VII SA/Wa 718/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie (WSA, As. WSA Leszek Kamiński ( spr.), Bogusław Cieśla, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] w upadłości na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia i wyłączenia z użytkowania w całości budynku. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Syndyka Masy Upadłości [...] w upadłości kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na wniosek Syndyka Masy [...]w [...] w upadłości o wyłączenie z użytkowania obiektów należących do Zakładów, zostało wszczęte postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W oględzinach ustalono, że budynki oddziału mechanicznego i elektrycznego mają liczne ubytki stropodachu, odspojenia tynku, skorodowane zbrojenia płyt stropodachu i podciągów, budynki są zawilgocone i skorodowane. Pomimo takiego stanu obiekty są użytkowane, mają też podłączoną energię elektryczną. Organ nadzoru budowlanego przyjął, że stan budynków jest zły, co może się przyczynić nawet do zawalenia obiektu. Na podstawie tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 204 r. na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 tekst jednolity z późn. zm.) nakazał opróżnienie i wyłączenie w całości z użytkowania wymienionych budynków, umieszczenie zawiadomienia o zagrożeniu bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie użytkowania, a nadto wykonanie zabezpieczeń uniemożliwiających wejście do budynku, utworzenie 5 m strefy wokół budynku oraz nakazał odłączyć media. Od decyzji tej odwołał się wnioskodawca, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie sprawy. Syndyk cofnął też swój wniosek, którym zainicjowane zostało postępowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie przeprowadzono prawidłowo, a żądanie przeprowadzenia ekspertyzy zależy od uznania organu. Cofnięcie wniosku nastąpiło zaś już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Syndyk Masy Upadłości [...] w [...] w upadłości złożył skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, dodał też, że powodem złożenia wniosku był zamiar wyłączenia obiektów z użytkowania w celu zmiany kwalifikacji zaliczenia budynków do celów podatkowych, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzające ją postępowanie nie odpowiadają prawu, wadliwie też zastosowano przepis art. 68. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zgodnie z przyjętą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie, mają obowiązek; zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie do zaakceptowania jest powód, którym kierował się wnioskodawca, uruchamiając postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Skarżący nie kryje, że celem jego wniosku była zmiana kwalifikacji obiektów, by uniknąć podatku od nieruchomości. Zgodzić się jednak trzeba z zarzutami skargi, że zawarte w kilku kartach akt wyniki postępowania nie są wystarczające do wydania decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. Zastosowanie właściwego przepisu jest więc warunkowane prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Organy nadzoru budowlanego mają wprawdzie obowiązek zbadania informacji do nich wpływających, jako podstawy do rozpoczęcia czynności kontrolnych i sprawdzających, nie są jednak treścią takiego wniosku związane w zakresie kwalifikacji prawnej stosowanej w następstwie czynionych przez siebie ustaleń. Zważywszy zatem na treść wniosku strony i przesłanki zawarte w przepisie art. 68 Prawa budowlanego, aby wydać nakaz opisany w tym przepisie, organ musiałby ustalić, że budynek znajduje się w stanie technicznym bezpośrednio grożącym zawaleniem. Przesłanką uzasadniającą zastosowanie tego przepisu nie jest więc tylko zły stan techniczny budynku ani też nawet taki stan, który grozi zawaleniem w bliżej nieokreślonym czasie, przesłankę z tego przepisu wypełnia bezpośrednia groźba zawalenia. Bezpośredniość zdarzenia oznacza, że nastąpi ono niezwłocznie, bez żadnych ogniw pośrednich. Bezpośrednia groźba zawalenia oznacza, że jedynym skutkiem stanu obiektu poddanego kontroli obiektu może być zawalenie się tego budynku. Przechodząc na grunt ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ i podanych w uzasadnieniu decyzji, takiej bezpośredniej groźby nie sposób się dopatrzyć. Ustalono, że budynki będące przedmiotem oględzin znajdują się w złym stanie technicznym, a nawet, że ich użytkowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu przebywających tam osób, np. na skutek porażenia prądem. Niemniej nie są to okoliczności wystarczające do zastosowania omawianego przepisu. Nie jest też, zdaniem Sądu, wystarczające do przyjęcia, że stan faktyczny ustalono w sposób wyczerpujący, przez poczynienie lakonicznych ustaleń, które organ opisał w krótkim protokole oględzin. Nie jest też uprawnione stwierdzenie, zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, iż żądanie sporządzenia ekspertyzy zależy od uznania organu. Wprawdzie zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego mogą postanowieniem nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, jednakże obowiązek taki nakładany jest w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a nie w każdym przypadku, kiedy organ uzna to za stosowne. Stan ustaleń własnych organu, w kontrolowanej przez Sąd sprawie, uzasadniał zaś poczynienie takich ustaleń, szczególnie, jeśli strona wnosiła o sporządzenie ekspertyzy. Niezależnie bowiem od uprawnień organu do zażądania dostarczenia przez stronę takiego dowodu z ekspertyzy, nie można pominąć i tego, że złożony został przez stronę konkretny wniosek dowodowy. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy zaś uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). organ był zatem zobowiązany do spowodowania sporządzenia ekspertyzy, czego jednak nie uczyniono. Dopiero po dokonaniu pełnych ustaleń faktycznych organ może dokonać analizy tych ustaleń pod kątem zastosowania określonego przepisu prawa materialnego, do zastosowania którego jest właściwy rzeczowo i terytorialnie. W okolicznościach kontrolowanej sprawy i przy stanie poczynionych ustaleń organ nie rozważył natomiast możliwości zastosowania innego przepisu o zbliżonym skutku zapobiegawczym, tj. art. 66 Prawa budowlanego. Jednakże podjęcie takiej decyzji uzależnione było od pełnych ustaleń faktycznych. Ocena postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób określony przez art. 7 i 77 k.p.a. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji