II SA/Kr 1451/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA-del. Renata Detka ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi K. B., J.C., W. A., E. M., J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz K. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1451/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 151 § l pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § l pkt 4 kpa, uchylił w całości swoją dotychczasową decyzję z dnia [...] 2000 r. o rozbiórce budynku mieszkalnego, usytuowanego w Klimontowie na działce ewidencyjnej nr 448 i nakazał K. B., E. M., W. A., J. B. i J. C. dokonać całkowitej rozbiórki pozostałych po katastrofie budowlanej elementów wymienionego wyżej budynku mieszkalnego z uwagi na zły stan techniczny konstrukcji, stwarzający zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazany został przepis art. 67 ust. l ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane podnosząc, że dowodem dla poparcia nakazu nałożonego decyzją jest ocena techniczna budynku opracowana przez rzeczoznawcę T. D. Obowiązek skierowany został do współwłaścicieli nieruchomości, którzy ustaleni zostali po wznowieniu postępowania w tej sprawie. Rozpoznając odwołania wniesione przez K. B., J. C., W. A. oraz J. B., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W nawiązaniu do podnoszonych zarzutów, że w postępowaniu nie brali udziału wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której posadowiony jest przedmiotowy budynek, organ odwoławczy podniósł, że Jedynymi możliwymi do ustalenia współwłaścicielami" są strony, do których skierowana została decyzja organu I-szej instancji. Pozostali, tj. W. Ł., B. B., jej mąż B. B. oraz ich syn W. B. nie żyją i nie jest możliwe ustalenie ich spadkobierców. Z oceny opracowanej przez T. D. wynika natomiast, że budynek jest obecnie w bardzo złym stanie technicznym, a zrekonstruowanie zniszczonej części to nic innego jak jego odbudowa od podstaw, którą właściciele budynku mogą zrealizować po rozebraniu obecnego stanu oraz po uzyskaniu wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę. Zastosowanie w tym wypadku przepisu art. 67 ust. l Prawa budowlanego było zatem prawidłowe. Skargę od tego rozstrzygnięcia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. Ośrodka Zamiejscowego w K. złożyli K. B., J. C., W. A., E. M. i J. B. Podnieśli, że do katastrofy budowlanej doszło wskutek niewłaściwie prowadzonych prac rozbiórkowych sąsiedniego obiektu, prowadzonych przez C. i B. W. i to na nich winien spoczywać obowiązek usunięcia skutków tej katastrofy. Zakwestionowali przy tym wiarygodność opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę T. D. Zarzucili również, że w sprawie pominięci zostali spadkobiercy W. Ł., W. C. i B. B., a zatem wszelkie wydawane w tej sytuacji decyzje obarczone będą "wadą i w konsekwencji będą podlegać uchyleniu z mocy prawa". Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji jest przepis art. 67 ust. l Prawa budowlanego, przy czym adresatem obowiązków, o których w nim mowa może być jedynie właściciel lub zarządca nieruchomości, na której znajduje się obiekt podlegający rozbiórce. Pojęcie "właściciel" użyte w tym przepisie należy interpretować wedle norm kodeksu cywilnego, w tym wyrażonej w art. 195 kc, zgodnie z którym własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom ( współwłasność ). O ile zatem nieruchomość objęta jest współwłasnością w rozumieniu przedstawionym wyżej, to dla prawidłowego zastosowania nakazu, o jakim mowa w art. 67 ust. l Prawa budowlanego niezbędnym jest skierowanie go do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a nie tylko do niektórych z nich. Niewątpliwie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie współwłasnością, zaś ustalenie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na której znajduje się obiekt podlegający rozbiórce było obowiązkiem organów administracji publicznej, albowiem to oni wyczerpują pełny krąg osób zainteresowanych w rozumieniu art. 28 kpa. Z kserokopii odpisu księgi wieczystej nr 62605 Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] 2000 r. wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. - działka tw. nr [...] - są W. Ł., K. B., E. M., J. B., B. B., W. A., W. C. i J. C. Z aktów zgonu załączonych do akt ( k. 84c i 84d akt jak wyżej ) wiadomo przy tym, że W. C. zmarł [...] 1999 r., zaś W. Ł. - [...] 2000r. Na rozprawie administracyjnej, jaka odbyła się [...] 2000 r. strony oświadczyły, że nie jest im znany los B. B. (....), który prawdopodobnie nie żyje". Nieprawidłowo zatem organy obu instancji uznały, że decyzję o rozbiórce budynku można skierować jedynie do tych współwłaścicieli, których "da się" ustalić, albowiem takie rozumowanie narusza przepis art. 67 ust. l Prawa budowlanego oraz normy proceduralne nakazujące organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 kpa). Oczywiście ustalenie kręgu spadkobierców zmarłych współwłaścicieli przekracza kompetencje organu administracji publicznej i leży w zasięgu kognicji sądu powszechnego, jednak okoliczność ta nie oznacza, że organ winien zaniechać podejmowania czynności mających na celu zebranie pełnego kręgu osób zainteresowanych i uprawnionych do udziału w sprawie. W takim przypadku postępowanie administracyjne winno ulec zawieszeniu na podstawie art. 97 § l pkt 4 kpa do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd ( por. także wyrok NSA w Warszawie z 10 sierpnia 2001 r., sygn. I SA 528/00, LEX nr 54740 ). Wówczas organ winien rozważyć możliwości określone w art. 100 § l kpa, to znaczy czy wystąpić do właściwego rzeczowo i miejscowo sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (w tym przypadku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych współwłaścicielach), czy wezwać stronę aby to uczyniła w oznaczonym terminie. Pełne zastosowanie będą miały przy tym przepisy § 2 i 3 art. 100 kpa, przy czym o ile organ zdecyduje o konieczności rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem orzeczenia sądu powszechnego, winien motywy jakie legły u podstaw takiego rozwiązania szczegółowo wyjaśnić w uzasadnieniu wydanej decyzji, ustosunkowując się do okoliczności, które zwalniają od trybu określonego w art. 100 § l kpa. Jeśli chodzi o zarzut skargi dotyczący wiarygodności oceny rzeczoznawcy T. D., na której oparły się organy przy ustaleniu, że budynek położony na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, to podnieść należy, że stosownie do treści art. 81 kpa, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, co w sprawie nie miało miejsca. Ocena techniczna sporządzona została na zlecenie C. W., który nie jest stroną w tej sprawie i niezbędnym było odebranie co do jej treści stanowisk od wszystkich osób zainteresowanych, czego organ zaniechał uchybiając tym samym powyższemu przepisowi. Dopiero po ustosunkowaniu się przez strony do wniosków zawartych w opinii T. D., można było oceniać wiarygodność tego dowodu, co powinno znaleźć -wyraz w pisemnych motywach rozstrzygnięcia (art. 107 §3 kpa). Nie mają natomiast racji skarżący domagając się przeniesienia ciężaru obowiązków ewentualnej rozbiórki przedmiotowego budynku na C. i B. W., albowiem cytowany na wstępie art. 67 ust. l Prawa budowlanego wyraźnie określa strony, do których decyzja oparta na tym przepisie może być skierowana. Jeżeli autorzy skargi twierdzą, że ponieśli wymierną szkodę wskutek zawinionego działania C. W. i B. W., mogą swoich roszczeń w tym zakresie dochodzić na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym. Reasumując, popełnione przez organy obu instancji uchybienia powołanym wyżej przepisom prawa materialnego i procesowego prowadzić musiały do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l a, b i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) oraz art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji mając na względzie wszystkie poczynione wyżej uwagi poczyni niezbędne kroki w celu ustalenia pełnego kręgu osób uprawnionych do udziału w postępowaniu, a konkretnie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, na której posadowiony jest przedmiotowy budynek. Należy przy tym zaznaczyć, że obowiązku tego nie uchyla fakt, że już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy J. B., E. M., K. B. i W. A. darowały swoje udziały we współwłasności na rzecz J. C. (akty notarialne z dnia [...] i [...] 2001 r.), albowiem nie zostały nimi objęte udziały należące do spadkobierców zmarłych współwłaścicieli oraz B. B., którego losu strony nie były w stanie w pewny sposób określić. Po ustaleniu kręgu zainteresowanych, organ przeprowadzi postępowanie mające na celu wyjaśnienie podstaw faktycznych do zastosowania przepisu art. 67 ust. l Prawa budowlanego, a w szczególności umożliwi stronom ustosunkowanie się do wniosków zawartych w ocenie technicznej T. D.