VII SA/Wa 585/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. G., J. K., M. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania pisma wg właściwości I. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA /Wa 585 /04 U Z A S A D N I E N I E Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. wydanym na podstawie art. 65 ust 1 kpa przekazał według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego otrzymane w dniu 15 stycznia 2004 r. pismo spółki z o.o. J. dotyczące bardzo złego stanu technicznego budynku przy ulicy H. w W. – w celu zajęcia się sprawą . W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał ,że przedmiotem pisma spółki z o.o. J. jest bardzo zły stan techniczny budynku przy ulicy H. w W. Jednocześnie podniesiono ,że spółka ta zamierza wybudować na sąsiedniej działce przy ulicy H. budynek mieszkalny wielorodzinny w ostrej granicy z działką przy ulicy H. Organ stwierdził ,że właścicielem działki przy ulicy H. jest Gmina , zaś budynek jest administrowany przez współwłaścicieli reprezentowanych przez E. G . Zażalenie na to postanowienie złożył E. G. i podniósł w nim, że nie jest prawdą aby budynek przy ulicy H.był administrowany przez współwłaścicieli których reprezentuje E. G . Poza tym podniósł, że Gmina do tej pory nie zwróciła tej nieruchomości spadkobiercom byłego właściciela a sam żalący się wyraził sprzeciw co do ewentualnego sytuowania budynku planowanego przez inwestora J. P. spółka z o. o. w ostrej granicy . Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy . Organ odwoławczy uznał , że treść pisma z dnia 15 stycznia 2004 r. spółki J. wskazuje ,że organem właściwym do jego rozpatrzenia oraz załatwienia jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W . Natomiast zarzuty wskazane w zażaleniu dotyczą głównie kwestii własności gruntu i budynku przy ulicy H. w W. oraz wyrażają sprzeciw co do budowy nowego budynku w ostrej granicy z tą działką . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. G. domagał się "zasądzenia na rzecz spadkobierców B. G. prawa własności do gruntu i budynku przy ulicy H. w W." W uzasadnieniu skargi podniósł okoliczności dotyczące wyłącznie prawa własności i zwrotu nieruchomości , nie odnosił się natomiast do właściwości organów w związku z zaskarżonym postanowieniem . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenie co do zasadności zaskarżonego postanowienia . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga została uwzględniona jednak nie dla tego aby zarzuty w niej sformułowane odniosły zamierzony skutek . Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w ramach art. 134 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) nie był związany zarzutami skargi i dostrzegając z urzędu poważne uchybienia stwierdził nieważność kontrolowanego postanowienia . Postanowienie organu I instancji wydane zostało bowiem w oparciu o art. 65 § 1 kpa . Tymczasem zażalenie na nie złożył podmiot który nie był wnoszącym pismo przekazane następnie do rozpatrzenia według właściwości innemu organowi a zupełnie inny podmiot, potraktowany przez organy jako strona postępowania . Uszło jednak uwadze organów , że pismo wniesione przez stronę do organu niewłaściwego nie powoduje jeszcze wszczęcia postępowania którego inicjatorem jest nadawca pisma . Dlatego zażalenie na postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości wnieść może jedynie podmiot który był nadawcą pisma . W niniejszej sprawie natomiast zażalenie wniósł E. G. , która nie posiadał przymiotu strony na tym etapie postępowania . Wprawdzie art. 61 § 3 kpa regulując datę wszczęcia postępowania na wniosek strony, stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jednak przez dzień doręczenia żądania organowi należy rozumieć dzień wpływu podania zawierającego żądanie do kancelarii właściwego organu. Jeżeli natomiast podanie zostało wniesione do organu niewłaściwego, ten przekazuje je organowi właściwemu. Za dzień doręczenia podania organowi właściwemu należy uważać dzień, w którym podanie faktycznie wpłynęło do kancelarii organu właściwego . ( Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak /J. Borkowski Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004 str. 345 , 360 ) Zastosowany przez organ I instancji art. 65 § 1 kpa reguluje formę przekazania sprawy do organu właściwego. Przekazanie sprawy następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Przedmiotem wnoszonego podania jest sprawa materialnoprawna lub sprawa procesowa (tryby nadzwyczajne). Pomimo przyjęcia w art. 65 § 1, rozwiązania wedle którego organ niewłaściwy przekazuje sprawę do organu właściwego, należy przyjąć, że organ niewłaściwy przekazuje w istocie podanie ( a nie sprawę ) do organu właściwego. Przedmiot żądania kształtujący sprawę wyznacza treść podania. Jednak organ niewłaściwy nie może wyznaczyć ani treści żądania, ani jego granic. Taka wykładnia wynika expressis verbis z normy zawartej w art. 65 § 1 kpa "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego". Zatem organ niewłaściwy nie może ustalać podmiotów będących stronami stosunku administracyjno-prawnego wynikającego z żądania błędnie do niego skierowanego . W tej sytuacji datą wszczęcia postępowania jest dzień wpływu podania do organu właściwego a art. 65 § 2 kpa ustanawia jedynie ochronę przed negatywnymi skutkami uchybienia ustawowego terminu, stanowiąc o jego zachowaniu. W kontekście tych rozważań obowiązkiem organu odwoławczego było przede wszystkim ustalenie, czy zażalenie wniesione przez E. G. było dopuszczalne, a więc m.in., czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia tego środka zaskarżenia. Oczywiście niedopuszczalnym jest zażalenie wniesione przez osobę nie mającą takiej legitymacji a w razie jego wniesienia organ winien wydać stosowne postanowienie. Postępowanie odwoławcze nigdy nie może być wszczęte z urzędu, lecz wyłącznie wtedy, kiedy uprawniony podmiot wniesie odwołanie. Legitymację do wniesienia zażalenia - jak to wynika z art. 127 § 1 kpa - ma jedynie strona którą w tym wypadku jest tylko podmiot wnoszący podanie do niewłaściwego organu . Skoro zatem E. G. nie miał legitymacji do wniesienia zażalenia a jego zażalenie zostało rozpatrzone to wydane w toku postępowania odwoławczego postanowienie dotknięte jest wadą rażącego naruszenia prawa to jest przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa . Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia . Natomiast na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy orzeczono jak w pkt. II wyroku .