postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy L. wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie w sprawie ustalenia warunków i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na posadowieniu wieży antenowej dla celów telefonicznych w miejscowości N., zakończonej wydaniem wymienionej powyżej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił własną decyzję z dnia 26 czerwca 1998 r. i na podstawie art. 39, art. 40 ust. 1 i 2, art. 42, art. 46 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U nr 89, poz. 414) uchylił decyzję z dnia [...] r. i orzekł merytorycznie ustalając ponownie warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na posadowieniu wieży antenowej dla celów telefonicznych przewidzianej do realizacji w miejscowości N. na działce nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że inwestycja należała do inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska i jej wydanie powinno być poprzedzone uzgodnieniem z organami wymienionymi w art. 40 ust. 4 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ponieważ decyzja z dnia [...] r. takich nie zawierała, zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego po uzupełnieniu postępowania o opinię sanitarną i stanowisko Wojewody, uchylając poprzednią decyzję ustalono warunki zabudowy dla wymienionej inwestycji w oparciu o wymagane uzgodnienia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez M. i K. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu stwierdziło, że odwołanie pochodzi od osób, które nie są stronami postępowania, gdyż M. O. jest jedynie współwłaścicielką w 1/3 części budynku stojącego na gruncie Skarbu Państwa. Posiada zatem jedynie interes faktyczny, jednakże nie posiada interesu prawnego, a tym samym nie posiada legitymacji do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Fakt ten stanowi przesłankę bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, co skutkować musi jego umorzeniem.
Rozpatrując skargę na wymienioną decyzję Kolegium, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2000 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L., przekazując tym samym sprawę do ponownego rozpoznania.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia
[...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe.
W wyniku złożenia kolejnej skargi przez M. O. na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Kolegium. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skoro wyrokiem z dnia 7 listopada 2000 r. Sąd uchylił decyzje obu instancji, czyli decyzja Wójta Gminy L. została już wyeliminowana z obrotu, to nie mogła być ona ponownie uchylona w trybie odwoławczym.
Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy L. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie ustalenia warunków i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na posadowieniu wieży antenowej dla celów telefonicznych przewidzianej do realizacji w miejscowości N. na działce nr [...]. W uzasadnieniu wskazał na fakt, że przedmiotowa decyzja nie istnieje w obrocie prawnym, gdyż na jej podstawie wydane zostało w dniu [...] r. ostateczne pozwolenie na budowę tej wieży i inwestycja została już zrealizowana. Zaistniał brak przedmiotu sprawy, co powoduje konieczność umorzenia postępowania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. O., w którym stwierdziła, że wprawdzie nie jest pewna, czy decyzja ta jest dla niej krzywdząca, to jednak nie może zgodzić się z istnieniem wieży i wnosi o jak najszybsze jej usunięcie. Podniosła, że w trakcie całego postępowania liczne były nieprawidłowości począwszy od zlokalizowania tej wieży niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uznała wybudowanie wieży za samowolę budowlaną i wniosła o jej demontaż, podkreślając także, że jej zdaniem wieża ta ma szkodliwy wpływ na otoczenie i zdrowie ludzi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r., powołując w jej podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy L. Wyjaśniło, że całe postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotknięte było wadą, gdyż decyzja z [...] r. została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, czym została wyczerpana dyspozycja art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwróciło jednak także uwagę na fakt, że M. O. inicjowała postępowania odwoławcze oraz postępowania sądowoadministracyjne w stosunku do decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, natomiast nie wzruszyła skutecznie decyzji – pozwolenia na budowę, co spowodowało, że inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Dlatego też podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie istnieje już w obrocie prawnym, gdyż na jej podstawie wydane zostało ostateczne pozwolenie na budowę, a inwestycja została już zrealizowana. Stanowi to podstawę umorzenia postępowania z uwagi na brak przedmiotu postępowania administracyjnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. O. wniosła o pozytywne załatwienie sprawy poprzez usunięcie wieży telefonii jako samowoli budowlanej. Podkreśliła, że wszystkie dotychczasowe decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, które zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego zakończone były uchyleniem zaskarżonych decyzji. Pomimo to wieża stoi, chociaż ona nigdy nie wyraziła zgody, by w tak niedużej odległości od jej domu taka inwestycja – szkodliwa dla otoczenia i zdrowia – była realizowana. W kolejnym piśmie skierowanym do Sądu w dniu [...] r. skarżąca podniosła, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] r. – pozwolenie na budowę – wydana została, gdy wieża już stała (postawiona została, jej zdaniem, do [...] r.). Dodała, że całe postępowanie w tej sprawie prowadzone było w sposób niezgodny z prawem, pełne było przekłamań a także w warunkach pozbawienia jej uczestniczenia w nim na prawach strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do kontroli legalności decyzji w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest pierwszym rozstrzygnięciem w ramach przygotowywania procesu inwestycyjnego związanego ze zmianą zagospodarowania terenu.
Należy zauważyć, że inwestycja dotyczyła konkretnego zamierzenia – budowę wieży antenowej dla celów telefonicznych na nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości N. Jak wynika ze skargi, zamierzona inwestycja została zrealizowana w [...] r. Wynika to także z całości prowadzonego postępowania administracyjnego. Oznacza to, że skoro zamierzone roboty budowlane zostały wykonane, to nie można w takiej sytuacji wydać decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji już zrealizowanej.
Należy bowiem podkreślić, że podjęcie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu – poprzedzającej i warunkującej udzielenie pozwolenia na budowę – jest dopuszczalne jedynie przed zrealizowaniem obiektu budowlanego w całości czy też w części. Tak więc, podobnie jak nie można wydać decyzji o pozwoleniu na budowę w stosunku do inwestycji zrealizowanej, tak samo nie można ustalić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji już zrealizowanej. Wykładnia systemowa przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do stwierdzenia, iż celem decyzji ustalającej warunki zabudowy jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a jeśli tak, to trudno zaakceptować pogląd, iż wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest możliwe po zrealizowaniu w całości inwestycji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu byłaby w takim przypadku – wobec bezprzedmiotowości postępowania o pozwolenie na budowę – także bezprzedmiotowa (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
4 listopada 1997 r. sygn. II SA/Gd 834/96, Lex nr 44165). Postępowanie administracyjne w takim zakresie powinno więc ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Natomiast los zrealizowanej inwestycji rozstrzygany będzie w odrębnym postępowaniu opartym o przepisy prawa budowlanego przed organami nadzoru budowlanego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło